Śląscy powstańcy mają od dziś nowe muzeum [MUZEUM POWSTAŃ...

    Śląscy powstańcy mają od dziś nowe muzeum [MUZEUM POWSTAŃ ŚLĄSKICH]

    Grażyna Kuźnik

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    Śląscy powstańcy mają od dziś nowe muzeum [MUZEUM POWSTAŃ ŚLĄSKICH]
    1/6
    przejdź do galerii
    Świętochłowice, ulica Polaka 1 - pod tym adresem od dzisiaj można zwiedzać muzeum trzech powstań śląskich. Pokazuje je przez losy ludzi, barwy, dźwięki, zapach. I wielkie emocje.
    Może by się zdziwili kuzyni Emil i Georg Zillmannowie, architekci z Charlottenburga koło Berlina, że służbowy pałacyk, który zaprojektowali dla księcia Henckel von Donnersmarcka w Świętochłowicach, jest teraz siedzibą muzeum polskich insurgentów. Tak wtedy nazywano rebeliantów, także powstańców śląskich.

    ZOBACZ KONIECZNIE:
    Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach, czyli historia w pigułce [ZDJĘCIA]


    CZYTAJ TAKŻE:
    Marek Plura o Muzeum Powstań Śląskich: Nikt z Warszawy nie gratulował. A Muzeum mówi prawdę


    A może by ich to nie obeszło, bo jak wyznał odnaleziony niedawno przez śląskich muzealników wnuk Emila Joern Zillmann, architekci po plebiscycie w 1921 roku zamknęli raz na zawsze rozdział o nazwie Górny Śląsk. Rodzina nie miała pojęcia, czego tutaj dokonali; nic o Nikiszowcu i Giszowcu, elektrowni w Bytomiu, hucie cynku Uthemann w Szopienicach. Nie wspominali o latach, gdy przebierali w zleceniach, a jedna oferta była ciekawsza od drugiej. Wrócili do Berlina, żeby stracić majątek w kryzysie; nikt w głębi Niemiec nie dał im takiej szansy, jaką dostali tutaj.

    Świętochłowicki gmach to ich drobniejszy projekt w 1907 roku, ale nie do pogardzenia, gdy płaci magnat przemysłowy. Modni Zillmannowie nigdy nie zawodzą. Książę Gwidon Henckel von Donnersmarck jest zadowolony. Budynek z zegarem na szczycie fasady i wieżyczką będzie do jego śmierci, która nastąpi w 1916 roku, siedzibą zarządu dóbr ziemskich rodu.

    Gmach budzi respekt. Wewnątrz nie brakuje zakamarków, schowków i skrytek, umieszczonych tam, gdzie nikt się nie spodziewa. Prawdziwy neogotyk. Te dziwne pomysły, a także podwójne stropy i nakładane przez lata warstwy różnych posadzek, naruszą później konstrukcję gmachu. Piwnice zostały tak pomyślane, że nadają się na więzienne cele, niektóre z nich mają ukryte wizjery. Ostatni remont ujawnił, że Zillmannowie nie mogli narzekać na brak wyobraźni. Został tu klimat epoki.

    W 1916 roku z budynku wyprowadzają się panowie z cygarami, kupuje go miejscowa gmina. Kilka lat później, po włączeniu w 1922 roku Świętochłowic do Polski, odchodzą stąd niemieccy urzędnicy, ustępują miejsca polskim policjantom. Do 1926 roku w Świętochłowicach działała Komenda Szkoły Policji w Województwie Śląskim.

    Po wybuchu wojny gmach przejmuje niemiecka policja. Być może tutaj przesłuchiwano 15 powstańców śląskich, wrześniowych obrońców miasta. To skatowani Ryszard Adamski, Bogumił Będkowski, Teodor Grela, Teodor Hamerla, Karol Hese, Paweł Joniec, Juliusz Krause, Herman Mierzwiak, Augustyn Mrowiec, Antoni Nawrocki, Eugeniusz Nowak, Paweł Pistelok, Józef Smykała, Franciszek Wieczorek i Konstanty Wygasz. Zginęli w egzekucji w lasach panewnickich.

    Po wojnie gmach przy ulicy Wiktora Polaka (brał udział w trzech powstaniach śląskich, zmarł w 1941 roku w obozie Mauthausen-Gusen) zajęła milicja, potem policja. Do czasu, gdy w sylwestra 1999 roku wybuchł tu pożar. Policjanci zmienili siedzibę, a budynek, nazywany odtąd "spalona komenda", stał pusty przez ponad dziesięć lat. Aż się doczekał w 2011 roku; miał zostać siedzibą Muzeum Powstań Śląskich.

    Muzealnicy chcą, żeby goście poczuli dreszcz na skórze, gdy tutaj wejdą. Wszystkiego można dotknąć, sprawdzić, jak działa. Da się uruchomić szafę grającą, zajrzeć pod maskę samochodu pancernego "Korfanty", wejść do mieszkania insurgenta i do sztabu, gdzie można rzucić okiem przez lunetę. Kto nie pamięta, jak w "Soli ziemi czarnej" Jaś Basista patrzy przez lunetę na musztrę polskich żołnierzy? Można sprawdzić, co pichci kuchnia powstańców, zobaczyć, jaką mieli broń, dostać legitymację z czasów plebiscytu, zagłosować, zrobić sobie zdjęcie w ubraniu powstańca.

    Muzeum pozwoli wejść w gorączkowy świat okresu plebiscytu; odtworzy ulicę przed hotelem Lomnitz w Bytomiu, gdzie działał Polski Komisariat Plebiscytowy. Ale najlepiej o wszystkim opowie przewodnik z tamtych czasów, wirtualny Franek, który zakochał się w tej samej dziewczynie, którą kocha jego najlepszy przyjaciel Karl. Franek jest powstańcem, wygrał III powstanie, Karl musi wyjechać. Koledzy z podwórka, bracia w śląskich miastach wstępują do powstańców i do orgeszów czy stostruplerów, jak kiedyś nazywano bojówki niemieckie.

    Muzeum, które opowiada o tak śmiertelnie poważnych sprawach, nie może być Disneylandem. Silne emocje pozwaląją jednak zrozumieć, ile innych kosztowało to, co dzisiaj wydaje nam się oczywiste. Możemy w Świętochłowicach poczuć grozę, ale też entuzjazm powstańców, ich nadzieję, która dała Polsce przemysłowy Śląsk. A jaka była odpłata, to już inna sprawa.

    Dzisiaj wielkie otwarcie


    Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach.
    Nowe, interaktywne muzeum, poświęcone trzem powstaniom śląskim, wita dzisiaj pierwszych zwiedzających, a bilet kosztuje tylko złotówkę. Muzeum mieści się w budynku w Świętochłowicach przy ul. Polaka 1 . Plan dnia jest bogaty. Uroczyste otwarcie o godz. 11. Pół godziny później rozpoczęcie miejskiej gry powstańczej. O godz. 12.00 spotkanie z Józefem Krzykiem, autorem książki "Wojna Papierowa. Powstania Śląskie 1919-1921". O godz. 13.00 i 14.30 popis zespołu "Mały Śląsk". O godz. 13.30, 16.00 i 17.00 wspólne śpiewanie pieśni powstańczych. O godz. 14.00 i 15.30 wystąpi zespół instrumentów dętych Jania-Band. O godz. 15.00 nagrody odbiorą laureaci konkursów "Uwertury do zwiedzania", a godzinę później - miejskiej gry powstańczej.
    18 października Muzeum Powstań Śląskich będzie czynne od godziny 11 do ostatniego zwiedzającego.


    *Proces apelacyjny Katarzyny W.: Kochałam Madzię. Nie jestem zła
    *Najlepsza jednostka OSP w woj. śląskim ZAGŁOSUJ W PLEBISCYCIE FINAŁOWYM
    *Sprawdź, czy jesteś satanistą: Szokująca broszura ks. Sawy
    *Najlepsze MEMY po meczu Polska – Niemcy ZOBACZ ZDJĘCIA

    Czytaj także

      Komentarze (11)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      o tym już Dziennik nie wspomina

      jak godać to cołko prawda (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4

      Po wojnie to się dopiero ludzie nacierpieli od nowej władzy. O Zgodzie też cisza


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Prawdziwo prawdo jest Konsomolskaja Prawda!

      Fridka Nowoczka (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Bo prowda - ta couko - to ino ta, kero okupant polcki zaordynuje.
      W muzyjum dowjysz sie, wiela wosow na gowie miol prziwutca pofstania Kurzydlo, a niy wiela Slonzokow zabjyli Poloki!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Podziynkowanie.

      Auch Oberschlesier (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      A imjyniu potomkow "pofstancof slonckich", kerzy przeniesli sie tam, kaj ich niy opluwajom jako...zakamuflowana opcja miemiecka....(cytat szermierza polckosci Sloncka - Kartoflym zwanego), chca...rozwiń całość

      A imjyniu potomkow "pofstancof slonckich", kerzy przeniesli sie tam, kaj ich niy opluwajom jako...zakamuflowana opcja miemiecka....(cytat szermierza polckosci Sloncka - Kartoflym zwanego), chca podziynkowac za tak pjykny gyszynk, jaki okupant polcki naszego Hajmatu zrobiol "bojownikom" ze Malopolcki, Lwowa i wsi Warsiafka, kerzy zrobjyli sie zabawa ze szczylaniym do prawdziwych Slonzokow!zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Śląscy powstańcy mają od dziś nowe muzeum

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4

      a wiycie Pani redachtorko,
      ze te powstańce majom
      rynta w Niymcach i to
      niy od dzisiej?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Rzucanie baranów głodnemu smokowi

      Ślązak, nie Polak (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4

      Czy tam jest mieszkanie "insurgenta", niejakiego Teofila Kupki i jego prawdziwa historia? Jeśli nie ma, to moja noga na pewno tam nie postanie. Do widzenia

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Muzeum Złodziejstwa Polskiego w Świętochłowicach

      #. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6

      Tyle idiotyzmów w kobiecej głowie...

      Szanowna Pani,

      Polacy i owi „powstańcy śląscy” nie byli twórcami dobrobytu na Śląsku. Nie budowali zakładów pracy nie wytwarzali wysokogatunkowych produktów,...rozwiń całość

      Tyle idiotyzmów w kobiecej głowie...

      Szanowna Pani,

      Polacy i owi „powstańcy śląscy” nie byli twórcami dobrobytu na Śląsku. Nie budowali zakładów pracy nie wytwarzali wysokogatunkowych produktów, które miały wzięcie w całej Europie i USA. Śląskie zakłady przemysłowe budowali rodowici Ślązacy (którzy o Polsce i Polakach nie słyszeli od pokoleń) oraz przybysze z Niemiec i Wielkiej Brytanii dla których Śląsk był „rajem”. Polska hołota pojawiła się licznie po 1905 roku. Do tego czasu Śląsk był drugim najbogatszym regionem w Europie (Kontynentalnej). To dzięki przemyślanej strategii rodziny Donnersmarck, np. powstała pierwsza na Śląsku spółka akcyjna „Schlesische Aktiengesellschaft für Bergbau und Zinkhüttenbetrieb“. To dzięki akcjonariuszom z USA i Szwajcarii, spółka miała zapewniony rynek zbytu nawet w okresie najgłębszego kryzysu. Był to doskonale funkcjonujący rozległy system powiązań finansowo - gospodarczych i dla polskich złodziei był nie lada atrakcją. Po przejęciu przez Polaków części Górnego Śląska cały ten mechanizm runął jak „domek z kart”. II RP podobnie jak III RP była papierowym państwem, gdzie wszystko odbywa się na pokaz.
      Budynek powstał ponieważ ilość dokumentów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej rodziny Donnersmarck nie mieściła się w zamku/dworze, który stał po przeciwnej stronie ulicy (budynki zamku/dworu zostały zniszczone w okresie PRL-u). Zamek/dwór adoptowano w całości na archiwum, a urzędników przeniesiono do nowego budynku.
      Jak Pani raczyła wspomnieć to Polacy jako pierwsi byli twórcami adaptacji omawianego budynku dla organów represji – polskiej policji. W okresie II RP na Górnym Śląsku, w części zagrabionej przez Polaków, panował „cichy terror”. Pod byle pretekstem wyrzucano ludzi z pracy, gdy nie chcieli przyjąć „polskiego obywatelstwa”. Nakładano wyjątkowo wysokie podatki dla osób jawnie deklarujących niemieckie pochodzenie, itd. Podobnie jest w III RP z „jedynie słuszną” historią Śląska i Ślązaków promowaną przez Polaków.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      to byloby fajnie ta charmonia bez Zlodzieji

      hanys (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4

      Masz rację przecież my nic nie chcemy tylko powrotu do tradycji i Korzeni bo to Slask był Slaskiem.Co na tym Slasku bylo Polskiego.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Byc moze , Pani Kuznik ...

      pyjter (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5

      Byc moze tu przesluchiwano powstancow ,pisze Pani niefrasobliwie ...
      No coz , byc moze - byc moze tutaj tez po II Wojnie Polacy / w Pani rozumieniu "Komunisci " / katowali Gornoslazakow ......rozwiń całość

      Byc moze tu przesluchiwano powstancow ,pisze Pani niefrasobliwie ...
      No coz , byc moze - byc moze tutaj tez po II Wojnie Polacy / w Pani rozumieniu "Komunisci " / katowali Gornoslazakow ...
      Moze zdziwili by sie projektanci tego budynku , pyta Pani enigmatycznie...
      O tak , napewno by sie zdziwili i to nie jeden raz ! Najpierw by ich zdziwilo jak kilkadziesiat lat polskiej administracji wplynac moze na wyglad zaprojektowanego przez nich obiektu !A jeszcze bardziej by sie zdziwili na wiadomosc o odbudowie powyzszego za cudze pieniadze w dziele gloryfikacji bratobojczej wojny domowej ...zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ludzie

      pitdegross (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7

      Nie idzcie do tego pseudomuzeum a dzieciom godejcie zeby sie niy dali ocyganiac.
      Osiem milionow zlotych z unijnych pieniendzy wydali na te cyganstwo.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Francik mo recht

      gość,,, (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6

      A Pani Red.sie natrudzila i z 10% chciala zrobic 100 %.zaszlosci....

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      .....Dziynki ci partio za sfiatlosc twej nauki.....

      Francik Posypa (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8 / 2

      To jako partia cza wybjyrac, coby podziynkowac za tak pjykne i kozdymu tukej poczebne muzyjom?
      Abo cza isc skuli tego na kolanach do Czynstochowy?

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama