Szołtysek: Świńska oszczędność

    Szołtysek: Świńska oszczędność

    Marek Szołtysek

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    Marek Szołtysek

    Marek Szołtysek ©arc.

    Tradycyjna śląska szporobliwość, czyli oszczędność, robiła nawet użytek z czegoś tak banalnego - czy dla niektórych kontrowersyjnego - jak świński pęcherz, który po śląsku nazywa się pacharziną, świńską pacharziną. I nie jest to żart, bo sprawę skonsultowałem ze starym śląskim masorzem, czyli rzeźnikiem.
    Marek Szołtysek

    Marek Szołtysek ©arc.

    Masorz bowiem pobiera ów świński narząd podczas świniobicia. Wówczas pacharzinę myje się, pompuje, suszy nad piecem i wywraca na lewą stronę. Następnie zaś można ją stosować w przynajmniej trzech dziedzinach, związanych z wędlinami, tytoniem i sportem.

    PACHARZINA WĘDLINIARSKA. Otóż taki bardzo trwały świński pęcherz wykorzystuje się do robienia preswosztu, czy salcesonu. Zatem wpycha się, ubija się w pacharzinie odpowiednie kawałki mięs.
    Wtedy trwałe i elastyczne ścianki pacharziny jakby pomagają w sprasowaniu wszystkiego w jedną bryłę - stąd jest śląska nazwa - PRESwoszt. Podobne zastosowanie jako naturalne opakowanie do wędlin mogą też mieć przykładowo ścianki świńskich żołądków oraz jelito ślepe, zwane kapą, albo jelito proste, czyli odrzitniok. Na salceson jednak najlepsza jest pacharzina.

    A o co chodzi z PACHARZINĄ TYTONIOWĄ? To w sumie proste. Z pacharziny robiono zwykły woreczek, torebkę na tytoń do fajki, co powodowało, że przechowywana tam tabaka długo zachowywała świeżość i aromat. Dlatego jak się rozmawia ze starymi Ślązokami, to oni często wspominają, jak starziki nabijali dawniej swoje fajfki tabaką z pacharziny. Ale też w pacharzinach trzymało się sznuptabakę, czyli tytoń do zażywania przez wciąganie nosem.

    Natomiast całkowicie oryginalne było zastosowanie PACHARZINY SPORTOWEJ. Otóż w czasach, kiedy nie znano jeszcze gumy, to dętki do skórzanych piłek robiono właśnie z napompowanego świńskiego pęcherza. Wówczas pacharzinę obwiązywano i zasznurowywano w skórzanej powłoce - i tak powstawał skórzok, czyli skórzany fusbal.

    Z tym czy innym wykorzystaniem świńskiego pęcherza było oczywiście dużo roboty, ale przynajmniej nie rosły góry toksycznych śmieci na wysypiskach. Zaś tym, którzy brzydzą się samym tylko istnieniem świńskiego pęcherza, to należy powiedzieć, że od tego nie cierpiało się na rozliczne alergie. Bo chyba lepsze pacharziny, niż foliowe powłoki dzisiejszych wędlin albo konserwanty o tak nieromantycznie brzmiących nazwach jak benzoesan sodu, sztuczne barwniki, emulgatory czy inne pieroństwo.

    Marek Szołtysek
    historyk, znawca Śląska


    *Przejmująca historia Macieja Cieśli. To o nim mówił papież Franciszek
    *Ale burza! Samochody zatopione przy M1 w Czeladzi ZDJĘCIA + WIDEO
    *Tylko szaleniec mógłby się rzucić na tego policjanta ZOBACZCIE ZDJĘCIA
    *Sprawdzony i prosty przepis na leczo SPRÓBUJ I SIĘ PRZEKONAJ
    *Najlepsze baseny w województwie śląskim [TOP 10 BASENÓW]
    *W pełni wyposażone mieszkanie w centrum Katowic może być Twoje! Dołącz do graczy loterii "Dziennika Zachodniego"

    Czytaj także

      Komentarze (8)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      COS SIE WOM MIESZO

      Richard (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      Ztom budowa skorzanego bala wtos wom dobrze tlumaczyl ino trzeba go bylo lepij sluchac Bo tyn pyncherz zasznurowany w skorze to jest bal a w fussbal to sie mozecie pograc nawet szmacianka ino zeby...rozwiń całość

      Ztom budowa skorzanego bala wtos wom dobrze tlumaczyl ino trzeba go bylo lepij sluchac Bo tyn pyncherz zasznurowany w skorze to jest bal a w fussbal to sie mozecie pograc nawet szmacianka ino zeby to wiedziec trzeba byc SLAZOKIEM..zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Niy pisać o świni bo może kery źle zrozumieć ...

      punkt (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 2

      ... że to o niym abo inkszym Zagłymbioku.
      Presswuszt - niy mylić z Saumagen, choc to ta sama familio

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Kaj te piykne czasy

      kneflik (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4

      Dobry masosz niy wyciepnie z wiepszka nic. Cołki sie do zjeś...oprócz sierści i ratkow, no i zymbow

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      A do czego masosz filuje echte krupnioki?

      chrobok (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5

      A jusz ech myslou - panie Szoutysek - co ejscie s tym upolszczaniym skonczyli.
      Starosloncko nazwa PRESwuszt - abo PRESwoszt, napewno ukradli Slonzokom Niymce - bo w Niymcach jusz zawsze godauo sie...rozwiń całość

      A jusz ech myslou - panie Szoutysek - co ejscie s tym upolszczaniym skonczyli.
      Starosloncko nazwa PRESwuszt - abo PRESwoszt, napewno ukradli Slonzokom Niymce - bo w Niymcach jusz zawsze godauo sie Presswurst (po naszymu Presswuszt).
      Tukej - coby Wos trocha oswjycic - co godo o tym Wikipedia:
      ...Presswurst ist eine Brühwurst- oder Kochwurstsorte bzw. Blutwurstsorte aus Schweinefleisch. Je nach Ursprungsregion werden für dasselbe Grundrezept auch die Namen Presskopf, Presssack oder Schwartenmagen verwendet. Der Name leitet sich von einem Produktionsschritt ab, bei dem nach dem Kochen die Wurstmasse durch Pressen verdichtet wird. Wenn kein Blut verwendet wird, bezeichnet man die Wurst oft nach ihrer helleren Farbe als Weiße oder Graue, mit Blut als Rote oder Schwarze.....
      Tukej po Waszymu:...........Salceson – (wł.) rodzaj wyrobów podrobowych robionych z głowizny wieprzowej, wołowej lub cielęcej z dodatkiem tłuszczu, podrobów, krwi, okrawków mięsa, skórek i przypraw. Mięso na salceson poddaje się peklowaniu, obgotowuje i odpowiednio przyprawia. Tak przygotowaną masą wypełnia się żołądki wieprzowe lub pęcherze wołowe, gotuje i prasuje.

      To Wom zycza - niy nudlujcie tukej czytelnikow, bo jeszcze fto pomysli, co ejscie som niydouczony.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Naszo hana coroz więcej mieszkańców naszego Hajmat prezentuje ten Sląski symbol,

      My som u siebie (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3

      Śląsku som u siebie i żodyn gorol niy bydzie nom godoł jak momy godać.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Dej kurze grzęde to se wyżej sięde

      filatelista (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 8

      Jesce brakuje coby tokj soroń, i niedouk jak ty poprowioł redachtora.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      fila-sandmanku,

      Willi aus Braunau (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 1

      kaj wy sam z tymi gorolskiymi szpruchami,
      zajs gorolski chlyw

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Jako dziecko mieszałem świńską krew na krupnioki żeby nie zastygła.

      Sandman (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 9

      Świniobicie to powazna sprawa. Musi być masorz, musi on mieć pomagierów, i musi być dziecko co mieszo świnską krew wypływającą z tętnicy szyjnej zarzynanej świni. A umierająca świnia patrzy na to...rozwiń całość

      Świniobicie to powazna sprawa. Musi być masorz, musi on mieć pomagierów, i musi być dziecko co mieszo świnską krew wypływającą z tętnicy szyjnej zarzynanej świni. A umierająca świnia patrzy na to dziecko swoimi mądrymi świńskimi oczkami, ktore powoli zasnuwa mgła smierci. Ale dziecko musi mieszać, bo jak krew zastygnie to lrupnioków nie będzie.zwiń

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama