U Janosika spod Cyla

    U Janosika spod Cyla

    Krzysztof Karwat

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    U Janosika spod Cyla
    Do szczytu Mędralowej na Żywiecczyźnie przylega najdalej na północ wysunięty skrawek Słowacji. Od kilkunastu lat jest to równocześnie rubież województwa śląskiego, najsłabiej zaludniona i nader rzadko penetrowana przez turystów.
    U Janosika spod Cyla
    W czasie okupacji hitlerowskiej mniej więcej w tym miejscu przebiegała także granica rozdzielająca Generalną Gubernię od Rzeszy.

    Kult zbójnika Janosika ożywił Jalu Kurek, wydając trzytomową powieść

    Zresztą granice państwowe przesuwano tu między Polską a Czechosłowacją (później Słowacją, a potem znowu Czechosłowacją) bodaj pięciokrotnie w ciągu znaczonego wojnami światowymi ćwierćwiecza. Spór dotyczył sąsiedniej Orawy i Spisza, ale nie ominął także paru fragmentów gęsto zalesionych zboczy i urwisk Beskidów Zachodnich, w tym Babiej Góry.

    Po roku 1945 zapadła w tych miejscach prawdziwie żelazna kurtyna, mimo głośno deklarowanej jedności internacjonalistycznej. Tutaj granica stała się właściwie nieprzenikalna. Poznałem starych górali, którzy do dzisiaj - choć z chałupy patrzą na sąsiedni kraj i możemy korzystać z dobrodziejstw układu z Schengen - nigdy nie byli na Słowacji. To wstydliwy paradoks, bo przecież opodal przebiegał legendarny bursztynowy szlak.

    Na malowniczej Przełęczy Głuchaczki, gdzie rozłożył się przysiółek o tej samej nazwie, rozległa polana, notabene z letnim obozowiskiem studentów śląskich uczelni, nagle urywa się i niepodobna tamtędy przejść. Chyba nawet Janosik ze swymi zbójami musiałby obrać inną drogę dla swoich wędrówek.
    Przywołuję tego legendarnego harnasia nie bez przyczyny, choć stąd do Liptowskiego Mikulasza, gdzie go powieszono za "poślednie żebro", jest daleko. Przez lata intrygowało mnie, co tu porabiał i jak długo przebywał Jalu Kurek (1904-1983), poeta związany z Awangardą Krakowską i prozaik, który sławę osiągnął przedwojenną powieścią "Grypa szaleje w Naprawie". To właśnie Kurek ożywił kult słynnego zbójnika, wydając w latach 1945-1948 trzytomową powieść "Janosik", a jej akcję umieścił na Żywiecczyźnie, głównie we wspomnianym przysiółku Przyborowa (tom I nosi tytuł "Sława Głuchaczkom").
    1 »

    Czytaj także

      Komentarze

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama