Gorzelik i Spyra: Najwybitniejsi Ślązacy ich zdaniem [PEŁNE...

    Gorzelik i Spyra: Najwybitniejsi Ślązacy ich zdaniem [PEŁNE LISTY Z OPISAMI]

    MZ

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    Piotr Spyra i Jerzy Gorzelik

    Piotr Spyra i Jerzy Gorzelik ©Fot. Arkadiusz Lawrywianiec

    Od dziś tworzymy śląski panteon, przypominamy wybitne postaci z historii regionu i sprawdzamy, które z nich łączą nas dziś najmocniej. Pierwszymi wybierającymi byli Jerzy Gorzelik i Piotr Spyra. Oto ich wskazania z krótkimi opisami.
    Piotr Spyra i Jerzy Gorzelik

    Piotr Spyra i Jerzy Gorzelik ©Fot. Arkadiusz Lawrywianiec

    Na początek jeszcze krótkie wyjaśnienie Gorzelika: "Post factum w gazecie wyczytałem, że wybitnych Ślązaków. Tymczasem ja dostarczyłem spis postaci, niekoniecznie Ślązaków, które miały, w moim przekonaniu, największy wpływ na dzieje Górnego Śląska.
    A że wpływowy to niekoniecznie wybitny, Górny Śląsk to nie cały Śląsk, więc lista zapewne nie do końca spełnia oczekiwania redakcji. Praca została jednak wykonana, więc szkoda by było nie podzielić się jej efektami, nawet jeśli wynikają z nieporozumienia. Oto one".

    JERZY GORZELIK:


    1. Fryderyk Wilhelm III – król Prus w latach 1797-1840, władca wyjątkowo nieudolny, szczęśliwie po przegranej w kompromitującym stylu wojnie z Napoleonem, znalazł w sobie dość zdrowego rozsądku, by nie przeszkadzać swoim ministrom. A że ci byli bardziej rozgarnięci od monarchy, lesseferyzm króla zaowocował szeregiem reform (znanych jako reformy Hardenberga-Steina) wprowadzających pruski Górny Śląsk w nowoczesność: ustanowieniem samorządu miejskiego, równouprawnieniem Żydów, zniesieniem poddaństwa chłopów i pańszczyzny oraz monopolów cechowych. Dowód na to, że czasem bierność pozwala ofermom pozytywnie zmieniać bieg historii.

    2. Mieszko Plątonogi – książę raciborski (od 1172) i opolski (od 1201), nie grzeszył nadmiarem braterskich uczuć, przeciw starszemu bratu zbuntował nawet jego syna, ale dzięki temu skupił w swoich rękach ziemie, które później nazwano Górnym Śląskiem.

    3. Jerzy Hohenzollern-Ansbach zwany Pobożnym (der Fromme) – książę karniowski i raciborski, pan na Bytomiu, wraz z Janem Dobrym wydał w 1528 r. nowoczesne prawo górnicze zwane Ordunkiem Gornym, korespondował z Lutrem i był głównym promotorem jego nauk na Górnym Śląsku.

    4. Jan II Dobry – ostatni Piast na książęcym tronie w Opolu, skupił pod swoim panowaniem większą część Górnego Śląska, wraz z Jerzym Hohenzollern-Ansbach wydał nowoczesne prawo górnicze - Ordunek Gorny, starał się chronić prawa chłopów.

    5. Friedrich Wilhelm von Reden – stworzył koncepcję rozwoju gospodarczego Górnego Śląska, sprowadził wybitnych fachowców z Wielkiej Brytanii i położył podwaliny pod potęgę górnośląskiego przemysłu.

    6. Adam Napieralski – twórca potężnego koncernu prasowego, nazywany królem polskiej prasy - z jego siłą musiał liczyć się Korfanty, który bez wykonanej przez Napieralskiego tytanicznej pracy, niewiele by zdziałał.

    7. Franz Winckler – self-made man, który piął się z mozołem po szczeblach kariery, zdobywał wiedzę i doświadczenie, aż w końcu poślubił bogatą wdowę i z Katowic stworzył nowoczesne miasto, choć sam nadania praw miejskich nie dożył. Jego spadkobiercy kontynuowali dzieło przodka, a Eva von Thiele-Winckler zapisała się złotymi zgłoskami w dziejach nie tylko śląskiego protestantyzmu.

    8. Wojciech Korfanty – bez jego charyzmy i znajomości górnośląskich realiów warszawscy politycy zobaczyliby Górny Śląsk jak świnia niebo. Odwdzięczyli się w sposób niesłusznie kojarzony ze zwyczajami tego sympatycznego przedstawiciela parzystokopytnych.

    9. Carolus Godulla (jak sam się podpisywał) – król cynku, przykład kariery w amerykańskim stylu i możliwości, jakie stwarzała industrializacja; jeden z bohaterów modernizacji Górnego Śląska w XIX wieku.

    10. Generał Mróz – zapobiegł sukcesowi Napoleona w 1812, przyczyniając się do wzrostu potęgi Prus, potem wytracił, do spółki z Hitlerem i Stalinem, tysiące Górnoślązaków i zmienił losy II wojny, a tym samym zadecydował o najnowszych dziejach Górnego Śląska.


    PIOTR SPYRA:


    1. Henryk Brodaty (1165/1170 - 1238), najwybitniejszy bodaj śląski polityk średniowiecza, władca, któremu Śląsk zawdzięcza rozwój cywilizacyjny i który chciał przywrócić jedność oraz potęgę Królestwa Polskiego.

    2. Erazm Ciołek Witelon (ok 1230 - 1280/1314), urodzony w Legnicy, kanonik wrocławski,pierwszy polski uczony, który zdobył uznanie w świecie; pisał o swoim pochodzeniu: "in nostra terra, scilicet Polonia" - "z naszej ziemi, to znaczy Polski".

    3. Jan II Dobry (ok. 1460 - 1562), ostatni Piast na opolskim tronie, wybitny prawodawca i prekursor nowoczesnego przemysłu na Górnym Śląsku, twórca pierwszego prawa górniczego "Ordunek Gorny".

    4. Walenty Roździeński

    5. Karol Godula (1741 - 1848), jedyny rodowity Górnoślązak, który odniósł sukces w czasie rewolucji przemysłowej, stworzył jedno z największych imperiów przemysłowych na Śląsku w swojej epoce, przez swoje niewłaściwe pochodzenie nielubiany przez władze i pruskich arystokratów.

    6. Ks. Józef Lompa (1797 - 1863), prekursor odrodzenia śląskiej i polskiej tożsamości mieszkańców regionu, obrońca języka polskiego Górnoślązaków przed germanizacją.

    7. ks. Franciszek Michejda (1848- 1921), duchowny kościoła ewangelicko-augsburskiego, obrońca polskości i twórca aktywnej polityki polskiej na Śląsku Cieszyńskim.

    8. Wojciech Korfanty

    9. Paweł Musioł

    10. ks bp Herbert Bednorz


    *Ruch Chorzów będzie miał nowy wspaniały stadion. ZOBACZ ZWYCIĘSKI PROJEKT
    *Imprezy na Andrzejki 2013. Gdzie się bawić? ZOBACZ Klubowa Mapa Województwa Śląskiego
    *Tramwaje Śląskie mają nowy tramwaj Twist ZDJĘCIA Z TESTÓW
    *Mayday Poland 2013 w katowickim Spodku RELACJA + WIDEO + ZDJĘCIA
    Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera

    Czytaj także

      Komentarze (31)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Zdjęcie autora komentarza
      Witelon filius Thuringorum et Polonorum

      Euro

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Piotr Spyra "zapomniał" napisać, że Witelon był "filius Thuringorum et Polonorum" (ojciec Niemiec z Turyngii, matka Słowianka ze Śląska).

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Fryderyk Wilhelm III Pruski POPIYROM

      777 ZNISZCZYĆ PRZEMYSŁ A CO Z LUDZMI CO WE NIM ROBILILI? PO GOROLSKU MANIANA (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 1

      Fryderyk Wilhelm III (ur. w Poczdamie 3 sierpnia 1770, zm. w Berlinie 7 czerwca 1840) – z dynastii Hohenzollernów, król pruski od 1797.Syn Fryderyka Wilhelma II i Fryderyki Luizy z domu...rozwiń całość

      Fryderyk Wilhelm III (ur. w Poczdamie 3 sierpnia 1770, zm. w Berlinie 7 czerwca 1840) – z dynastii Hohenzollernów, król pruski od 1797.Syn Fryderyka Wilhelma II i Fryderyki Luizy z domu Hessen-Darmstadt. Po koronacji ojca w 1786 został oficjalnym następcą tronu. Znaczną część dzieciństwa i wczesnej młodości spędził w Paretz w powiecie Havelland w Brandenburgii, rezydencji swojego wychowawcy hrabiego Hansa von Blumenthala. Fryderyk Wilhelm miło wspominał swój pobyt wśród rodziny swego guwernera: w 1795 odkupił Paretz od rodziny von Blumenthal i zlecił architektowi Davidowi Gilly'emu budowę początkowo tzw. domku gotyckiego (1796), później (1797-1804) pałacu rezydencyjnego. Współcześni zapamiętali następcę tronu jako młodzieńca melancholijnego, pobożnego i uczciwego.

      Po powrocie z podróży do Włoch i Francji 1780 (Grand Tour) podjął szkolenie wojskowe. Stopień porucznika uzyskał w 1784, pułkownikiem został w 1790. W latach 1792-1794 brał udział w działaniach wojennych przeciwko Francji.
      Król Pruszwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      zapamiętali następcę tronu jako młodzieńca melancholijnego, pobożnego i uczciwego.

      777 To dzięki rodzinie ŚLONSKICH Wincklerów Katowice nie są małą POLACKOM wioską. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 1

      Z GOROLSTWYM TO NIY MO NIC WSPÓLNEGO NIYMCY ODDANI POTYNDZE PAŃSTWA SERCYM DUSZOM I UMYSŁYM.
      Fryderyk Wilhelm III BISMARCK I HINDYNBURG.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Godula a nie Godulla, Grycik a nie Gryzik

      Tadeusz Galisz (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 4

      Panie Gorzelik - Karolus Godulla tak się podpisywał bo takie były czasy. On jednak nazywał się Karol Godula. Podobnie jest ze spadkobierczynią Karola Goduli małej Grycik , którą w niemieckiej...rozwiń całość

      Panie Gorzelik - Karolus Godulla tak się podpisywał bo takie były czasy. On jednak nazywał się Karol Godula. Podobnie jest ze spadkobierczynią Karola Goduli małej Grycik , którą w niemieckiej pisowni poprawnie fonetycznie pisano Gryzik. Rozumiem Pana sympatie i wiem do kogo jest Panu bliżej do "ubi bene ibi patria" Ja w latach 19391945 podczas niemieckiej okupacji Śląska musiałem w szkole podpisywać się Galisch co mi bardzo ciążyło, bo wiem kim jestem i kim byli tworzący moje otoczenie Ślązacy.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      a mojej ciotce

      twoi gorolscy rodacy (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

      zmienili imię Inga na Joanna. Większym świństwem zmienić imię niż pisownię. A Godula skoro się tak podpisywał, a nikt go nie zmuszał, to nam nic do tego

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Najwybitniejszy Ślązok

      zefek (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 6

      To przecież JORG GORZELIK,pierwszy RAŚista III RP.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      pajac (agitator)

      hihotek (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 2

      No tak, gaspadin Spyrkowskij: Tozdzienski mial niesamowity wplyw na Górny Slask, no nieeeeeee, nieeeesamowiiiiity. D


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Z. Hierowski miał nie mniejszy wpływ

      GLIWICZANIN (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 7

      Poczytaj o tej postaci - lektura obowiązkowa dla wszystkich ślązakowców :D

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      masa inszych

      Anton(i) (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 2

      A dlaczego nie np. General von Bülow - który pogonil Napoleona nazot pjyrw do Lipska, a potym az do Renu, z jego Schlesische Armee ? Dla mnie tez jest zasluzony, a przynajmniej mial wplyw na naszo...rozwiń całość

      A dlaczego nie np. General von Bülow - który pogonil Napoleona nazot pjyrw do Lipska, a potym az do Renu, z jego Schlesische Armee ? Dla mnie tez jest zasluzony, a przynajmniej mial wplyw na naszo gszychta.

      A taki G.Freytag abo J.v.Eichendorff niy miol ?

      Abo (negatywny) Josef Wagner + Fritz Bracht ?

      Ergo/conclusio: takie listy som do poopy, bez sensu.
      Mozna je budowac na kilometry i wadzic sie never-ending.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Jest roznica pomiedzy ***NAJWYBITNIEJSZYMI SLAZAKAMI, a *** zasluzonymi dla Slaska

      Albo DZ zle informuje, albo Gorzelik i Spyra nie trzymaja sie tematu (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7 / 2

      Bo jesli NAJWYBITNIEJSI SLAZACY,
      to
      zaden krol pruski nie byl Slazakiem (do Gorzelika)

      a jesli NAJBARDZIEJ ZASLUZENI,
      to poniewaz Pan Spyra jest zwolennikiem "Polskiego Slaska",
      to...rozwiń całość

      Bo jesli NAJWYBITNIEJSI SLAZACY,
      to
      zaden krol pruski nie byl Slazakiem (do Gorzelika)

      a jesli NAJBARDZIEJ ZASLUZENI,
      to poniewaz Pan Spyra jest zwolennikiem "Polskiego Slaska",
      to
      najbardziej zasluzony dla POLSKIEGO SLASKA;
      byl
      przeciez JOZEF STALIN,
      bo Stalin przesunal granice Polski (jak woz drabiniasty z sianem ze wschodu na zachod)
      i dzieki temu CALY SLASK
      jest obecnie w granicach Polski,
      i nie wazne
      czy byl wczesniej: czeski, piastowsko-nijaki, czy austriacki/pruski/niemiecki
      bo Stalina to wogole nie interesowalo

      a wiec na liscie zasluzonych dla Slaska
      - dla polskiego slaska - numer 1 to Jozef Stalina,
      - a dla Slaska dla Slazakow - Stalin musialby znalesc sie
      ...znalesc sie na liscie w kategoriach "najwieksze kleski w historii narodu slaskiego"zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      A GDZIE

      gość (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 5

      JOZEF PIŁSUDSKI...?????.MA SPORO POMNIKÓW NA ŚLĄSKU


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Z. Hierowski.=JOZEF PIŁSUDSKI.. GOROL GOROLOWI USZY UPOLI

      777 ZNISZCZYĆ PRZEMYSŁ A CO Z LUDZMI CO WE NIM ROBILILI? PO GOROLSKU MANIANA (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

      Zdzisław Hierowski (ur. 7 lipca 1911 w Stubienku, zm. 14 grudnia 1967 w Katowicach) – krytyk literacki, historyk literatury. W latach 1952–1956[1][2] redaktor naczelny[3] w znacznej mierze...rozwiń całość

      Zdzisław Hierowski (ur. 7 lipca 1911 w Stubienku, zm. 14 grudnia 1967 w Katowicach) – krytyk literacki, historyk literatury. W latach 1952–1956[1][2] redaktor naczelny[3] w znacznej mierze socrealistycznego[4] kwartalnika "Śląsk Literacki".
      Stubienko – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Stubno.

      W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

      We wsi znajduje się dawna greckokatolicka cerkiew pw. Narodzenia Bogarodzicy. Świątynia została wzniesiona w 1849 r. na miejscu starszej drewnianej cerkwi. Cerkiew w Stubienku była filialną parafii w Stubnie (dekanat przemyski, po I wojnie - medycki). W 1785 roku wieś liczyła 493 mieszkańców, z tego 314 grekokatolików, 166 rzymskich katolików i 13 Żydów. W 1936 roku na 760 mieszkańców było 630 grekokatolików[potrzebne źródło]. Po wysiedleniu ludności greckokatolickiej po II wojnie światowej cerkiew nie była użytkowana. Od 1971 pełni funkcję filialnego kościoła rzymskokatolickiego w parafii Matki Bożej Szkaplerznej w Stubnie. Remont budynku przeprowadzono w 1976 roku oraz w 2006 r. Ikonostas ze Stubienka znajduje się obecnie w nowej cerkwi greckokatolickiej w Mokrem.

      Właścicielem Stubienka w XIX w. był Antoni Józef Mniszek (1804-1875).zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Wszystko jasne, nareszcie

      GLIWICZANIN (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 8

      Fryderyk Wilhelm III to prawdziwy Ślązak - tak samo jak Z. Hierowski.
      Gdyby ci dwaj żyli w tym samym czasie, zapewne rozmawialiby ze sobą, posługując się ślunską godką

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Piotr Spyra,

      Chrisraf (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 13 / 6

      czy nie moglby Pan chociaz tutaj zaprzestac mowic glupoty?

      "5. Karol Godula (1741 - 1848), jedyny rodowity Górnoślązak, który odniósł sukces w czasie rewolucji przemysłowej, stworzył jedno z...rozwiń całość

      czy nie moglby Pan chociaz tutaj zaprzestac mowic glupoty?

      "5. Karol Godula (1741 - 1848), jedyny rodowity Górnoślązak, który odniósł sukces w czasie rewolucji przemysłowej, stworzył jedno z największych imperiów przemysłowych na Śląsku w swojej epoce, przez swoje niewłaściwe pochodzenie nielubiany przez władze i pruskich arystokratów."

      Poprosze o zrodlo tych sensacji...

      Z politowaniem
      Chrisrafzwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Spyra: Polska+warszawa = mesjasz narodów, perla nad wisla, paryz wschodu :-))

      prezes Ramzes (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      Naglo (Laurahuta) -> Schuckert -> Siemens (elektryka = wtedy hightec)
      Liebermann (tekstylia, slaski "manchesterowiec")
      Friedländer, Fuld, Arnhold, Wollheimer (wegiel i wszystko inne)
      Karl...rozwiń całość

      Naglo (Laurahuta) -> Schuckert -> Siemens (elektryka = wtedy hightec)
      Liebermann (tekstylia, slaski "manchesterowiec")
      Friedländer, Fuld, Arnhold, Wollheimer (wegiel i wszystko inne)
      Karl Richter (ciezki przemysl)
      etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. etc. :-)

      i setki jak nie tysiace innych Górnoslazaków
      - tylko ze polakowiec Spyra mysli, ze mysli (ze "wie").zwiń

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama