Dziennik Zachodni » Kultura » Interpretacje: Na rauszu dzień zwyczajny

Interpretacje: Na rauszu dzień zwyczajny

Data dodania: 2010-03-20 06:00:10 ▪ Ostatnia aktualizacja: 2010-03-20 06:00:10

Henryka Wach-Malicka

Prześlij ▪ Drukuj

Dodaj:

Interpretacje: Na rauszu dzień zwyczajny

"Pijaków" w reż. Barbary Wysockiej publiczność festiwalu obejrzała w czwartek (© Fot. Arkadiusz Ławrywianiec)

O takich tekstach jak "Pijacy" Franciszka Bohomolca, studenci polonistyki mówią "trociny". Co się tłumaczy: "jeśli nie znasz sposobu, żeby to bez znudzenia przeczytać, znajdź kolegę, który na czytanie dał się nabrać i ci opowie".

Czas nie oszczędza wielu tekstów literackich, pierwsze w tej walce padają zaś utwory pisane z wyraźnie dydaktycznym przesłaniem. A żyjący w XVIII wieku jezuita Franciszek Bohomolec miał ambicję naród polski w cnotach rozmaitych wychowywać, szczególnie zaś obywateli w pijaństwie biegłych i niepohamowanych na drogę abstynencji nawracać.

Jego komedie, w znacznej części przeznaczone dla teatru szkolnego zawierały ogromny i słabo skrywany pod pozorami akcji ładunek dydaktyzmu.

∨ Czytaj dalej

Źle się je dziś czyta, rażą naiwnością, choć warto pamiętać, że w swojej epoce Bohomolec był twórcą popularnym i poważanym. Zasługi zasługami, jeśli jednak teatr na wystawienie anachronicznego tekstu się decyduje, musi znaleźć sposób na jego odkurzenie.
Barbara Wysocka, która "Pijaków" wyreżyserowała w krakowskim Starym Teatrze, popatrzyła na ten utwór z perspektywy drugiej połowy XX wieku. Akcję przeniosła na podwórko między blaszanymi garażami, a ubogą szlachtę zamieniła w przeciętnych obywateli PRL-u.

W tym podwórkowo-biesiadnym anturażu bohaterowie "Pijaków" żyją sobie z dnia na dzień, bez specjalnych perspektyw na przyszłość, ale też bez stresów, bo przecież jak człowiek na lekkim rauszu jest, to i życie bardziej znośnym się staje.

Reżyserka nie od razu wprowadza w ten rodzajowy obrazek intrygę, najpierw długo (i głośno) rysując "charakterystykę postaci i miejsca akcji". To daje dobry rezultat, z biegiem czasu widz przyzwyczaja się bowiem do osiemnastowiecznej polszczyzny i po kwadransie nie zwraca już uwagi na dysonans pomiędzy czasem akcji a językiem postaci. Bardzo mi się ten zabieg podoba i zaimponowali mi aktorzy, którzy zawiłe frazy Bohomolca mówią w sposób naturalny i przypominający język współczesny.

Po tym długim i, niestety, dość chaotycznym w sensie działań scenicznych (reżyserka mówi, że celowo pokazuje teatralne szwy, ale mnie to nie przekonało) wprowadzeniu następuje intryga. Tatuś obiecuje córkę jednemu z kandydatów na zięcia, a "po pijaku" zgadza się na ślub z drugim, wyzbywając się przy okazji majątku. Rzecz, jak to w komediach z epoki bywa, kończy się dobrze, tatuś papiery odzyskuje, a córka jest szczęśliwa, choć kandydaci na męża pozamieniali się miejscami.

∨ Czytaj dalej

Spektakl im dłużej trwa, tym jest spójniejszy stylistycznie, a poszczególne etiudy aktorskie dopełniają się wzajemnie.

Interpretacja Barbary Wysokiej nie na intrydze jednak, co oczywiste, jest skupiona, lecz na zadziwiająco trwałym portrecie Polaka trunek wszelki kochającego.

Bohaterowie przedstawienia piją wszędzie, o każdej porze i na różne sposoby. Pili w osiemnastym stuleciu z tych samych właściwie powodów, z jakich piją dziś. Wódka organizuje ich czas, plany i codzienność, zabija nudę i pozwala się rozerwać, no bo co, poza telewizorem w jednym z blaszaków, ma taki Polak robić po godzinach pracy. A zwłaszcza, jak roboty nie ma. Wódka była i jest obecna w polskim obyczaju i tradycji. Gdy jeden z bohaterów składa ślub abstynencji i odmawia kieliszka z każdego możliwego powodu, jego kompan radzi, żeby wypił za powodzenie pokuty. I świeży abstynent w intencji swojej niepicia - pije.

Ale wódka też Polaków integruje, co już zabawne nie jest. Jak tylko zdarzy się okazja, rozpoczynamy przecież oblewanie (sukcesu albo klęsk, do wyboru). W inscenizację wmontowane są zresztą cytaty ze współczesnych kronik kryminalnych, wiążące starą komedię z naszym dziś.
Barbara Wysocka odebrała księdzu Bohomolcowi oręż nachalnego dydaktyzmu, sama też nikogo nie poucza i nie ostrzega. Ona tylko Polaków pokazuje. I bardzo ostry jest ten portret, choć czasem nieodparcie zabawny, No, ale z kogo, my się tak naprawdę śmiejemy?!

1 2 › »

Komentarze

przejdź na forum

Rozrywka

Dziennik Zachodni

Aktualne wydanie:

Prenumerata:

Dział Kolportażu

bezpłatna infolinia 800 16 30 20 (dla stacjonarnych i sieci Orange), 32 634 22 70 (dla pozostałych sieci)
e-mail: prenumeratadomowa@dz.com.pl
Jak zamówić prenumeratę? Zobacz tutaj

Reklama:

Informacja:

tel. 32 634 23 01, fax 32 634 23 03
Chcesz nadać ogłoszenie lub reklamę, kliknij tutaj
e-mail: reklama.katowice@polskapresse.pl

Kontakt z redakcją:

Dziennik Zachodni

ul. Baczyńskiego 25 A
41 – 203 Sosnowiec

Sprawdź numery telefonów i skontaktuj się z wybranych działem lub konkretnym dziennikarzem

więcej »

Reklama

Zagraj i wygraj z DZ »

Weź udział w plebiscytach i wygraj nagrody

Dziennik Zachodni organizuje plebiscyty, w których uczestnicy wygrywają rewelacyjne nagrody. Weź udział już teraz KLIKNIJ TUTAJ »

Reklama

Sonda

Czy pójdziesz na pielgrzymkę mężczyzn do Piekar?

Tutaj przeczytasz Dziennik Zachodni »

Dziennik Zachodni za darmo

Jesteś klientem? Sprawdź, w którym barze, restauracji, pubie, czy zakładzie usługowym przeczytasz za darmo Dziennik Zachodni. Jesteś właścicielem lokalu? Przeczytaj, jak zamówić prenumeratę. »

Polskapresse sp. z.o.o informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie DziennikZachodni.pl podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.
Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane: