Szołtysek: Dziołchy z tancbudy

    Szołtysek: Dziołchy z tancbudy

    Marek Szołtysek

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    W śląskich tancbudach były porządne dziołchy, bo kontrolowane przez matki siedzące pod ścianą
    1/3
    przejdź do galerii

    W śląskich tancbudach były porządne dziołchy, bo kontrolowane przez matki siedzące pod ścianą ©Marek Szołtysek

    Tancbuda - to nazwa lekceważąca, a nawet pogardliwa, stosowana kiedyś powszechnie na Śląsku na określenie karczm czy szynków, w których było miejsce do tańczenia. Początkowo wyszynk napojów alkoholowych i miejsce do tańczenia były w jednej dużej izbie. Z czasem dobudowywano z desek coś na kształt stodoły, co było wykorzystywane na zabawy taneczne. I to mogło rzeczywiście wyglądać jak wielka buda, czyli tancbuda.
    Jednak pod koniec XIX wieku bogacący się na przemyśle Śląsk rozbudowuje się też w dziedzinie karczm. Prawie w każdej miejscowości powstaje duża karczma, a właściwie restauracja z elegancką salą do tańczenia. W tancbudach organizowano także pokazy gimnastyczne, a po pierwszej wojnie światowej zawody bokserskie oraz teatry świetlne - jak wówczas nazywano pokazy filmów. Na Śląsku w XIX wieku takie zabawy muzyczne z tańczeniem mógł organizować w zasadzie każdy restaurator, który prowadził działalność gospodarczą i jego pomieszczenie miało aprobatę policji.
    W średniowieczu jednak działalność muzyczna w karczmach była licencjonowana na tych samych zasadach jak sprzedaż alkoholu. Książęta śląscy, a potem władze miast wiedzieli, że muzyka i wyszynk to wyjątkowa okoliczność dobrego zarabiania. Współcześnie nie tylko słowo "tancbuda" ma negatywne znaczenie, ale też wyraz "karczemny" - czyli okropny, straszny. Bo czyż nie mówi się, że jakaś awantura może być "karczemna"? Jednak karczmy śląskie nie były takie karczemne, jak by się wydawało. Opowiadała mi o tym pani Helena z Szerokiej koło Jastrzębia-Zdroju, która jako panna na wydaniu chodziła na muzykę do tancbudy w Świerklanach. Był rok 1963. Z jednej strony siedziały córki z matkami, a pod ścianą chłopaki. Jak orkiestra zaczynała grać, to podchodzili oni do dziewczyn, matki to ewentualnie akceptowały i wtedy para szła w tany. Z czasem matka pozwalała przyjeżdżać chłopakowi do domu na zolyty. I tak Hela poznała w tancbudzie Alojza z Osin. Przez dwa lata zolyciyli i pobrali się. Dlatego proszę o śląskich dziołchach z tancbudy wyrażać się z szacunkiem.


    *Próbny sprawdzian szóstoklasistów 2014 ARKUSZE + KLUCZ ODPOWIEDZI
    *Horoskop 2014: Karty tarota ostrzegają [PRZEPOWIEDNIE NA 2014]
    *Tabliczka mnożenia do wydrukowania [WZORY TABLICZEK MNOŻENIA]
    *Urlop macierzyński 2014 [ZASADY I TERMINY: URLOP RODZICIELSKI]

    Czytaj także

      Komentarze (24)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Zawsze to samo.

      bimagister (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6 / 1

      "Tancbuda - to nazwa lekceważąca, a nawet pogardliwa"

      To jednak prawdziwy artysta ten Sz., w kazdym artykule po pierwszym zdaniu odechciewa mi sie czytac, jak on to robi ?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Te "zacofane"czasy już się skończyły

      Zgłoś naruszenie treści / 9 / 2

      Teraz zabawa w "słoneczko", show up, przygoda z Egipcjaninem....modne zarówno wśród hanysek jak i gorolic.....Chcieliście zachodnich płac, macie zachodnie ceny i zachodnią demoralizację


      Zdjęcie autora komentarza
      hm z tym że dawniej miały większe libido

      Deutsch-Oberschlesier

      Zgłoś naruszenie treści / 8 / 1

      bo nie faszerowały się pigułkami


      Zdjęcie autora komentarza
      znawca kobiet?

      motto

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 11

      Co ty mozesz powiedziec o kobietach? Przeciez ty poswieciles cale swoje zycie na siedzeniu przed komputerem i walke o utopijne idee. Wiec nie ma tam ani miejsca, ani czasu na cos innego. To...rozwiń całość

      Co ty mozesz powiedziec o kobietach? Przeciez ty poswieciles cale swoje zycie na siedzeniu przed komputerem i walke o utopijne idee. Wiec nie ma tam ani miejsca, ani czasu na cos innego. To bezgraniczne zaangazowanie doprowadzilo do zaniku twojego libido i zaburzenia erekcji. W tym stadium nawet tabletki ci nie pomoga.

      Nic dziwnego wiec, ze kobiety sobie wyobrazasz na traktorze zamiast w lozku.

      "Deutsch-Oberschlesier • 08.03.14, 08:08:10

      zgodnie z duchem nowoczesnym kobiety są równe mężczyznom
      tak więc żadnych przywilejów
      kobiety na traktory"

      zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      wiycie

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 15 / 1

      redaktorku,
      chlyw w tych tancbudach sie zaczon,
      jak nom Polcka zaczonla swjich wulcow zwozic,
      bo tak bylo spokojnie.


      Zdjęcie autora komentarza
      nawet "wulcow" slaskie kobiety wola niz slaskich mamalasow jak ty, wiec lepiej byc "wuclem" niz maml

      motto

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 11

      Jakos tych "wulcow" slaskie baby wolaly niz slaskich mamlasow bez portek jak ty, bo zawsze chcialy miec prawdziwego mezczyzne w domu, zeby moc wreszcie nosic spodnice zamiast porktek za was.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      motto

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8

      ty juz tyz pomalu dorostosz do wielkosci wikipedii,
      do wszyskigo tyn ryjok wrazujesz, na kozdy tymat
      musisz swoje trzi fyniki dolozyc.


      Zdjęcie autora komentarza
      mosz recht Tyta

      motto

      Zgłoś naruszenie treści / 6

      mam nadzieje, ze wkrotce bede w tej wikipedii, a te pfennigi ciagle wszedzie dokladam bo mi jeszcze tyle ich zostalo. A poniewaz w Eurocents nie wierze to je nie wymienilem. I mialem racje....rozwiń całość

      mam nadzieje, ze wkrotce bede w tej wikipedii, a te pfennigi ciagle wszedzie dokladam bo mi jeszcze tyle ich zostalo. A poniewaz w Eurocents nie wierze to je nie wymienilem. I mialem racje. Dlatego te pfennigi dobrze pracuja.
      zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      motto

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3

      niydugo sie skonczy tyn ojro-kur wi dolek,
      to Polcka przestanie gospodarzyc na czyjs koszt.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ciekawe!

      Opolanin (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 5

      Ciekawy artykuł. Oby takich więcej w DZ. Pozdrawiam autora!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      niyprofda, niyprofda

      akuratny kolekcjoner wiedzy o O/S. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10

      Jastrzembie jako przyklad, ale wypadek przy pracy.

      Mam swietne informacje i dokladne informacje w moim prywatnym archiwum na temat kilku takich adresow w (Starym) Chorzowie, Krolewskiej Hucie,...rozwiń całość

      Jastrzembie jako przyklad, ale wypadek przy pracy.

      Mam swietne informacje i dokladne informacje w moim prywatnym archiwum na temat kilku takich adresow w (Starym) Chorzowie, Krolewskiej Hucie, Siemianowicach i Laurahucie, Hajdukach i Swietochlowicach, ale nie z lat 1960tych, Hopie. Miedzy innymi o "Zollstation" v.Donnersmarcka na Kaiserstrasse - kolo Zlotego Rogu. Potem byl tam "Lichttheater(Kino)" czyli flimerkista, nb obok byl Lunapark. "Tanzbude" wprawdzie bylo troche "nizinna" nazwa, ale napewno dyminuatywna, deprecyjnujaca, w ogóle nic n ie mowilo o jakosci. Na przyklad w Krzyzanowicach (Kreuzenort) byl to najlepszy lokal ! zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      errata

      a.k.w. o G.Sl. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Errata: napewno nie

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Soltysek zajs culstwa wypisujesz!!!!!

      Deutsche Stadt Mechtal Kreis Beuthen O/S (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 17 / 1

      Soltysek zajs culstwa wypisujesz!!!!!O gorolskiem slonsku za Brynicom wiadomo ze kozdo polsko slonzoczka wolala sie wziasc gorola,besto sie brali takich goroli za buga jak Sandmany,bo ruchtige...rozwiń całość

      Soltysek zajs culstwa wypisujesz!!!!!O gorolskiem slonsku za Brynicom wiadomo ze kozdo polsko slonzoczka wolala sie wziasc gorola,besto sie brali takich goroli za buga jak Sandmany,bo ruchtige slonzoczka by takiego gorola nie pojszczala.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Tancbuda----to nie ten wydzwiek

      imc. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 6

      nawet potoczny,,

      Bawiono sie i organizowano wesela,,,,Na Zalu,,,na Sali...to byly duze pomieszczenia,w ktorych organizowano zawody i pokazy.

      Zaczelo sie od Szynku i to jest prawidlowo napisane,...rozwiń całość

      nawet potoczny,,

      Bawiono sie i organizowano wesela,,,,Na Zalu,,,na Sali...to byly duze pomieszczenia,w ktorych organizowano zawody i pokazy.

      Zaczelo sie od Szynku i to jest prawidlowo napisane,

      Wzbogacenie i wlascicieli i konsumentow przemyslowych powodowalo rozrost tego rodzaju uslug.

      Orkiestry i inne zespoly ,razem z Restauracjami i Masorzami powstawaly jak grzyby po deszczu.

      Mozna powiedziec to bylo modne i zacne ,dopoki nie nastapilo przegiecie,,,Kryzysu i Krachu swiatowego.
      zwiń

      Zdjęcie autora komentarza
      A mnie się wydawało, że Hyjdla Świątkowa straciła cnotę ze Stanikiem Cholonkiem na hołdzie...

      Sandman

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 22

      Panie Szołtysek. Fajne są te Pańskie opowieści z mchu i paproci. Ale było inaczej. Była chuć, ruja i poróbstwo. Fajnie pisze o tym Janosch w swoim "Cholonku...". Ja z lat 60tych też pamiętam...rozwiń całość

      Panie Szołtysek. Fajne są te Pańskie opowieści z mchu i paproci. Ale było inaczej. Była chuć, ruja i poróbstwo. Fajnie pisze o tym Janosch w swoim "Cholonku...". Ja z lat 60tych też pamiętam tancbiny. I matek tam na szczęście nie było. To normalne, że z biegiem lat człowiek zapomina to co było dla niego niezbyt chwalebne...zwiń


      Zdjęcie autora komentarza
      porubstwo sie pisze przez u zwykłe

      Deutsch-Oberschlesier

      Zgłoś naruszenie treści / 5

      600 lat wierności macierzy a jakiś taki niedorobiony z ciebie Polak

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      sandmanku

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10

      To normalne, że z biegiem lat człowiek zapomina to co było dla niego niezbyt chwalebne...

      bez to wy Poloki swoja historia co roku na nowo piszecie,
      bo musicie te niyzbyt "chwalebne" zdarzynia...rozwiń całość

      To normalne, że z biegiem lat człowiek zapomina to co było dla niego niezbyt chwalebne...

      bez to wy Poloki swoja historia co roku na nowo piszecie,
      bo musicie te niyzbyt "chwalebne" zdarzynia
      jakos zaszmarowaczwiń


      Zdjęcie autora komentarza
      to prawda, z biegiem lat zapomina sie rzeczy

      motto

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 5

      Ale prawdziwy problem jest wtedy gdy nigdy nic chwalebnego sie w ogole nie mialo, czy nie zrobilo, jak w twoim przypadku. Wiec o niczym nawet zapomnac sie nie mialo.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      polskie obyczaje inne niz slonskie..

      hanys (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 21 / 5

      Jak zaczli zjyzdzac na Slonsk gorole skończyły sie normalne czasy a zaczon sie Dziki Wschod.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      A jednak

      mano (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 13

      w tych czasach w Świerklanach i okolicach prawie co druga śląska panna wolała wyjść za mąż za gorola,zaś sląskim karlusom pozostało ino śpiywać.."kajś ty dziołcho oczy miała"

      .kajś ty dziołcho...rozwiń całość

      w tych czasach w Świerklanach i okolicach prawie co druga śląska panna wolała wyjść za mąż za gorola,zaś sląskim karlusom pozostało ino śpiywać.."kajś ty dziołcho oczy miała"

      .kajś ty dziołcho oczy miała zwiń

      Zdjęcie autora komentarza
      Slonskie dziouchy chca prawdziwych chlopow a nie mamalsow wiec lubia ten "Dziki Wschod"

      motto

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 22

      "Stare czasy" skonczyly sie dla hanyzow, bo slonskie dziouchy to normalne kobitki i chca miec prawdziwych facetow, a nie mamlasow jak slonskie chopy, za ktorych musialy portki nosic.

      Tak jest do...rozwiń całość

      "Stare czasy" skonczyly sie dla hanyzow, bo slonskie dziouchy to normalne kobitki i chca miec prawdziwych facetow, a nie mamlasow jak slonskie chopy, za ktorych musialy portki nosic.

      Tak jest do dzisiaj. Zapytaj sie Paulka Smolorza jak on sie boi, zeby zona mu nie uciekla, za kazdym razem jak Arkadiusz Chęciński zjawia sie w Sosnowcu. Od razu wszystkie slonskie dzouchy jada za Brynice na "zakupy" do osiedlowych sklepikow w Sosnowcu. Nie czytales jego felietonu jak ostrzegal wszystich slonskich mamlasow jak ty? Jak nie to poczytaj se tu:

      http://www.dziennikzachodni.pl/artykul/3364445,smolorz-o-arkadiuszu-checinskim-czarus-z-sosnowca,id,t.htmlzwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      motto

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10

      juz zes sie gorolu wyspol?
      zajs sam dupcysz te polckie fleki,
      ty to musisz tymu Kaczynskiymu
      do rzici wlazic.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Do

      faceta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6

      to ci brakuje cipo pizd*m
      karmiony.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Mattol

      Deutsche Stadt Mechtal Kreis Beuthen O/S (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 16

      A tymi mamlasami byli takie gorole za buga jak ty mattol besto te polskie slonzoczki za Brynicy brali takich mamlasow tys do dzisioj jest mamlasym a po kiem to mosz po twojym tatusiu gorolu Sandmanym.

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama