Szołtysek: Śmiertelny trojok

    Szołtysek: Śmiertelny trojok

    Marek Szołtysek

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    Szołtysek: Śmiertelny trojok
    1/3
    przejdź do galerii

    ©archiwum Marka Szołtyska

    Podczas porządkowania mojego archiwum zdjęć zatrzymałem się na chwilę przy fotografiach z marca 2013 roku. Byłem wtedy na regionalnej imprezie w bibliotece w Imielinie. Zrobiłem tam kilka zdjęć, które między innymi przedstawiały młodzież tańczącą trojoka, nazywanego też po polsku - trojakiem. Nie tylko na Śląsku, ale w całej Polsce wszyscy go znają.
    Ogólnie mówiąc, jest to tańczenie do melodii, do której podśpiewuje się słowa: "Zasiali górale owies, owies, od końca do końca, tak jest, tak jest…". Zdjęcia te przypomniały mi dość zabawne zdarzenie. Chodzi bowiem o to, że trojoka tańczy się trójkami. W środku jest chłopak i obok niego dwie dziewczyny. I w Imielinie w pierwszym rzędzie tak było, ale już w drugim rzędzie z braku chłopców w szkolnym zespole tanecznym były trzy dziewczyny, tyle że ta w środku była w męskim stroju śląskim. Było to pewnie dla niej duże poświęcenie i ratowanie zespołu z powodu poważnego niedoboru chłopaków. A tak w ogóle, to taniec ten wyszedł im bardzo dobrze, mnie zaś dodatkowo skłonił do rozmyślań nad istotą tego śląskiego trojoka. Dlaczego dwie baby i jeden chłop, skąd ta przewaga kobiet?

    Tak oto rozpocząłem trojokowe poszukiwania. Przewertowałem swoją bibliotekę, internet i zadzwoniłem do kilku muzyków, ale potwierdziło się tylko, że to śląski taniec ludowy. Pomyślałem, że najpewniej przyczyną popularności tego trojoka na dawnym Śląsku było to samo, co doskwierało owemu zespołowi tanecznemu z Imielina, czyli brak chłopców. Współcześnie bierze się on pewnie stąd, że atrakcyjniejsze są dla nich komputery czy fusbal. Dawniej powody tych braków były pewnie poważniejsze. A jakie?

    Analizując dzieje Śląska ostatnich dwustu lat, bo wtedy ostatecznie ukształtowała się współczesna śląskość, doszedłem do wniosku, że kobiet na śląskich potańcówkach było więcej niż mężczyzn przynajmniej z czterech powodów. PO PIERWSZE - jak się chłop narobił na kopalni czy hucie, to nie miał już sił na tańczenie. PO DRUGIE - historia uczy o wyjątkowej pladze pijaństwa na Śląsku, zwłaszcza w połowie XIX wieku. A pijanemu trudno się tańczy. Stąd można nawet w żartach powiedzieć, że pijany potrzebuje czasami dwóch osób, aby ustać, jak przy trojoku. PO TRZECIE - żeby tańczyć, trzeba żyć, a śmiertelność z powodu chorób zawodowych i wypadków na kopalniach sprawiała, że zawsze na Śląsku było więcej wdów niż wdowców. PO CZWARTE - nie brakowało wojen, na których ginęli Ślązacy. Weźmy tylko trzy ostatnie: wojna francusko-pruska (1870/1), na którą powołano 50 tysięcy Górnoślązaków, oraz pierwsza wojna światowa - tam powołano 150 tysięcy Górnoślązaków, z czego zginęło 56 tysięcy, a 28 tysięcy wróciło jako inwalidzi. Zaś na drugą wojnę poszło 300 tysięcy, a zginęło przynajmniej 40 tysięcy.
    A może ktoś zna jeszcze inną genezę trojoka?

    WIĘCEJ FELIETONÓW MARKA SZOŁTYSKA NA DZIENNIKZACHODNI.PL [CZYTAJ]



    *DŁUGOTERMINOWA PROGNOZA POGODY NA PAŹDZIERNIK 2013
    *Grzyby jadalne i grzyby trujące. Jak je odróżnić? [ZOBACZ NA ZDJĘCIACH]
    *Nowy towar w Lidlu, czyli szarża klientów w Sosnowcu [ZOBACZ WIDEO]
    *Kalendarz Lindner 2014, czyli modelki w trumnach [ZDJĘCIA 18+]
    Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera

    Czytaj także

      Komentarze (25)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ???

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      zas rali gorole calo wies, calo wies,
      od konca, do konca, tak jak jes, tak jak jes,
      zas rali gorole Bytom, Bytom,
      od konca, do konca, wszysko, wszysko,

      jakojs tak to lecialo...

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Taniec

      Podpisany (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      A "nasz absolwynt" KUL-u durch pocisko nom ciymnota polsko. Nojwyraźnij mo nos za gupszych od siebie. My Panie Szołtysek w odróżniyniu do Pana, znomy nasz Ślonsk

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      "DRUGIE - historia uczy o wyjątkowej pladze pijaństwa na Śląsku, zwłaszcza w połowie XIX wieku."

      Free (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      czyli, że pito, wszędzie i zawsze :-)


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      free

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      kaj nom tam do wos gorolow.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Wcale nie śląski taniec !

      Kris (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4

      Trojak jako tanie jest znany od bardzo dawna w krajach niemieckich,Czechach i Skandynawii.W Niemczech pierwsza wzmianka o trojaku pochodzi z 1250 roku (wg.Tanzlexikon Otto Schillera).


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      A polski tez nie.

      jamoszrecht (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      jw.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      w jakim sensie, że polski - nie?...

      Free (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      to taniec chłopski, ludowy

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      A co - Baby nie moga, nie wolno ?

      metroseksal-ny/na (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Tak samo jak hopy: http://www.youtube.com/watch?v=sTOqBkacI08

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Teraz od kikudziesięciu lat na Górnym Śląsku

      Statystyk (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      więcej chłopów niż kobit, potwierdzają to wszyscy co mają porównania z innymi regionami w Polsce

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Pytanie

      pyjter (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7

      Pyta Pan czy moze ktos zna jeszcze inna geneze trojaka / ten trojok jakos nie moze mi przejsc przez gardlo, zalatuje "slaszczyzna " Masztalskich / ?
      Otoz , podobnie jak i Pan , nie mam pojecia ale...rozwiń całość

      Pyta Pan czy moze ktos zna jeszcze inna geneze trojaka / ten trojok jakos nie moze mi przejsc przez gardlo, zalatuje "slaszczyzna " Masztalskich / ?
      Otoz , podobnie jak i Pan , nie mam pojecia ale probuje analizowac . Tak wiec moge sobie wyobrazic ze Stanislaw Hadyna w jakiejs podcieszynskiej wsi zobaczyl ludzi tanczacych w trojkach . To starczylo by repertuar ZPiT Slask powiekszyl sie o nowy ,odwiecznie slaski,taniec wykonywany pomiedzy dwoma odwiecznie slaskimi piesniczkami Hadyny o Karolice i Starzyku co to pyk z fajeczki.
      Ale nawet on nie przypuszczal ze po 60-ciu latach doczeka sie analizy Pana Szoltyska w DZ !zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Niy sztimuje, zajsik ino to samo.

      szpo(r)tlok (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 1

      "Zasiali Górale" kojarzy mi sie z przedszkolem, gdzie juz wtedy mnie polonizowano, ze tak powiem: gorole siali.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Zasiał i skojarzył

      Przedszkolanka (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 10

      Ciebie góralizowano. Sprwdź czy nie zrobili z ciebie oscypka.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Gibći jednako a akuratńij: ...

      Gorole śoli? (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8 / 2


      :-)

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ja ?

      brutalosaurus rex (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 11 / 1

      "ale potwierdziło się tylko, że to śląski taniec ludowy."
      Dowody, Szoltysek, abo do wody (piachu).

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Dlaczego Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk" polonizuje nazwę śląskiego tańca?

      Pojakymu TROJOKA zwje "trojakiem"? (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 11 / 2


      http://www.youtube.com/watch?v=BBqRsDUAM2s

      Czy dlatego, że obecnie jest Państwowym Zespołem ... ?

      :-(

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama