Codzienność lat 70. w albumie katowickiego IPN "Marzenia z...

    Codzienność lat 70. w albumie katowickiego IPN "Marzenia z betonu"

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    Muzeum PRL
    1/15
    przejdź do galerii

    Muzeum PRL ©ARC

    Czyn społeczny, matura w liceum, robotnicy budujący hutę Katowice, górnik przy kawie i wódce – zdjęcia obrazujące codzienne życie mieszkańców dawnego woj. katowickiego w latach 70. znalazły się w nowej publikacji Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach.
    Album pt. „Marzenia z betonu. Codzienność w latach 70. na Górnym Śląsku” jest – jak mówią autorzy, Robert Ciupa i Bogusław Tracz – autorską próbą zmierzenia się z rzeczywistością tego okresu na obszarze najbardziej uprzemysłowionej i zurbanizowanej części dawnego województwa katowickiego.

    W 25 rozdziałach omówiono różne aspekty życia zwykłych obywateli w tej dekadzie. W rozdziale „Ucz się i pracuj” można np.
    przeczytać o ówczesnym ceremoniale szkolnym, rozpoczynającym się od pasowania na pierwszaka. To w tym okresie w szkołach w całym kraju zniesiono nakaz chodzenia w miękkich pantoflach, częściej zezwalano, by dziewczyny przychodziły do szkoły w spodniach, a młodzieży dano większą swobodę w doborze uczesania.

    W rozdziale „Ludzie z węgla” autorzy kreślą obraz życia górników – w latach 70. najbardziej docenianej grupy zawodowej w PRL. Państwo zachęcało do pracy pod ziemią lepszą płacą, nadzieją na otrzymanie mieszkania, talonami umożliwiającymi zakup samochodu i branżowymi sklepami, w których można było kupić poszukiwane, nie zawsze dostępne towary. Po drugiej stronie medalu była praca w systemie czterobrygadowym, często w soboty i niedziele, intensyfikacja wydobycia, duża wypadkowość i plaga chorób zawodowych.

    Autorzy piszą też o własnym „M”, sklepach i brakach w zaopatrzeniu, gastronomii, alkoholu, sposobach spędzania czasu wolnego, czynach społecznych czy samochodzie dla każdego – fiacie 126 p. Przytaczają fragmenty artykułów prasowych, relacji funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, wypowiedzi przedstawicieli władz i niezadowolonych klientów.

    Ogromnym walorem publikacji są liczne zdjęcia, dokumentujące codzienne życie ludzi, przedstawiające np. rodziny w parku, panie w salonie piękności, saturator, jadłodajnie, dostawy mleka butelkowanego, witryny sklepów, kobiety piorące w pralce Frania, pochody pierwszomajowe czy czyny społeczne.

    W albumie wykorzystano fotografie i materiały graficzne ze zbiorów: Archiwum Dziennika Zachodniego, Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach, Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Fundacji im. Zofii Rydet, Muzeum Miasta Mysłowice, Muzeum w Gliwicach, Muzeum w Tarnowskich Górach, Ośrodka Karta, Polskiej Agencji Fotografów Forum, Muzeum Miejskiego w Zabrzu oraz Jana Morka.

    Większość z nich była prezentowana na przełomie 2012 i 2013 r. w Muzeum w Gliwicach na wystawie pt. „Marzenia (z) betonu", przygotowanej wspólnie przez tę placówkę oraz Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach. Niektóre są publikowane po raz pierwszy.

    "Chyba nie ma w dziejach PRL okresu bardziej gloryfikowanego i obrosłego mitami, niż dekada lat siedemdziesiątych. Nawet dziś, ćwierć wieku po upadku komunizmu, wielu wciąż z sentymentem wspomina okres, kiedy na stanowisku przywódcy partii komunistycznej zasiadał Edward Gierek, a PZPR w województwie katowickim przewodził Zdzisław Grudzień” – napisali autorzy.

    Jak jednak zaznaczyli, wielbiciele filmów Barei i rzeczywistości PRL rozumianej jako „najweselszy barak w obozie" będą ich publikacją zawiedzeni. „Album nie tylko bezwzględnie obnaża absurdy tamtych czasów, ale również bezlitośnie przybliża nieludzkie oblicze codzienności w państwie tzw. realnego socjalizmu, często pomijane w tego rodzaju publikacjach” – podkreślili Bogusław Tracz i Robert Ciupa. PAP


    *Trąba powietrzna spustoszyła Pszczynę! ZDJĘCIA + WIDEO
    *Mundial 2014: Brazylia - Niemcy 1:7 [MEMY + OPINIE] Brazylia upokorzona, drwiny w internecie
    *Katastrofa samolotu pod Częstochową: ZDJĘCIA, PRZYCZYNY, OPINIE ŚWIADKÓW
    *Gdzie na basen? Zobacz kryte baseny w woj. śląskim [LISTA BASENÓW]
    *Jakie będzie lato? Zobacz prognozę pogody na lipiec 2014 i zaplanuj urlop

    Czytaj także

      Komentarze (3)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      żenada

      andrzej (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      trzeba znowu zarobić parę groszy !!!!!!!!!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Kiedy zaczniemy dokumentować

      realista (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      obecny bezduszny, nieludzki system korupcji, kolesiostwa i nepotyzmu na wszystkich szczeblach władzy? Mało fotogeniczne są afery i skandale, związane z "utratą zaufania", za pomocą czego pozbywa...rozwiń całość

      obecny bezduszny, nieludzki system korupcji, kolesiostwa i nepotyzmu na wszystkich szczeblach władzy? Mało fotogeniczne są afery i skandale, związane z "utratą zaufania", za pomocą czego pozbywa się w chamski sposób niedawno mianowanych dyrektorów, mianuje nowych z dnia na dzień bez konkursu, bo przecież władza może wszystko... może wymieniać kompetentnego pracownika z wyższym wykształceniem na dziecko kolegi, które właśnie zdało maturę, itp, itd. A dawna 4 władza ślepa i głucha, bo wygodniej przepisywać otrzymane maile, żeby się nikomu nie narazić...zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Do tego....?

      Jaś (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7

      Do tego jest potrzebny IPN? Jak długo jeszcze ta polityczna (a nie historyczna) instytucja będzie konsumowała publiczne (czyli nasze) pieniądze?

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama