Karwat: Górny Śląsk - katalog stereotypów i uproszczeń

    Karwat: Górny Śląsk - katalog stereotypów i uproszczeń

    Krzysztof Karwat

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    Krzysztof Karwat
    1/2
    przejdź do galerii

    Krzysztof Karwat ©arc.

    Katalog stereotypów i uproszczeń, jakie odnoszą się do Górnego Śląska, jest długi i zadziwiająco trwały. Mijają kolejne dekady, a niektóre sądy nadal są powtarzane, mimo że marnie kontaktują się z rzeczywistością. Niekiedy trudno okiełznać irytację. Oto kilka przykładów.
    Nie sposób pojąć, dlaczego tak wielu współczesnych - niestety, przede wszystkim etnicznych Górnoślązaków - powtarza, że powstania śląskie z lat 1919-1921 zostały przygotowane i zorganizowane poza obszarem, jaki objęły. Oczywiście, konspiracja przekraczała granice.

    Nie znaczy to jednak, że oddziały powstańcze pochodziły z "importu". Tzw. rodowici Górnoślązacy stanowili co najmniej 80 procent walczących po polskiej stronie.
    Ochotników z Małopolski czy Wielkopolski nie było więcej niż tych, którzy przybyli np. z Tyrolu i dołączyli do Selbstschutzu. To niezrozumiałe, że te fakty się podważa, skoro zachowały się dane personalne większości uczestników III powstania.

    Z tymi poglądami rymuje się przeświadczenie, że Wojciech Korfanty był malwersantem. Powtarza się nigdy nie udokumentowane zarzuty, podnoszone przez sanacyjne władze i posłuszne im gazety. A przecież wiadomo, że jego uwięzienie miało wyłącznie podtekst polityczny. Do tego dokłada się te same argumenty, jakich wcześniej używała strona niemiecka w kampanii przed i po plebiscycie. Zadziwia, że z użyciem identycznych sformułowań i kpin (np. tych z "krową Korfante-go" w roli głównej).

    Wtle zaś jawi się głębokie przekonanie, że w XIX wieku i pierwszych dwóch dekadach następnego nasz region opływał w dostatki i powszechnie dostępne bogactwa, które zmarnotrawili przybysze z ziem polskich. Pomija się przy tym fakt, że ruchy migracyjne obecne były także przed I wojną światową, bo Wielkopolski i Śląska nie dzieliła granica. Dlatego po III rozbiorze Polski tak wielu Niemców osiadło w miastach wielkopolskich, tworząc w wielu z nich większościowe enklawy.

    Inna rzecz, że faktycznie w okresie międzywojennym nie udawało się utrzymać zasady, wpisanej w statut organiczny (czyli rodzaj konstytucji województwa śląskiego), że w przypadku równych kompetencji pierwszeństwo w otrzymaniu pracy powinno przysługiwać rdzennym mieszkańcom regionu. Widać to było zwłaszcza w administracji i oświacie. Z czasem proporcje jeszcze się pogarszały, co miało negatywny wpływ na nastroje społeczne. W latach 30. dostrzegali ten problem najwybitniejsi publicyści polscy. Sanacja była jednak ślepa i głucha na te ostrzeżenia.

    Powojenne "najazdy" na Śląsk, to już zupełnie inna bajka. W tamtych warunkach ustrojowych, a także w wyniku luki demograficznej, jaka wytworzyła się po wypędzeniu Niemców i emigracjach, rzeczywiście brakowało rąk do pracy. Masowo ściągano robotników niewykwalifikowanych i rolnych, nieraz stawiając ludność rodzimą w stan podejrzenia. To dopiero wtedy doszło do zderzeń i konfliktów o charakterze cywilizacyjnym, wynikających z różnic w rozwoju gospodarczym dzielnic, które złożyły się na kształt nowego państwa.
    1 »

    Czytaj także

      Komentarze (35)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Śląsk to taki tygiel narodów jak "melting pot" w Ameryce.

      Alojz aus Czułów. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 1

      Ja jestem żyjącym dowodem najazdu siły roboczej na Śląsk. Moja Mamusia przyjechała tutaj w poszukiwaniu pracy z okolic Lubartowa i poznała mojego Ojca rodowitego autochtona od pokoleń mieszkającego...rozwiń całość

      Ja jestem żyjącym dowodem najazdu siły roboczej na Śląsk. Moja Mamusia przyjechała tutaj w poszukiwaniu pracy z okolic Lubartowa i poznała mojego Ojca rodowitego autochtona od pokoleń mieszkającego na Śląsku. Dzięki temu jestem tak zwanym krojcokiem i mam podwójną tożsamość. Znam naszą śląską godkę ale też mówię gwarą lubartowską. Jestem za autonomią gospodarczą Śląska. Natomiast że istnieje jakiś naród śląski to tego nie zauważyłem.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      kolejny agitator

      Zniesmaczony (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 17 / 4

      K.Karwat stara się dorównać Semikowej w przeinaczaniu faktów.Totalny upadek.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      skąd te dane panie Redaktorze

      schlesier (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 27 / 3

      Szanowny Panie Karwat, skąd Pan posiada informacje, jakoby 80% uczestników tzw. "powstań śląskich" to byli górnoślązacy? Ja w wypowiedziach hostoryków (z ostatnich lat) przeczytałem że było to...rozwiń całość

      Szanowny Panie Karwat, skąd Pan posiada informacje, jakoby 80% uczestników tzw. "powstań śląskich" to byli górnoślązacy? Ja w wypowiedziach hostoryków (z ostatnich lat) przeczytałem że było to raczej 60 % w tzw. III powstaniu śląskim. Pierwszych dwóch tzw. powstań nie powinno się nazywać powstaniami bo były to bardziej rewolucje klasowe, które separatyści z Polski chcieli wykorzystać do swoich politycznych celów. Zwłaszcza tzw. I powstanie miało praktycznie ten sam mechanizm i charakter co wiele lokalnych rewolucji i wystąpień robotniczych jakie odbywały się w tamtym czasie w Niemczech.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Jō zawdy wszyskim erklerōwōu cō Pōn Karwat je durch mōdy...

      Zygfryd K. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 11

      i cō zicnōu sie ôkrakym na ty Szlōnzki barykadzie i niywjy na kerō strōna mŏ slyjźć. Te jegō "infōrmacyje" wōniajōm Pōpjōukym. A take 80 % tō je asz gainba
      cytōwać jak sie wejży na welōng ze...rozwiń całość

      i cō zicnōu sie ôkrakym na ty Szlōnzki barykadzie i niywjy na kerō strōna mŏ slyjźć. Te jegō "infōrmacyje" wōniajōm Pōpjōukym. A take 80 % tō je asz gainba
      cytōwać jak sie wejży na welōng ze plebiscytu, kery bōu na rzecz Niymcōw , kerych tajlōm bōu "Gōrny Szlōnzek". Panōczku Karwat - sznupjecie niy we tych
      archiwach. Wszyske te pariōtysz motywacyje sōm ô ż.. rozczaś.
      A te insurgyncyje [I i II] szuōby zmjanōwać jakō socjalne a niy nacjōnalne,
      juzajś III - tō akcyjō POW do kery sie prziklejiuō pōra tauzynōw ze szlōnska
      jednakō wjela bōuo echt "Szlōnzōkōw" tō ynō wjy Pōnboczek.
      We tym maskynbalu tysz wjela zmachali Francuzy, we kerych interesie bōuo
      ôkrōcie Niymcōw ze jejich landōw [vide Alzacyjō a Lōtaryngijō] . I stōnd wziynō
      sie stauszōwanie plebiscytu.
      A tak nawjasym - tō czy te "spōminanie" "Szlōnskich Insurgyncyji" niy je take
      jakō Pōlskich Niywygranych Pōwstainōw ? zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @schlesier

      karlus (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 22 / 2

      W/g. historyków i tzw. źródeł niezależnych ok. 60% tzw. powstańców śląskich ( czytaj: polskich ) wyjechało, wyemigrowało lub uciekło do Niemiec. O tym polscy historycy milczą.
      A warto poruszyć ten...rozwiń całość

      W/g. historyków i tzw. źródeł niezależnych ok. 60% tzw. powstańców śląskich ( czytaj: polskich ) wyjechało, wyemigrowało lub uciekło do Niemiec. O tym polscy historycy milczą.
      A warto poruszyć ten temat i ustalić, co tak naprawdę oczekiwali tzw. powstańcy a co im tzw. macierz polska dała!?! A może nie dała a oszukała?
      W latach 70-tych Polska sprzedała ok. 150 000 śląskich rodzin po 3000 DM za głowę. Która matka sprzedaje swoje dzieci?
      Nie aby podła macocha???
      zwiń


      Zdjęcie autora komentarza
      :::

      Deutsch-Oberschlesier

      Zgłoś naruszenie treści / 22

      "Meldunek sytuacyjny Oddziału II Inspektoratu nr IV w Krakowie podawał, że w dniu 14 lipca zdemobilizowani powstańcy, którym odmówiono zasiłków, wybili szyby w lokalu komisji likwidacyjnej w...rozwiń całość

      "Meldunek sytuacyjny Oddziału II Inspektoratu nr IV w Krakowie podawał, że w dniu 14 lipca zdemobilizowani powstańcy, którym odmówiono zasiłków, wybili szyby w lokalu komisji likwidacyjnej w Szopienicach, zniszczyli portret Piłsudskiego, a następnie zaśpiewali: „Deutschland, Deutschland über alles”. Bezspornie nie jest to zachowanie polskich patriotów, których jedynym pragnieniem był przyłączenie ziem śląskich do Polski" zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Jeszcze słychać śpiew i rżenie koni...

      karlus (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 26 / 4

      Panie Redaktorze!
      Ma Pan prawo do własnego zdania, również w temacie historii Śląska - i będziemy bronić tego prawa do końca.
      Jednak nikt nie dał Panu prawa do zakłamywania historii naszej małej...rozwiń całość

      Panie Redaktorze!
      Ma Pan prawo do własnego zdania, również w temacie historii Śląska - i będziemy bronić tego prawa do końca.
      Jednak nikt nie dał Panu prawa do zakłamywania historii naszej małej ojczyzny - heimatu - Śląska.
      W/g. wszelkich encyklopedii i słowników: Wojna – to zorganizowany konflikt zbrojny między państwami, narodami lub grupami etnicznymi i społecznymi. A według klasyka - Carla von Clausewitza wojna jest jedynie kontynuacją polityki innymi środkami. Taką polityką Polska legitymuje się do dnia dzisiejszego! Szkoda, że tej polityki Polska nie stosuje do 300h ziemi jaką od 56 lat bracia Czesi nie chcą Polsce oddać!

      Przypomnę tylko, że Śląsk DO 1921 roku był częścią Prus, czyli wychodzi na to, że nie było żadnych powstań tylko regularna WOJNA POLSKO-PRUSKA wywołana przez Polskę!
      Polska i Polacy nie potrafili pogodzić się z faktem przegranego plebiscytu i dlatego zastosowali metodę rodem z filmu Nie Ma Mocnych - czyli "sąd sądem, ale sprawiedliwość musi być po naszej stronie"! Nie jest tajemnicą, że w przygotowaniu tejże wojny Polsko-Pruskiej udział wzięły polskie organizacje wojskowe, wspomagane przez polskie wojskowe okręgi generalne i przez gen. Kazimierza Raszewskiego w Poznaniu i gen. Stanisława Szeptyckiego w Krakowie.
      Czas Panie Redaktorze zacząć nazywać rzeczy po imieniu - wojna to wojna. Ważne jest, kto ją rozpoczął i przy czyjej pomocy, bo udziału polsko francuskich kolaborantów (Skarboferm) nie sposób pominąć...zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      PÓŁPRAWDY TO CAŁE KŁAMSTWO !!!

      Paulo Coelho (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 15 / 2

      A jakie jest największe kłamstwo świata? – To mianowicie, że nadchodzi taka chwila, kiedy tracimy całkowicie panowanie nad naszym życiem i zaczyna nim rządzić los. W tym tkwi największe kłamstwo...rozwiń całość

      A jakie jest największe kłamstwo świata? – To mianowicie, że nadchodzi taka chwila, kiedy tracimy całkowicie panowanie nad naszym życiem i zaczyna nim rządzić los. W tym tkwi największe kłamstwo świata.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Panie Karwat

      Czasy fałszowania historii Śląska już dawno za nami(teoretycznie) (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 19 / 3

      Jednak jak widzę pan lubi półprawdy.
      I co jest najgorsze w obecnej dobie,to typowe przekłamania z okresu komunizmu bierze się teraz jako dowody historyczne.
      Naszą historię i prawdę o tej ziemi...rozwiń całość

      Jednak jak widzę pan lubi półprawdy.
      I co jest najgorsze w obecnej dobie,to typowe przekłamania z okresu komunizmu bierze się teraz jako dowody historyczne.
      Naszą historię i prawdę o tej ziemi trzeba koniecznie skorygować zgodnie z prawdą,bo inaczej te wszystkie zakłamania będziecie pokazywali jako klasykę prawdy!zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Gdy czytam takie wypociny to mam wrażenie,że się obudziłem w PRL...

      SK (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 18 / 4

      Czy dziennikarz musi być jak prostytutka, dawać temu kto płaci ?
      Bo jeżeli to są pana poglądy,to zacznij pan czytać książki historyczne,a nie broszury ONR !

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      etnolekt

      patriot (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 20 / 1

      Używane ostatnio modnego określenia "etnolekt" brzmi może profesionalnie jest jednak niedopuszczalne. Od tego już krtka droga do etnolektału, czyli dość prymitywnie tworzonej wariacji językowej...rozwiń całość

      Używane ostatnio modnego określenia "etnolekt" brzmi może profesionalnie jest jednak niedopuszczalne. Od tego już krtka droga do etnolektału, czyli dość prymitywnie tworzonej wariacji językowej (np. język młodzieżowych skrótów). Śląski to dosłownie język z krwi i kości, kształtowany wiekami i posiadający wiele form gramatycznych dużo inteligentniejszych niż analogiczne w języku polskim. Na marginesie i po cichu: polski w rodzinie połacińskich języków europejskich należy do grupy najprymitywniejszych i odstaje daleko od śląskiego.
      Być może jest to także powód ogólnego pogardzania tym językiem na całym polskim terenie (trudności w zrozumieniu nie tylko pojedynczych słów ale całych form zdaniowych), głównie jednak w obrębie warszawskim. Niech autor wypróbuje to raz na własnej skórze.
      W ramach miejscowych współobywateli toczy się raczej niechlubne współzawodnictwo o to, kto zna lepsze wydanie śląskiego. Czas byłby wziąć się za to naukowo.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      "Język"śląski z inteligentniejszymi formami gramatycznymi ??

      Opolanin (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 15

      Wobec tego dlaczego wciąż posługujesz się tym prymitywnym polskim językiem, czytasz polskojęzyczne forum DZ i w tym języku dyskutujesz? Poczytaj sobie portale firmowane przez RAŚ i podobne...rozwiń całość

      Wobec tego dlaczego wciąż posługujesz się tym prymitywnym polskim językiem, czytasz polskojęzyczne forum DZ i w tym języku dyskutujesz? Poczytaj sobie portale firmowane przez RAŚ i podobne organizacje- artykułu w gwarze pojawiają się tam rzadko, jako ciekawostka- właśnie dlatego, że śląski to gwara, mowa codzienna... zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ôpolaninie - fōrszteluja sie "we inteligyntny formje gramatyczny" Twōj stan ducha....

      Zygfryd K. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2


      Frustracyjõ ???
      ============

      Zamglōny wezrōk, wyblakue ôblicza blade jak margarina
      Cajt drapkō piluje rōki rachuje jak ôber flaszki wina
      Zgrabjaue rynce...rozwiń całość


      Frustracyjõ ???
      ============

      Zamglōny wezrōk, wyblakue ôblicza blade jak margarina
      Cajt drapkō piluje rōki rachuje jak ôber flaszki wina
      Zgrabjaue rynce tōnkniynte we kapsy cangami zawarte szczynki
      Charczōncy dych jakōby wajanie, chōpa branego na mynki

      Niyrōz tysz zgrzitnōm jak szlōs zarusciauy, zymby niywywalōne
      A gymby wibrujōm jakby ślimtauy, yntlich blank wypōlōne
      Tabun istnych ze guchym tōmpaniym zubruje pō trōtuarach
      Inksze deptane jak pyndal we kōle ciōngnōm sie pō kōlanach

      Szkrōbjōm malyrze farba ze murōw cōby zajś mōgli sztrajchōwać
      Szkrōbje pōkōntnie dōchtōr naprany, cōby swōj majland retōwć
      Pjyinć szychtōw robjōm tympe istne we szōstym rachujōm gōdziny
      Na fōl sōm szynki, knap jak truy, ze bjyrym sie lejōm szuminyiny

      Ryczōm tam dzikō ze durstu gymby chlapjōm gōrzōua naprani
      Fertig jak sōm blank bez waluty ze szynku sōm wyrzyniani
      Jak couki geltag ôstawjōm we szynku pjechty do dōm sciōngajōm
      Wodziōnka sie pōwjeczerzajōm nikerzi niyskōrzi sie pszajōm

      Inō fōrsztelōng ôtō co mō być wynōkwjõ nōwe istōty
      Cōby nōs wjela ganc przibywauō trza niyrōz seblyc galoy

      Katowice styczyin 2013 Szrajbnou : Ziguś
      zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @Opolanin

      rebeliant (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7 / 1

      Posługuje się" tym prymitywnym polskim językiem",tylko z jednego powodu.Tym powodem jestes ty i troska o to zebys zrozumiał!?.

      Zdjęcie autora komentarza
      Studnicki vs. Grażyński

      Euro

      Zgłoś naruszenie treści / 29 / 2

      Panie Redaktorze.

      Warto wiedzieć, że już w okresie międzywojennym wybitny polski polityk i publicysta Władysław Studnicki – nazywany ojcem Aktu 5 listopada 1916 roku, mocą którego utworzono...rozwiń całość

      Panie Redaktorze.

      Warto wiedzieć, że już w okresie międzywojennym wybitny polski polityk i publicysta Władysław Studnicki – nazywany ojcem Aktu 5 listopada 1916 roku, mocą którego utworzono Królestwo Polskie – w swojej broszurze „O metodę rządzenia Śląskiem: Wład. Studnicki contra woj. Grażyński; proces Władysława Studnickiego o zniesławienie wojewody Grażyńskiego” (Wilno 1933) określił powstanie śląskie – „wojną domową na Śląsku”.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @Euro

      karlus (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 13 / 2

      Polska stara świecka tradycja nakazuje kłamać i łgać, nawet jak złapią za tzw. "rękę".
      Najlepszym przykładem jest były (na szczęście) prezydent Kwaśniewski i jego kamaryla, który kłamał w sprawie...rozwiń całość

      Polska stara świecka tradycja nakazuje kłamać i łgać, nawet jak złapią za tzw. "rękę".
      Najlepszym przykładem jest były (na szczęście) prezydent Kwaśniewski i jego kamaryla, który kłamał w sprawie tajnego więzienia CIA w Starych Kiejkutach.
      Coś na kształt wieży spadochronowej...
      http://wyborcza.pl/1,87648,15868083,Terrorysci_z_Al_Kaidy_w_Polsce__Kryptonim__Kwarc_.html#MT
      zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Katalog

      pyjter (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 25 / 3

      Do slaskiego katalogu stereotypow i uproszczen doszla jeszcze jedna pozycja : Gorny Slask jak go widzi Pan Karwat .
      Szanowny Panie, pisze Pan : " Niekiedy trudno okielznac irytacje " . To fakt,...rozwiń całość

      Do slaskiego katalogu stereotypow i uproszczen doszla jeszcze jedna pozycja : Gorny Slask jak go widzi Pan Karwat .
      Szanowny Panie, pisze Pan : " Niekiedy trudno okielznac irytacje " . To fakt, takie uczucie dominuje po przeczytaniu panskiego tekstu...zwiń

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama