niedziela 05 lutego 2012 r. imieniny obchodzą: Adelajda, Agata, Izydor

Dziennik Zachodni » Wiadomości » Artykuł

Hanysy walczą z Gorolami RANKING KONFLIKTÓW

Marcin Zasada

2010-08-20 06:00:49, aktualizacja: 2010-08-20 11:33:48

Bytom nie lubi Radzionkowa. Czeladź nie lubi Będzina, bo Będzin nie lubi Czeladzi. Wyry nie tolerują Gostyni, a Miasteczko Śląskie nie przepada za Żyglinem. W Rybniku nie cierpią kierowców z Wodzisławia. Wszyscy nie lubimy nie tylko całkiem obcych, ale i sąsiadów.

Zdjęcie 1 z 5

Hanysy walczą z Gorolami RANKING KONFLIKTÓW

Krzysztof Pietranek - Będzin

Nasz region jest wspólnotą bardziej lub mniej groteskowych animozji. Po obu stronach legendarnego już konfliktu Śląska z Zagłębiem od dziesięcioleci kwitną sąsiedzkie spory przypominające zatargi Pawlaka z Kargulem. Na tej zasadzie Chełm wojuje z Imielinem. Jak powiadają w Imielinie, zanim w ich kościele montowano organy, trzeba było sprawdzić, ile piszczałek mają te chełmioków. Żeby mieć więcej. A w Chełmie pytają, dlaczego imielok w tym kościele nie klęka na mszy?

∨ Czytaj dalej

Reklama

Bo złodziei tam tyle, że jak imielok wstaje, to już nie ma butów. Tak rodzą się miejskie legendy i złośliwości godne tych, które Amerykanie kierują pod adresem Kanadyjczyków, a Anglicy w stronę Francuzów.

Do Rybnika trzeba wziąć aviomarin, w Imielinie kradną buty w kościele

- Nigdzie indziej w kraju nie ma takiej mozaiki różnych społeczności. Każda zmaga się z odwieczną potrzebą dowartościowania się, a najlepiej zrobić to w opozycji do sąsiada. Takie stereotypy i rywalizacje tylko wzbogacają nasz region - uważa prof. Marek Szczepański, socjolog z Uniwersytetu Śląskiego.
Czy bardziej służy nam życie w nielubieniu się i przekomarzaniu? Dopóki różnice nie przenoszą się na grunt stadionowy, jest to niegroźne i zabawne. A z kogo żartuje się w Państwa mieście?

Pichu... co? Otóż, stary hanys gdzieś spod Tychów, już z pół wieku temu czujnym śląskim okiem zauważył, że wszyscy nowi w jego wsi dzielą się na dwie grupy. W pierwszej mężczyźni byli słabi, nieporadni i leniwi. I wszyscy mieli na imię Władysław. Przypadek? Od tego czasu obcy próżniak stał się władolem. Od władola gorszy jest jednak obcy szabrownik i rzezimieszek. We wsi starego hanysa jeden z takich cwanych gagatków podwędził tubylcowi rower. W spokojnej, uczciwej śląskiej wsi starego hanysa! Łapserdak na nazwisko miał Pichuń, więc pichuniem stary hanys ochrzcił obcego, któremu w głowie hultajstwo i gałganeria. A razem z władolem, pichuń dołączył do obszernego rejestru ni bratów, ni swatów, których na swoim terytorium należy co najmniej mieć na oku. Czyli krojcoków, medalikorzy, bastardów, przystacy, pamponi, przyżenionych, cysoroków, wulchauzoków, krzoków i ptoków. - To naturalne właściwości hermetycznej kultury słabszej otoczonej przez kultury dominujące. Dzięki temu zamknięciu, odrzuceniu dóbr cywilizacyjnych i obronie przed zawłaszczeniem, Ślązacy zachowali swoją tożsamość - ocenia publicysta Michał Smolorz.

Witamy w Polsce
Eskimosi potrafią rozróżnić i nazwać 160 gatunków śniegu. Ślązacy przez lata tworzyli leksykon cudzoziemców, bo nie wystarczyło nazwać obcego gorolem, tak jak na dalekiej północy nie wystarczy powiedzieć, że pada śnieg. W tym regionie odległości między skupiskami ludności są niewielkie, a choć losy wspólne, to różnic sporo. W dodatku, te największe zawsze objawiały się w kontaktach sąsiedzkich, bo sąsiad trochę swój i często bardziej obcy.

∨ Czytaj dalej

Reklama

Legendarny konflikt Ślązaków i Zagłębiaków stał się jednym ze sposobów na budowanie swoich tożsamości po obu stronach tej barykady. Przy okazji bywało zabawnie: Ślązacy zarabiający na życie w Zagłębiu pracowali za granicą i ostrzegali, że przed przekroczeniem Brynicy sprawdza się paszporty. Zagłębiacy odpowiadali: Co wy gadacie, jak wy polskiego nie znacie?, a przy drodze z Siemianowic do Czeladzi w oczy rzucał się napis na murze: Witamy w Polsce. Te dowcipy z brodą jak u Tołstoja znają nawet w Białymstoku. A przecież nie lubimy się bardziej i głębiej niż tylko na osi Śląsk-Zagłębie.

Słyszała? Sąsiadowi ogiera ukradli, a taki był ładny, hamerykański, szkoda... - rechocze Pawlak w Samych swoich. Gdyby jakimś cudem kultowy bohater z trylogii Sylwestra Chęcińskiego pochodził z Zagłębia, byłby pewnie czeladzianinem. Po drugiej stronie płotu stałby Kargul, będzinianin. Dwaj sąsiedzi zza Brynicy od wieków spierają się o to, co powstało pierwsze. Tu będziem my, a tam czeladź - jak miał powiedzieć Kazimierz Wielki, rzekomy ojciec założyciel obu miejscowości, czy raczej Tu czeladź, a tu będziem? Historia jak z kurkowo-jajecznego dylematu, ale w takich sporach nie ma żartów. To znaczy są, ale aż ociekają złośliwością.

- Dlaczego mówi się: W Będzinie, a nie W Będziniu? - pyta Maciek, czeladzianin. - Bo przecież nikt nie mówi: W dupiu, tylko W dupie.

- W Czeladzi na rynku postawiono wagon pociągu. Mieszkańcy będą uczyć się wsiadać i wysiadać, żeby byli gotowi i wyedukowani, gdy ich miasto dorobi się w końcu dworca kolejowego - odpowiada Radek Golus, będzinianin.

Wczoraj dworca w Czeladzi jeszcze nie było, choć jak sarkają sąsiedzi znad Czarnej Przemszy, kiedy w końcu stacja powstanie będzie miała 52 perony, trzy poziomy i 140 torów. Według będzinian, w Czeladzi na razie rozciągają się dziewicze prerie, na których wypasają się rzadkie zwierzęta: psy, koty i konie. I jeszcze jedno powiedzenie: Nam Czeladź nie kazano. - Będzin może szczycić się, że był pierwszy. Przyjechali tam robotnicy, żeby nam wybudować miasto. Szkoda, że ich potomkowie postawili takie rondo, że pokonując je, trzy raz wpada się pod ten sam tramwaj - odgryza się Maciek.

Komuniści się wymądrzają
Na te animozje z pobłażliwym znudzeniem spogląda Sosnowiec. - Wielkie rzeczy, szczypią się wieśniaki. Jakby było o co - dziwi się Paweł Konieczko, dumny ze swojego sosnowieckiego rodowodu, zapominając, że gdy w tym regionie wybierano miejsce na ostatnią stację trasy kolei warszawsko-wiedeńskiej, w grę wchodziła Czeladź i Sosnowiec. Może gdyby wybrano Czeladź, dziś to o Sosnowcu opowiadano by kolejowe kawały.

- Gdy w Będzinie stał wielki zamek, do Sosnowca można było tylko jechać na grzyby albo polowanie, bo oprócz lasów nic tam nie było. A teraz? Komuniści się wymądrzają - kpi Krzysztof Pietranek, odpoczywający z rodziną u podnóża zamku.

Sosnowiczanie i na to mają odpowiedź: - Gdyby nie Gierek, w Będzinie nie byłoby gdzie mieszkać. Byłoby za to więcej pięknych szaberplaców - poucza sąsiadów Bożena Bilska, dumająca o animozjach na spacerze z kundelkiem Żabą.
- W Będzinie między godziną ósmą a szesnastą w dni powszednie oraz całodobowo w dni świąteczne nad miastem włącza się aureolę. A odległość między kościołami nie może przekraczać pięciuset metrów - wyzłośliwia się sosnowiczanin Konieczko.

- Mój ojciec jest z Miasteczka, a mama z Żyglina. Nieraz musiał salwować się ucieczką, gdy żyglinianie chcieli ręcznie wyrazić swój sprzeciw, że spotyka się z ich dziewczyną - opowiada Roman Boino z Miasteczka. - Dziś konflikt nie jest już tak intensywny, bo ludność się wymieszała, ale do dziś nas w Żyglinie określa się rogolami, a ich u nas nazywamy husytami.

W Pszczynie mówi się, że porządny pszczyniok z lasokami się nie zadaje.

∨ Czytaj dalej

Reklama

To o mieszkańcach Kobióra. W Bytomiu o babach z Radzionkowa żartowało się, że są paskudne jak chleb z giganta (piekarnia z poprzedniej epoki z pieczywem o smaku gliny). Tychy to kolonizatorzy Bierunia i okolic (słynny spór o ziemię, na której stoi zakład Fiata). Z rudzkiego Chebzia i tamtejszej pętli śmiano się wszędzie. Chebzie określano końcem świata, za którym nie ma już nic. Podobne szyderstwa spadały na Chropaczów, ale w Świętochłowicach jeszcze większym obiektem kpin są Lipiny. Nie jedź tam, bo zjedzą ci psa, a potem ciebie, Idę do kolegi na urodziny. A gdzie? Na Lipiny.

Co kupisz, może książkę? Nie, książkę on już ma - to tylko część lipin-jokes. Międzydzielnicowe animozje to osobny rozdział tej historii. Kliniczny przykład to Ruda Śląska, która składa się wyłącznie z dzielnic i każda najchętniej biłaby się o dostęp do morza. Czeladzianie nie uznają za swoich mieszkańców dzielnicy Piaski (to ukryta komórka Sosnowca). W Bytomiu nie przyznają się do biednego Bobrka, w którym jeśli na czymś nie siedzisz lub nie trzymasz w rękach, to znaczy, że nie jest twoje lub nie jest ci potrzebne. Takich miejsc jest więcej: Katowice-Załęże, Sosnowiec-Zagórze czy Chorzów-Batory.

Dzieci są milsze od dorosłych, zwierzęta są milsze od dzieci. Mówisz, że rozumując w ten sposób muszę dojść do twierdzenia, że najmilszy jest mi pierwotniak pantofelek - pisał Andrzej Bursa. Jakkolwiek niemiły byłby sąsiad, zawsze będzie milszy od całkiem obcego. Wszak, jak powiadają Madziarzy, żaden człowiek nie jest na tyle bogaty, by nie potrzebował sąsiada. Jakiegokolwiek. Choćby pichunia czy władola.

Dodaj komentarz

Drukuj
Wyślij
Dodaj

Komentarze (16)
Przejdź do dyskusji na forum

Wyświetl od:
Zwiń wszystkie wątki

a jo niy lubia chorzowskich

rudy (gość) 19.04.11, 21:07:20

smierdzieli i tego nikt i nic niy zmiyni

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

I jeszcze jedno

Tomol (gość) 19.04.11, 20:58:18

Ślązacy są jacy są. Po prostu nie dają się polubić. Faktycznie są inni. Ale skąd. Może za Odrą mają miejsce dla siebie. Tu gdzie kiedyś był ich Śląsk jest już nowe, a nowego już nic nie cofnie. Ślązacy to powoli historia, taki ludzki skansen.

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

Nie podoba mi sie ten styl

Honoratka (gość) 20.08.10, 14:32:27

Ten artykul ma jeden cel: pod plaszczykiem nibyhumoru wszystko przemieszac
i udawac, ze da sie zrelatywizowac animozje hanysko-gorolskie. A sie NIE DA !

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

@Silesian forever

Jn (gość) 20.08.10, 14:22:51

Slask przez lata byl bardzo zamkniety i hermetyczny - to prawda, zreszta ta nieufnosc wobec obcych, wobec otaczajacego swiata dobrze odbija sie w ilosci okreslen obcego. Zamkniecie sie na swiat sila rzeczy wiaze sie z pewna rezygnacja z dobr tego zewnetrznego swiata. To chyba oczywiste, wystarczy czytac ze zrozumieniem. Zreszta, sam pamietam Slazakow ktorzy najchetniej uczyliby dzieci w domu niz wysylali do szkoly...

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

bajery

Silesian forever (gość) 20.08.10, 14:21:52

str.2: "a choć losy wspólne, to różnic sporo" - wspólne losy ?? co autor pil ?????!

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

brednie!

Silesian forever (gość) 20.08.10, 14:04:20

str.1: > odrzuceniu dóbr cywilizacyjnych" - co to za brednie ??????????

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

pozur: szczepanski to podciep !

Silesian forever (gość) 20.08.10, 14:01:44

"nasz region - uważa prof. Marek Szczepański, socjolog z Uniwersytetu Śląskiego. " - szczepanski to podciep z Czynstochau !!! :((((((((((((((((((((

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

HANYSO-GOROLKA

hANYS (gość) 20.08.10, 12:44:51

W ramach sprostowania-Hanys idzie na plac a nie na pole czy dwór.

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

@Hanyso-gorolka

Autor (gość) 20.08.10, 11:27:07

Witam. Ma Pani rację. Z polem i dworem jest dokładnie odwrotnie. Błąd już został poprawiony.

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

hanys to szwab

zuk (gość) 20.08.10, 10:49:34

a szwab to niemiec, niemiec to wróg, Zagłębiak to Polak- nigdy nie poda ręki SS-manowi

0 / 0 zgłoś naruszenie odpowiedz

1 z 2 Następna »

Rozrywka

Dziennik Zachodni

Aktualne wydanie:

Prenumerata:

Dział Kolportażu

bezpłatna infolinia 800 16 30 20 (dla stacjonarnych i sieci Orange), 32 634 22 70 (dla pozostałych sieci)
e-mail: prenumeratadomowa@dz.com.pl
Jak zamówić prenumeratę? Zobacz tutaj