Dziennik Zachodni » Wiadomości » Ślązaków zawsze mieli za nic

Ślązaków zawsze mieli za nic

Data dodania: 2009-12-24 00:07:09 ▪ Ostatnia aktualizacja: 2009-12-24 00:09:09

Grażyna Kuźnik

4Komentarze ▪ Prześlij ▪ Drukuj

Dodaj:

Kto zobaczy ten pomnik, ten nigdy go już nie zapomni. Na posesji Jana Myrcika w Koszęcinie wyrósł jak drzewo z uciętymi ramionami. Zamiast liści - cztery wojskowe hełmy.

1/2 ›

Pomnik postawiony przez Jana Myrcika dla 370 poległych chłopaków z Koszęcina

Po raz pierwszy wszyscy znaleźli się obok siebie. - To są tutejsi chłopcy; tu się urodzili, tu na nich czekały rodziny. A zginęli gdzieś w świecie, czasem bezimiennie, w różnych mundurach, w łagrach i obozach koncentracyjnych - mówi Jan Myrcik, pedagog, historyk, tłumacz. Rocznik 1931.

Serce mu się ściskało w bólu strasznym
Myrcik jest zafascynowany bezlitosną historią pogranicza. Gdy w Boże Narodzenie na mszy padają słowa św. Pawła, że od chwili narodzin Jezusa nie ma już "Greka ni Żyda, barbarzyńcy ani Scyty, niewolnika ni wolnego, bo wszyscy jesteśmy jedno w Chrystusie", Jan Myrcik myśli wtedy o swoich chłopcach z pomnika.

∨ Czytaj dalej

Życie porozrzucało ich w różne strony, postawiło przeciwko sobie, ale w końcu są razem, w rodzinnym miasteczku.

On ich pogodził. Przez lata Myrcik wydzierał dane o poległych księgom i kamieniom. Serce mu się ściskało, że ginęli tak młodo, od pokoleń. Średnia wieku - 23 lata.

Niektóre nazwiska wciąż się powtarzają: Myrcików, Ulfigów, Bambynków, Goniwiechów. Synek z Koszęcina, Jan Janeczek, poległ w obronie Westerplatte. Alojzy Krzeszok został na zawsze w Ostaszkowie, Witek Opiełka w Dachau, ale większość zginęła w Rosji, szturmując Stalingrad. Jak Paweł Iwanowski, który we wrześniu 1939 roku walczył w polskim mundurze, a potem wzięli go do niemieckiej armii. Zginął w Wołkowie na Ukrainie. Jak Henryk Kożuch, o którym dowódca napisał do rodziców: "Czołg, w którym spalił się wasz syn, stał się jego stalowym grobem". Jak Wicek Szygula, którego matka dostała pismo: "Poległ za ukochanego wodza. Niech to ukoi pani ból".

- Ostrzegali mnie, że ten pomnik długo nie postoi - przyznaje Myrcik. - Bo żeby obok Opiełki wypisać jego sąsiadów z Wehrmachtu? Ale w Koszęcinie kto miał władzę, ten zabierał młodych na wojnę i nie oddawał.

Pomnik mówi prawdę. Myślał o nim od dawna; w czasach, gdy ludzie wyrzucali na śmieci zdjęcia chłopaków w mundurach Wehrmachtu czy alianckich, tak bali się donosów.

- Bo się zdarzały - przyznaje twardo Myrcik, choć kocha tę ziemię i ludzi jak nikt.- W czasie wojny i później. Tak zginął Józek Ochmann, zachował się donos na niego. Był jak wyrok śmierci. Jakiś kupiec, który "ze względu na prowadzone interesy" chciał być anonimowy, donosił gestapo, że Ochman to powstaniec śląski, "nienawidzący Niemców człowiek". Ochmana ścięto już w grudniu 1939 roku.

W Koszęcinie o wojnie, broń Boże, się nie mówiło.
- Ale ja byłem wtedy ministrantem, pamiętam te pogrzeby bez trumien, pochód śmierci moich starszych kolegów - dodaje Myrcik. - Nagle nie wolno było o nich wspominać. Zapadła sztuczna cisza. Nic z niej dobrego.

Dał żydowskiej rodzinie honorowe miejsce
Dlatego zaczął liczyć wszystkich chłopców z Koszęcina, którym wojna zabrała życie, w polskim czy niemieckim wojsku. Ustalał, gdzie zginęli, jak. Pisał do archiwów, przepytywał rodziny.
Mijały lata. Kiedy listę miał już gotową, wziął się za pomnik. I czekał. Ludzie najpierw się przyglądali budowie, nie wierząc, że się nie boi. Potem ruszyli pomagać, bo żadna instytucja pomnika nie wsparła. Pojawiły się napisy "Epitafium dla poległych" i "Pro Memoria" wyryte w drewnie. Jest krzyż z łusek ciężkiej broni maszynowej, hełmy wojenne: polski, pruski, niemiecki i rosyjski, sylwetki dwóch żołnierzy w symbolicznych mundurach.

∨ Czytaj dalej

I tablica w kształcie macewy, ku pamięci jednej jedynej w Koszęcinie żydowskiej rodziny.

W domu Hoffmanów jest teraz urząd gminny, ale nikt o tym nie pamięta. Nigdy żaden krewny nie wrócił i o nich nie zapytał. Myrcik dał Hoffmanom honorowe miejsce na pomnikowym drzewie i przywrócił imiona; żyli tu kiedyś Elfrieda i Hermann, dobrze prowadzili sklep przemysłowy. Mieli ładną córkę Ernę, która miała doskonale wyjść za mąż, ale nie zdążyła. I zdolnego syna Alfreda, który mógł zostać, kim by zechciał; tyle że wiosną 1941 roku wszyscy zniknęli, jakby ich nigdy nie było. Myrcikowie mają dzisiaj domek jak z obrazka przy starej ulicy ks. Antoniego Ryguły, założonej jeszcze przez księcia Karola zu Hohenlohe-Ingelfingen.

Kiedy po plebiscycie Koszęcin przypadł Polsce, nazywała się Kasztanowa. Zielono, spokojnie. Ale ta sielska uliczka spływała kiedyś krwią.

Pod samym płotem Myrcików zaczęła się i skończyła druga wojna światowa w Koszęcinie.
1 września 1939 roku padł tutaj pierwszy polski żołnierz w obronie miasteczka. 19 stycznia 1945 roku, niemal w tym samym miejscu, zabito ostatniego niemieckiego obrońcę. Był to 60-letni rezerwista, doktor farmacji. Jeszcze jedną śmierć widział w tych dniach Myrcik niemal pod domem. Młodziutki Rosjanin, który był w Koszęcinie na robotach, rzucił się z otwartymi ramionami w stronę swoich. A oni zaciągnęli go pod mur, załadowali broń i zabili. Do dzisiaj nie może zapomnieć jego pełnych grozy oczu, gdy zrozumiał, co go czeka. Takie miejsce wyjątkowo nadaje się na pomnik.
- Wybrałem dobrze - ocenia Myrcik, mierząc całość gospodarskim okiem. - Jest widok na wschód i na zachód, na całą ulicę i na historię. Tą ulicą szli chyba wszyscy, których wypisałem na tablicach. Oprócz polskich lotników z Krakowa, których 1 września niedaleko stąd zestrzelono. Ich nazwiska też poznał; byli to porucznik Leon Wrzeszcz i sierżant Adam Baran.

1 2 3 › »

Komentarze

przejdź na forum zwiń wszystkie wątki najnowsze najstarsze

HISTORIA-POTĘGĄ NASZEJ TOŻSAMOŚCI

zgłoś 0 / 0

Grono Ślązaków (gość), 24.12.09, 12:48:48

Podziwiać,dziękować i namawiać innych do tego typu działań. PS: Pan Waniek napisał piękną powieść: FINIS SILESIAE. Tamtego Ślaska nie ma,on odszedł.Tkwi w niektórych z nas tu, w tych co z konieczności rozsiani są po Europie i Świecie.Nigdy już tamto nie będzie takie jak było.Ale tamto staje się innym.Nasze dzieci są inne niż my,wnuki inne niż dzieci.Ale my w tym tkwimy setki lat.TO POTĘGA NASZEJ TOŻSAMOŚCI, która nie dopuści do FINIS SILESIAE a prowadzi nas,naszych potomnych, do kolejnego etapu historii tego REGIONU.
Przez setki lat żyliśmy i rozwijaliśmy się w regionie wielu kultur, żyliśmy w
jedności, we wzajemnej życzliwości i poszanowaniu różnorodności. Ta
wielokulturowość,różnorodność wynikająca z zamieszkiwania tego REGIONU EUROPY
przez nacje wielu narodowości i grup etnicznych,wnosi tak duży potencjał,który
winien być pielęgnowany jako przykład integracji, jedności w
różnorodności(aktualne motto Unii Europejskiej),na tle tejże wielokulturowości
Śląska. Ta wielokulturowość,różnorodność to część naszej tożsamości,która tkwi w nas.Nasza tożsamość zawiera się w nas samych – Ślązakach, szukanie jej poza nami, a co gorsza – bez nas prowadzi do nikąd. Ślązaka zrozumieć w całej pełni może tylko drugi Ślązak.Dlatego tej etnicznej różnorodności bronić będziemy zawzięcie.Dzięki takim ludziom jak Pan Jan na pewno tej batalii nie przegramy!!!

odpowiedzi (0)

skomentuj

Dziynkuja!

zgłoś 0 / 0

BoPos (gość), 24.12.09, 09:29:17

Dziynkuja panie Janie! Dobro robota!

odpowiedzi (0)

skomentuj

Koszecin-slonsko tragedia

zgłoś 0 / 0

hanys i cider z piekor (gość), 24.12.09, 09:02:26

Koszencinskie museum-izba pamieci to mikrosmos slonskiej tragedii, ktora byla i trwa. Bardzo wzruszajoncy artykul.Takze inne gminny i miasta gornoslonskie powinny wystawic tablice pamiatkowe ich poleglych synow. Obojentnie czy w pruskich, niemieckich, polskich czy innych mundurach. Dlatego jedynym wejsciem jest autonomia slonska!!!! Slonsk przed sia.

odpowiedzi (0)

skomentuj

jeszcze kilka

zgłoś 0 / 0

GODULLLLLA (gość), 24.12.09, 01:03:31

Jeszcze kilka wariantów:

1) niedobrowolnie wzieci "postancy" (czasami wrócili akurat z wojny)
2) Slazacy w polskiej armii uciekajacy na wschod Polski w 1939
- ktorych miejscowi zlinczowali jako szpiegów skuli slonskiej wymowy
3) Slazacy w koloniach, np. mój krewny z Chorzowa w Chinach (potem niewola w Japonii)
itd. itp.

odpowiedzi (0)

skomentuj

Rozrywka

Dziennik Zachodni

Aktualne wydanie:

Prenumerata:

Dział Kolportażu

bezpłatna infolinia 800 16 30 20 (dla stacjonarnych i sieci Orange), 32 634 22 70 (dla pozostałych sieci)
e-mail: prenumeratadomowa@dz.com.pl
Jak zamówić prenumeratę? Zobacz tutaj

Reklama:

Informacja:

tel. 32 634 23 01, fax 32 634 23 03
Chcesz nadać ogłoszenie lub reklamę, kliknij tutaj
e-mail: reklama.katowice@polskapresse.pl

Kontakt z redakcją:

Dziennik Zachodni

ul. Baczyńskiego 25 A
41 – 203 Sosnowiec

Sprawdź numery telefonów i skontaktuj się z wybranych działem lub konkretnym dziennikarzem

więcej »

Reklama

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane: