Została wydana książka z historią synagogi w Wirku. Historią...

    Została wydana książka z historią synagogi w Wirku. Historią nieznaną przez wiele lat

    Joanna Oreł

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    - Wszystko zaczęło się w 2005 roku od "Dziennika Zachodniego". Od krótkiej informacji ze zdjęciem dawnej synagogi. Nie wiedzieliśmy na ten temat nic więcej poza wiedzą z tego tekstu - wspomina Adam Podgórski, który wraz z innymi pasjonatami rozpoczął badania. Na podstawie jednego zdjęcia próbowano ustalić, gdzie dokładnie synagoga stała. Informacji szukano nie tylko w muzeach w regionie, ale również w instytutach na całym świecie. Ustalono, że w Wirku funkcjonowała gmina żydowska pod nazwą Filial-Synagogen-Gemeinde Antonienhütte.

    Synagoga (tutejsi Żydzi mieli także łaźnię rytualną oraz szkołę żydowską) dla wireckich Żydów powstała w 1891 roku przy ul. Kupieckiej w Wirku (wówczas była to Marktstrasse, czyli ulica Targowa). Została ona dosłownie "wciśnięta" pomiędzy sąsiednie budynki. Synagogę wybudowano w stylu neogotycko-romanizującym. Miała jedną centralną, wielką kopułę zwieńczoną gwiazdą Dawida i dwie mniejsze po bokach. Jej architektura podobna była do synagogi w Kluczborku, która została spalona podczas Nocy Kryształowej w 1938 roku.

    Natomiast ta w Wirku znikła z powierzchni ziemi w 1939 roku. O tym, jaka była jej dokładna historia, mogliby opowiedzieć jedynie naoczni świadkowie. 85-letnia Rita Rozen-Simenauer, która od lat mieszka w Niemczech, jest jedną z takich osób. - Byłam dzieckiem w czasie, kiedy synagoga istniała - pisze w liście pani Rita. - Wróciliśmy do Wirku około 30 września 1940 roku, a może i parę dni później. Nie pamiętam, czy wówczas jeszcze synagoga stała, czy już nie - wspomina.

    Prawdziwy przełom w ustalaniu dziejów synagogi nastąpił w 2012 roku. Do tamtej pory jej wygląd znany był jedynie z czterech zdjęć. Między innymi na tej podstawie powstał model architektoniczny bożnicy. Rudzkim pasjonatom pracę ułatwił Jan Olchowik, znany filatelista, który obecnie mieszka w Niemczech. To właśnie w jego ręce wpadła pocztówka z kolejnym wizerunkiem synagogi. - To widokówka z 1898 roku, wysłana została ze Świętochłowic do Koszyc. Stamtąd powędrowała do Kanady, a później do Niemiec. Na niej bardzo dobrze było widać synagogę - wyjaśnia Podgórski.

    Stało się to impulsem do zakończenia prac nad książką "Synagoga w Wirku. 1891-1939. Ocalona pamięć". Jednak po tym, jak publikacja rozeszła się w kraju i trafiła m.in. do Biblioteki Kongresu USA oraz Instytutu Polski w Tel Awiwie, do autorów zaczęły napływać kolejne informacje. Niedawno ukazało się więc drugie wydanie publikacji. Drugie i być może nie ostatnie. Bo też i historia synagogi nadal nie jest do końca rozwikłana. - Nie wiemy na przykład, jak synagoga wyglądała w środku i w jaki sposób dokładnie ją zniszczono - podkreśla Adam Podgórski.



    *SOCZI 2014 - IGRZYSKA OLIMPIJSKIE - RELACJE, ZDJĘCIA, CIEKAWOSTKI
    *Najlepsze studniówki 2014 w woj. śląskim ZDJĘCIA + GŁOSOWANIE
    *TVP ABC I TV TRWAM NA MULTIPLEKSIE. Jak odbierać, jak przeprogramować dekoder?
    *Tak kochają tylko Ślązacy ŚLĄSKI SŁOWNIK MIŁOSNY

    fot. marzena bugała-azarko
    ============06 Zdjęcie Podpis 8.5(38681077)============
    Rudzka synagoga znajdowała się na terenie Wirku

    Czytaj także

      Komentarze (1)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      godne uwagi......

      zdrowy + rzeczowy (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      > Rozen-Simenauer, która od lat mieszka w Niemczech
      > Olchowik, znany filatelista, który obecnie mieszka w Niemczech.

      :-)

      Tak NB: najwiecej g.sl. Zydów (wiadomo - z tych, którzy przezyli) po...rozwiń całość

      > Rozen-Simenauer, która od lat mieszka w Niemczech
      > Olchowik, znany filatelista, który obecnie mieszka w Niemczech.

      :-)

      Tak NB: najwiecej g.sl. Zydów (wiadomo - z tych, którzy przezyli) po 1945 wyladowalo akurat w...Bawarii.

      A o g.sl. synagogach to najlepiej odwiedzic zydowski instytut w.... Heidelbergu. :-)

      zwiń

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama