Szołtysek: Skarby z Rozbarku

    Szołtysek: Skarby z Rozbarku

    Marek Szołtysek

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    Marek Szołtysek
    1/3
    przejdź do galerii

    Marek Szołtysek ©arc.

    Nazwa Bytomia pochodzi chyba od słowa "byt", czyli osada, siedlisko i jest to jedna z najstarszych śląskich miejscowości, która ciągle czeka na odzyskanie swojej dawnej świetności. A zaraz po Bytomiu w kolejce stoi Rozbark - dzisiaj bytomska dzielnica. Dawniej Rozbark był symbolem polskich Ślązoków, w odróżnieniu od centrum Bytomia, gdzie prym wiodło niemieckojęzyczne mieszczaństwo.
    Dlatego śląski strój ludowy Ślązoków z Rozbarku nazywano w Bytomiu strojem polskim albo rozbarskim. Ale dzisiaj skupmy się na skarbach z Rozbarku. Musimy się cofnąć do XIII w. Legenda przekazała nam bowiem informację, że na rozbarskim wzgórzu miał kiedyś przebywać św. Jacek. Głosił tam kazania i modlił się obok źródełka. Wtedy rozwiązał mu się różaniec i paciorki rozsypały się i powpadały do źródełka. Oczywiście bardziej prawdopodobna jest wizyta tego świętego na terenie tej osady niż to zdarzenie z paciorkami.
    Faktem jednak jest, że kult św. Jacka w Rozbarku był silny. Stawiano tam po kolei kaplice, kościółki drewniane, a w końcu piękny murowany kościoł pod wezwaniem tego patrona Śląska, który stoi tam do dzisiaj. Wspominane źródełko nie przetrwało, wyschło w 1830 r., na skutek fedrowania kopalni na Szarleju.

    Wcześniej jednak z tego źródełka mieszkańcy Rozbarku czerpali wodę, ale przy okazji znajdywali coś jeszcze - kamyczki o dziwnym kształcie. Były to podobnej wielkości karbowane walce o średnicy około 8 mm i grubości około 5 mm. Czasami paciorki leżały pojedynczo, a czasami jakby sklejone po kilka sztuk. Najciekawsze jednak było to, że kamyczki miały w środku otworek. Dlatego te znaleziska kojarzono z różańcowymi paciorkami. To też dało początek legendzie o rzekomych zgubionych paciorkach św. Jacka. I to był ten skarb Rozbarku. Ludzie z tych paciorków robili sobie różańce i traktowali je jak cudowne pamiątki po tym wielkim śląskim świętym. A kiedy w 1900 r. z Bytomia do Rzymu jechała pielgrzymka, to dla papieża Leona XIII wieziono właśnie różaniec z paciorków św. Jacka.

    Zachowało się ich do dzisiaj niewele. Kilka z nich Małgorzata Sprot podarowała 3 tygodnie temu parafii św. Jacka na Rozbarku. Jak ktoś poprosi, to pewnie mu je pokażą. Najlepiej jednak, jakby ktoś podjął się produkowania kopii tych śląskich różańców na wzór słynnych paciorków.

    Marek Szołtysek
    szoltysek@szoltysek.com.pl



    *Matura 2014 ARKUSZE + KLUCZ ODPOWIEDZI + PRZECIEKI
    *Elementarz: Bezpłatny podręcznik POBIERZ PDF
    *Weź udział w quizach Dziennika Zachodniego. SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ
    *Prawo jazdy kat. A. Egzamin na motocykl [PORADNIK WIDEO, ZDJĘCIA PLACU]

    Czytaj także

      Komentarze (24)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Mocie na mysli swjyntego Hyazintha - panie Szołtysek?

      chrobok (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6

      A te ...niemieckojęzyczne mieszczaństwo...., jak sie uczimalo tyla set lot w tym staropolckim Beuthen - nim go po 1945 ze slonckigo Lwowa wyciepli - jak zresztom i ze Roßberg (Rozbark)u - " symbolu...rozwiń całość

      A te ...niemieckojęzyczne mieszczaństwo...., jak sie uczimalo tyla set lot w tym staropolckim Beuthen - nim go po 1945 ze slonckigo Lwowa wyciepli - jak zresztom i ze Roßberg (Rozbark)u - " symbolu polskich Ślązoków"?*

      *) Volksabstimmung in Oberschlesien am 20. März 1921 stimmten im Gutsbezirk Roßberg 169 Personen für Deutschland und 63 Personen für Polen. Roßberg verblieb beim Deutschen Reich. zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      swjynty Hyazinth

      pitdegross (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      akurat miol zech to samo napisac bo dziwia sie jak to Poloki z St. Hyacinth mogli zrobic sw. Jacka :-)
      a potym jeszcze twierdzic ze Roßberg bol polski :-)
      Niekiedy to idzie sie naprowdy ze ich...rozwiń całość

      akurat miol zech to samo napisac bo dziwia sie jak to Poloki z St. Hyacinth mogli zrobic sw. Jacka :-)
      a potym jeszcze twierdzic ze Roßberg bol polski :-)
      Niekiedy to idzie sie naprowdy ze ich pierdol dobrze posmioc.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      no jak KONCZITy WURSTy?

      poznaliście (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 10

      prawdę o ŚLUNSKIM SŁowiańskim pochodzeniu nazw miast na ŚLUNSKU i całym obszarze na WCHÓD OD ŁABY/SOLAWY?

      konczita , typowa nIEMKA pewnie już wie...

      hehehe


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Niy bow sie brzidko twojym wurstym!

      Fridka Nowoczka (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      Widza, co sukces polckich cycatych niyzaspokojonych pomjyszol ci w pustym lebie. A mozno mjyszanie brynolu ze salicylym ci gowa zamblola. To niy tyn film - gupieloku!

      Zdjęcie autora komentarza
      Dżonatan i Cleo to typowo słowiańsko pochodzące nazwy hehe

      Deutsch-Oberschlesier

      Zgłoś naruszenie treści / 7

      lepiej by było Zdzisław & Wiesława


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      masz rację Konczito Wurst

      hehe (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 6

      he

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      hmhmhmhm

      interesujace (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 6

      Sobald seit dem acht und neunten Jahrhundert und später die Bewohner der Gegenden von dem rechten Ufer der Saale und Elbe zur Oder und Weichsel näher bekannt wurden
      , fand man hier verschiedenen...rozwiń całość

      Sobald seit dem acht und neunten Jahrhundert und später die Bewohner der Gegenden von dem rechten Ufer der Saale und Elbe zur Oder und Weichsel näher bekannt wurden
      , fand man hier verschiedenen Völkerschaften des
      grossen Stammes der Slaven,
      welche von der Ostsee bis zum
      Adriatischen und Schwarzen Meere hin sassen,
      und
      nirgends unter ihnen Spuren von
      Deutschen"

      cytat z 1895 roku.

      strona 7. z "Die älteren Ortsnamen Schlesiens : ihre Entstehung und Bedeutung mit e..."

      ciekawy....
      .
      zwiń


      Zdjęcie autora komentarza
      Słowian w Moskwie - w tym fińskim grodzie też nie było śladu

      Deutsch-Oberschlesier

      Zgłoś naruszenie treści / 7 / 3

      a dziś to stolica Słowian


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ogól sie Conczito Wurst zanim

      niemieckom (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 8

      jape otworzysz!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      stolicą Słowian Ruskich

      . (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 5

      jest Kijów,Moskale to ich odnoga.Stolicą 30%Niemców( zgermanizowanych Słowian również)

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      link

      do (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 1

      niemieckiej publikacji

      http://www.dbc.wroc.pl/dlibra/docmetadata?id=6873&from=publication

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      folksdojcze - poczytajcie Niemca

      ... (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 5

      Konstanty Damrot, "Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung : mit einem Anhange über die schlesisch-polnischen Personennamen : Beiträge zur schlesischen Geschichte und...rozwiń całość

      Konstanty Damrot, "Die älteren Ortsnamen Schlesiens, ihre Entstehung und Bedeutung : mit einem Anhange über die schlesisch-polnischen Personennamen : Beiträge zur schlesischen Geschichte und Volkskunde", Verlag von Felix Kasprzyk, Beuthen 1896zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Bithom- zlatynizowana forma autochtonicznej słowiańskiej

      nazwy (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6

      Bytъ-om z XII wieku.

      Zniemczona wersja autochtonicznej słowiańskiej Beuthen znana od XV wieku- od czasu zamieszkania wiekszej ilości przyjezdnych Germanów w mie ście,

      niż AUTOCHTONICZNYCH...rozwiń całość

      Bytъ-om z XII wieku.

      Zniemczona wersja autochtonicznej słowiańskiej Beuthen znana od XV wieku- od czasu zamieszkania wiekszej ilości przyjezdnych Germanów w mie ście,

      niż AUTOCHTONICZNYCH słowiańkich Słunzoków. zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Polcko mysl techniczno wiecznie zywo!

      Fridka Nowoczka (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      Jak mi wjadom - Bithum to staropolcko nazwa tery do flastrowanio papy na dachu, coby niy sjechala. No i do lepjynio polckich autobanow - coby sie niy rozlecialy po dyszczu.
      Mozno jom otkryli...rozwiń całość

      Jak mi wjadom - Bithum to staropolcko nazwa tery do flastrowanio papy na dachu, coby niy sjechala. No i do lepjynio polckich autobanow - coby sie niy rozlecialy po dyszczu.
      Mozno jom otkryli staropolcke uczone, kere bastlowali na grubach Gornego Sloncka?zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Bithum

      pyjter (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 12 / 5

      Co prawda najstarsze zachowane dokumenty podaja nazwe Bithum dla osady znanej pozniej jako Beuthen ale bezkompromisowy badacz polskiej przeszlosci G.Slaska jakim niewatpliwie jest Pan Szoltysek w...rozwiń całość

      Co prawda najstarsze zachowane dokumenty podaja nazwe Bithum dla osady znanej pozniej jako Beuthen ale bezkompromisowy badacz polskiej przeszlosci G.Slaska jakim niewatpliwie jest Pan Szoltysek w kilku slowach rozwial nasze watpliwosci !
      Bytom od Byt - sprawa wydaje sie prosta.
      Gorzej ma sie rzecz z Osada Rossberg przemianowana na Rozbark . Wydaje sie ze tu nawet Szoltyska ogarnely watpliwosci i dla bezpieczenstwa snuje opowiesci o polskich strojach tamtejszych mieszkancow. Szanowny Panie Szoltysku, Rossberger Tracht doczekal sie wielu opracowan w niemieckojezycznych publikacjach , byl wielokrotnie malowany,pozniej fotografowany . Stal sie niejako synonimem stroju ludowego Gornoslazakow w Niemczech . Wiem ze trudno bedzie Panu w to uwierzyc ale w roku 1935 / za Adolfa ze tak powiem / Rossberger Tracht znalazl sie na jednym ze znaczkow pocztowych w serii poswieconej niemieckim strojom regionalnym ...zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      tak jak "TRACHT" z LAUSITZ...czyli ŁUŻYCKI

      też (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 9

      był za "adolfa" zaadaptowany jako "OD WIEKÓW GERMAŃSKI"

      hehe

      A co do nazwy Bytomia(Bithum - wersja zlatynizowana)---Beuthen niemiecka zniemczona wersja PIERWOTNEJ nazwy słowiańskiej jest ohydna,...rozwiń całość

      był za "adolfa" zaadaptowany jako "OD WIEKÓW GERMAŃSKI"

      hehe

      A co do nazwy Bytomia(Bithum - wersja zlatynizowana)---Beuthen niemiecka zniemczona wersja PIERWOTNEJ nazwy słowiańskiej jest ohydna,
      w odróżnieniu od spolszczonej nazwy niemieckiej Rozbark.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      tez

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8 / 1

      dej pokoj gorolu z tym motlaniem,
      dupcysz jak chory kot,

      Roßberg - Rozbark
      Beuthen - Bytom ( Bithum)


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Boston, to tysz staropolcko osada (Bo stont - czli s Polcki)!

      Fridka Nowoczka (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      Wjysz - Tyta - polcke "badocze" wszyjstko umiom na staropolcke przenicowac.
      Wjysz - co nazwa Berlin pochodzi od dwoch swjyntych (jedyn Polok i jedyn polcki Slonzok) - Lina i Bera (to po sloncku...rozwiń całość

      Wjysz - Tyta - polcke "badocze" wszyjstko umiom na staropolcke przenicowac.
      Wjysz - co nazwa Berlin pochodzi od dwoch swjyntych (jedyn Polok i jedyn polcki Slonzok) - Lina i Bera (to po sloncku taki zwjysz, co we mateczniku polckim siedziol - niy wjym za co), kere slowiancko polcko osada zalozyli. (He, he, he!)zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Fridka Nowoczka

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4

      bez to tam zaro polonia zaklodali.

      Zdjęcie autora komentarza
      Chociaż artykuł jest o Rossbergu

      Deutsch-Oberschlesier

      Zgłoś naruszenie treści / 12 / 5

      to dowiedzieliśmy się od czego jest nazwa Bytom...(a nie Rossberg)


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Deutsch-Oberschlesier

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 9 / 1

      niydugo bydom gorole osprawiac,
      ze Rozbark, to podwarszawsko wies,
      a swiynty Jacek walczol o Polckosc Slonska.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      przyjezdni Gastarbajterzy niemieccy , czasem nadawali podarowanym im przez polskich

      władców (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7 / 10

      ziemiom, swoje nazwy.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Polcke wladcy

      Fridka Nowoczka (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      U wos take Gastarbeitery zza Buga , Warsiafki i inkszych wsi, zwaliscie ...umacniaczami Polskosci...
      Ino co te polcke umacniocze umieli ino krajsc, szabrowac i niszczyc.
      Teroski uczom sie...rozwiń całość

      U wos take Gastarbeitery zza Buga , Warsiafki i inkszych wsi, zwaliscie ...umacniaczami Polskosci...
      Ino co te polcke umacniocze umieli ino krajsc, szabrowac i niszczyc.
      Teroski uczom sie kultury przi pomywaniu szkorup i myciu hazli.
      Mozno za pora generacji nauczom sie Poloki chocby jedzynia nozym i widelcym!zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      władców

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 9 / 5

      a jakich to Polska miala wladcow, jak jom 600 lot na mapie niy bylo?

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama