Ważne
    Giesche? Porcelana, węgiel i bajeczne osiedla [HISTORIA DZ]

    Giesche? Porcelana, węgiel i bajeczne osiedla [HISTORIA DZ]

    Aldona Minorczyk-Cichy

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    Porcelana z sygnaturą Giesche jest dziś rarytasem. Wyroby porcelanowe z Katowic spotkać można na aukcjach albo u kolekcjonerów
    1/4

    Przejdź do
    galerii zdjęć

    ©Ewkaa/wikipedia

    Katowice i Śląsk zawdzięczają wiele rodzinie Giesche. Kopalnie, fabryka porcelany i architektura: osiedla Giszowiec i Nikiszowiec. Nie sposób się nimi nie zachwycić.
    Spółka Giesche SA nie przejmie dawnego majątku, bo... nie istnieje. Jej reaktywacja w 2006 roku była bezprawna. Tak uznał kilka dni temu Sąd Okręgowy w Katowicach. Jednocześnie w Warszawie toczy się proces karny przeciwko osobom, które usiłowały wyłudzić od Skarbu Państwa majątek wart co najmniej 340 mln zł. Grozi im 10 lat więzienia. Przypomnijmy, jak powstała spółka Giesche i dlaczego w XXI wieku w Katowicach jest z nią problem.


    Wrocławski kupiec wydobywa rudy cynku

    Początki spółki Giesche sięgają przełomu XVII i XVIII wieku. Wtedy to wrocławski kupiec Georg von Giesche otrzymał cesarski monopol na wydobycie rud cynku na Śląsku. Jego spadkobiercy rozwijali firmę. W pierwszej połowie XIX wieku kupili m.in. kopalnię (dzisiejsza kopalnia Wieczorek), uruchomili hutę cynku w Szopienicach, inwestowali w kolejne przedsięwzięcia.

    W 1860 spadkobiercy majątku zarejestrowali we Wrocławiu spółkę: "Bergwerks-geseltschaft Georg von Giesche's Erben" (Spółka Górnicza Spadkobierców Jerzego von Giesche), która rozwinęła się na przełomie XIX i XX wieku w jeden z najpotężniejszych koncernów górniczo-hutniczych na Śląsku. Na początku XX wieku koncern wybudował 2 wyjątkowe osiedla: Giszowiec i Nikiszowiec. Spółka w pewnym momencie była zresztą właścicielem niemal połowy miasta. Miała 3,6 tys. nieruchomości na 9 tys. ha gruntów. Obecnie ten majątek wyceniany jest na co najmniej 340 mln zł. Do Giesche SA należały kopalnie węgla, rud ołowiu i cynku, huty, walcownie, zakłady przemysłu chemicznego oraz fabryka porcelany Giesche Porzellanfabrik.

    Amerykanie wykupili Giesche w 1926 roku

    W 1922 roku, po podziale Górnego Śląska, aż 80 proc. majątku Giesche znalazło się w granicach Polski. Siedziba spółki znajdowała się w Katowicach. W 1926 roku akcjonariat twierdząc, że władze polskie utrudniają działanie spółki z kapitałem niemieckim, sprzedał jej akcje za 4 miliony dolarów Amerykanom. Tak powstała Silesian-American Corporation.

    W roku 1939, wraz z wkroczeniem niemieckich wojsk Giesche zmuszona została do zaprzestania działalności. Władzę w przedsiębiorstwie przejął niemiecki zarząd komisaryczny. Dla wojska pracowali w niej więźniowie i robotnicy przymusowi.
    Po wojnie spółkę, jako niemiecką, znacjonalizowano. Nieprawnie, bo przecież jej właścicielem byli obywatele Stanów Zjednoczonych Ameryki. Rząd USA upomniał się o majątek amerykańskich akcjonariuszy. W 1960 roku Polska i USA zawarły układ o odszkodowaniach. W zamian za 40 milionów dolarów odszkodowania, w tym 30 milionów za spółkę Giesche, Amerykanie wydali przedwojenne akcje na okaziciela i zrezygnowali z dalszych roszczeń względem majątku różnych spółek w Polsce. Akcje przypłynęły do kraju statkiem. Zapakowane w skrzynie.
    1 3 »

    Czytaj także

      Komentarze (13)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Sad -Giesche -działka -Uszok

      Zgłoś naruszenie treści / 4

      Czy to prawda ?
      Ze Uszok (prezydent)podarował za 1 zł działkę pod budowę Sądu Okręgowego w Katowicach ?
      Działkę która wczesniej nalezała do Giesche ? Stara KW miała wpisaną firmę Giesche a w...rozwiń całość

      Czy to prawda ?
      Ze Uszok (prezydent)podarował za 1 zł działkę pod budowę Sądu Okręgowego w Katowicach ?
      Działkę która wczesniej nalezała do Giesche ? Stara KW miała wpisaną firmę Giesche a w nowej bez wyroku pojawiła sie Gmina Katowice? Jeśli to prawda to Sąd Okręgowy nie mial prawa orzekać , powinien sie wyłaczyć ze sprawy jako strona? Bo gdyby orzekł inaczej Sąd Okregowy stałby na działce Giesze i musialby płacić czynsz? Nacjonalizacja to kradzież czy NIE. Gmina znacjonalizowała ? Czy ukradla?Brak w Polsce reprywatyzacji to nie kradzież?zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Nadgorliwa prokuratura

      J (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6 / 3

      Nie wiem za co są sądzeni obecni własciciele akcji, które przecież są legalne (to nie ich wina, że nie zostały zniszczone ani umorzone). A roszczenie zgłasza nie rząd USA tylko prywatni...rozwiń całość

      Nie wiem za co są sądzeni obecni własciciele akcji, które przecież są legalne (to nie ich wina, że nie zostały zniszczone ani umorzone). A roszczenie zgłasza nie rząd USA tylko prywatni właściciele, których umowa rządów Polski i USA nie dotyczy. Coś mi się wydaje, że niedługo znowu wszyscy będziemy płacili z naszych podatków podszkodowania dla nich.zwiń


      Zdjęcie autora komentarza
      do J

      Aldona Minorczyk

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

      Akcje zostały spłacone, są tylko... makulaturą o kolekcjonerskiej wartości. Nie można na ich podstawi reaktywować spółki i domagać się zwrot majątku.

      pozdrawiam
      Aldona Minorczyk-Cichy


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Jest Pani prawniczka ? Jesli nie, to dlaczego "tlumaczy" Pani innym ? Ja tez sie nie wypowiadam nt.

      Aldik Maksymczyk (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

      Bzdura - domagac sie mozna zawsze, tym bardziej majac papiery.
      Jest to moze cos skandalicznego, moze cos glupiego, moze cos madrego, moze cos odwaznego, moze cos naiwnego, moze cos bezczelnego -...rozwiń całość

      Bzdura - domagac sie mozna zawsze, tym bardziej majac papiery.
      Jest to moze cos skandalicznego, moze cos glupiego, moze cos madrego, moze cos odwaznego, moze cos naiwnego, moze cos bezczelnego - ale napewno nic kryminalnego !zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Porcelana Bogucice?

      ..., (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8

      "Oberschlesien - eine schwarze Perle in der Krone Deutschlands". G.Śl. - czorno perła w koronie Niymiec.
      Godali z szacunkym Niymcy i cynili nasz norod i kraina...
      Zadraśniyncia tysz były, ale te...rozwiń całość

      "Oberschlesien - eine schwarze Perle in der Krone Deutschlands". G.Śl. - czorno perła w koronie Niymiec.
      Godali z szacunkym Niymcy i cynili nasz norod i kraina...
      Zadraśniyncia tysz były, ale te były zawsze i wszyndzie. Potym prziszoł Polak...zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Mile wspomnienia

      imc. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8 / 1

      i bogata historia.
      Moj pradziadek z owczesnych Bogucic chodzil pieszo 40 lat do Gieschegruby.i dostal emeryture z Knapszachtu.
      Przypuszczalnie wymieniona infrastuktura tworzyla sie na jego...rozwiń całość

      i bogata historia.
      Moj pradziadek z owczesnych Bogucic chodzil pieszo 40 lat do Gieschegruby.i dostal emeryture z Knapszachtu.
      Przypuszczalnie wymieniona infrastuktura tworzyla sie na jego oczach.Tiele Wincklery i Giesche to inicjowali.
      Na tej Grubie robil tez przybyly z pod Opola dziadek i ten mogl jezdzic juz Balkanem. ja pozniej tez.
      Porzelanfabrik to tez sasiedzko rodzinne zatrudnienie..
      A zaczelo sie od prapradziadka ktory po uwlaszczeniu oral na tych terenach ziemie.
      W sumie to niby niedlugi czas a jakie Kolosalne zmiany.

      zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Nic nowego :

      egszbert (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8 / 1

      "wrocławski kupiec Georg von Giesche otrzymał cesarski monopol na wydobycie rud cynku na Śląsku."
      - Na handlu rud wzdluz Odry urosla przeciez juz przedtem m.in. niemiecko-slaska osiadla w Krakowie...rozwiń całość

      "wrocławski kupiec Georg von Giesche otrzymał cesarski monopol na wydobycie rud cynku na Śląsku."
      - Na handlu rud wzdluz Odry urosla przeciez juz przedtem m.in. niemiecko-slaska osiadla w Krakowie rodzina KOPPERNIGK.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      analogia

      logikmajsteR (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7 / 4

      "Spółka Giesche SA nie przejmie dawnego majątku, bo... nie istnieje. Jej reaktywacja w 2006 roku była bezprawna. Tak uznał kilka dni temu Sąd..." Hmm, w pierwszym momencie przeczytalem, ze chodzi...rozwiń całość

      "Spółka Giesche SA nie przejmie dawnego majątku, bo... nie istnieje. Jej reaktywacja w 2006 roku była bezprawna. Tak uznał kilka dni temu Sąd..." Hmm, w pierwszym momencie przeczytalem, ze chodzi o Slazaków i o Muzeum "Slaskie"............zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Polcki sont nojwyszczy decyduje o losach swiata i okolicy"

      Fridka Nowoczka (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4

      Jak to bol polcki sont nojwyszczy - to wszyjstko jasne (jak w d...u murz....!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Giesche??????

      Beuthner (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 20 / 2

      Also to jednak za panowania na Oberschleisien niemcow to bol rozkwit na OS! A jak korfanty z banda terorystow i gorolskich choh schtaplerow zdobyli ost OS to lostaly RUINY!!!!! Albo sie...rozwiń całość

      Also to jednak za panowania na Oberschleisien niemcow to bol rozkwit na OS! A jak korfanty z banda terorystow i gorolskich choh schtaplerow zdobyli ost OS to lostaly RUINY!!!!! Albo sie myla???????? Glück auf OS!zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      anioł stróż

      marek (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 1

      Mam dwie piękne porcelanowe figurki anioła stróża zrobione w fabryce GISCHE ...Cód że te kruche przedmioty
      przetrwały tyle lat ...


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Prosto w łocy

      berek2 (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10 / 5

      Na tym polskym Ślonsku same niymieckie geszefty.

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama