Ważne
    Tragiczna historia kopalni Brzeszcze. 18 stycznia 1945...

    Tragiczna historia kopalni Brzeszcze. 18 stycznia 1945 więźniowie ruszyli w Marszu Śmierci

    Adam Cyra

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    Publikacja o Jawiszowicach
    1/2
    przejdź do galerii

    Publikacja o Jawiszowicach ©archiwum Adama Cyry

    W kopalni Brzeszcze pracowali więźniowie obozu Auschwitz. Kopalnia Brzeszcze była częścią koncernu Reichswerke Hermann Göring
    Kopalnia Węgla Kamiennego Brzeszcze, w miejscowości oddalonej 10 kilometrów od Oświęcimia i istniejąca od ponad 100 lat, trafiła ostatnio do mediów, ponieważ rząd zapowiedział jej likwidację. Przy okazji warto przypomnieć tragiczny epizod z historii kopalni. Właśnie mija 70. rocznica dramatu, jaki miał tam miejsce...

    W nocy z 18 na 19 stycznia 1945 roku, z podobozu Jawischowitz koło Brzeszcz wyprowadzono pieszo blisko 2 tysiące więźniów, którzy wraz z innymi więźniami KL Auschwitz przeszli ponad 50 kilometrów w Marszu Śmierci do Wodzisławia Śląskiego.

    Podczas drugiej wojny światowej kopalnia Brzeszcze była przez okupacyjne władze nazistowskie włączona w skład niemieckiego koncernu Reichswerke Hermann Göring.


    Do pracy w niej zostali zmuszeni więźniowie KL Auschwitz, przeniesieni do podobozu Jawischowitz, który został utworzony na terenie wsi Jawi-szowice, sąsiadującej z Brzeszczami. 15 sierpnia 1942 roku umieszczono w tym podobozie pierwszych więźniów. Byli to Żydzi deportowani z Francji - 150 osób.

    Ze względu na liczbę osadzonych, która w połowie 1944 roku wynosiła dwa i pół tysiąca więźniów, podobóz Jawischowitz należał do największych spośród ponad 40 podobozów KL Auschwitz. Więzieni w nim byli głównie Żydzi z Francji i innych okupowanych krajów europejskich, którzy w morderczych warunkach niewolniczo pracowali w kopalni Brzeszcze. Dwa tysiące z nich zginęło na miejscu lub zostało zamordowanych w komorach gazowych KL Auschwitz II-Birkenau, po uprzednim uznaniu ich za niezdolnych do pracy. Mieszkańcy Brzeszcz i Jawiszowic potajemnie dostarczali więźniom żywność oraz przenosili korespondencję i pomagali w ucieczkach. Z kolei miejscowi górnicy razem z nimi pracujący, skrycie dzielili się jedzeniem, a czasem wykonywali za nich pracę.

    W nocy z 18 na 19 stycznia 1945 roku podobóz ewakuowano, a więźniowie wraz z innymi z KL Auschwitz ruszyli pieszo ponad 50 kilometrów (ta wędrówka została potem nazwana Marszem Śmierci). W podobozie Jawi-schowitz pozostało jedynie kilkudziesięciu chorych i wycieńczonych więźniów, których żołnierze Armii Czerwonej wyzwolili 29 stycznia 1945 roku. Przez kilka tygodni opiekowali się nimi członkowie Polskiego Czerwonego Krzyża w Brzeszczach i miejscowa ludność.

    Na początku lat 60. ubiegłego wieku północną część wsi Jawiszowice wraz z terenem dawnego podobozu włączono do Brzeszcz. Wkrótce rozebrano też jego dawne baraki, a na ich miejscu powstał park miejski.

    W 1983 roku w parku odsłonięto pomnik ku czci ofiar podobozu Jawischowitz. Sześć lat temu w Brzeszczach wydano opracowanie zbiorowe "Jawischowitz podobóz Auschwitz", przedstawiające tragiczną historię tego podobozu oraz zawierające świadectwa 45 żydowskich więźniów i oświadczenia 8 miejscowych polskich górników, którzy wraz z nimi pracowali w kopalni Brzeszcze.


    *Miss Studniówki 2015 ZDJĘCIA Najpiękniejsze dziewczyny studniówki
    *Abonament RTV 2015 droższy! [ILE WYNOSI ABONAMENT + ZWOLNIENIA] Kto nie musi płacić abonamentu?
    *Poszukiwani przestępcy z woj. śląskiego. Czy widziałeś te osoby? [TOPLISTA POSZUKIWANYCH]
    *Aneta Zając nago w Playboyu [PIKANTNE ZDJĘCIA + WIDEO]
    *Strajk w Kopalni Węglowej. Górnicy nie odpuszczają![NAJNOWSZE INFORMACJE]
    *Śląsk Plus - pierwsza rejestracja za darmo. Zobacz nowy interaktywny tygodnik o Śląsku

    Czytaj także

      Komentarze (13)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      jest pewna niścisłość w tekście

      ed (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 3

      "W nocy z 18 na 19 stycznia 1945 roku podobóz ewakuowano"
      "W podobozie Jawi-schowitz pozostało jedynie kilkudziesięciu chorych i wycieńczonych więźniów, których żołnierze Armii Czerwonej wyzwolili...rozwiń całość

      "W nocy z 18 na 19 stycznia 1945 roku podobóz ewakuowano"
      "W podobozie Jawi-schowitz pozostało jedynie kilkudziesięciu chorych i wycieńczonych więźniów, których żołnierze Armii Czerwonej wyzwolili 29 stycznia 1945 roku"

      29 stycznia obóz "wyzwoliła" armia czerwona ale przecież od 10 dni tam niemców nie było bo się WYCOFALI ( ewakuowali )

      zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      niemieccy bandyci "WYCOFALI (ewakuowali)" .raczej spierdolili

      . (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 4

      ,żeby Ruscy im za te zbrodnie niemieckich dup katiuszą nie wyrżnęli.

      hehe

      nieścisłość w tekście piętnujesz swoimi nieścisłościami.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      więcej szczegółów o byłym obozie w Jawiszowicach

      emeryt z Mysłowic (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10 / 1

      Szkoda ,że Pan Cyra - sądzę historyk , nic nie napisał co było później po wyjściu z obozu żydów francuskich. Nie napisał , że siedzieli tam Niemcy, później Polacy , że w pobliżu stacjonowała...rozwiń całość

      Szkoda ,że Pan Cyra - sądzę historyk , nic nie napisał co było później po wyjściu z obozu żydów francuskich. Nie napisał , że siedzieli tam Niemcy, później Polacy , że w pobliżu stacjonowała Jednostka Wojskowa, później w barakach mieszkały rodziny górników zatrudnionych w miejscowej kopalni. A dopiero w latach 1960- 70 podjęto działania rozbiórki owych baraków. Jeśli już Pan pisze to trzeba rzetelnie i do końca choćby w skrócie. Pozdrawiam . ( były mieszkaniec w owych barakach)zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Debile

      Prawda (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 6

      Nie róbcie z siebie takich skazańców, a jak huty kasowali to nikt się nie przejmował i nikt nie robił z siebie takiego aż męczennika, a porównywać Auschwitz do likwidacji kopalń to bardzo gruba...rozwiń całość

      Nie róbcie z siebie takich skazańców, a jak huty kasowali to nikt się nie przejmował i nikt nie robił z siebie takiego aż męczennika, a porównywać Auschwitz do likwidacji kopalń to bardzo gruba przesada, płaczki zdesperowane. zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Tak było, owszem

      koleś (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 19 / 5

      Ale ciekawszym jest wspomnienie ofiar polskich powojennych gwałtów na ludności Ślonskij


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      no, komuchy zawsze Polaków mordowali, odkąd powstali,...na ŚLĄSKU, WIELKOPOLSCE,

      . (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8 / 21

      MAZOWSZU...

      ooo , to tak jak Niemcy?????

      i co ci słowiańscy ŚLUNZOKI zrobili złego tym komuchom i niemcom???

      ...POZWOLILI SIĘ I OSIEDLIĆ NA SŁOWIAŃSKICH TERENACH

      a trzeba było "raz sierpem raz...rozwiń całość

      MAZOWSZU...

      ooo , to tak jak Niemcy?????

      i co ci słowiańscy ŚLUNZOKI zrobili złego tym komuchom i niemcom???

      ...POZWOLILI SIĘ I OSIEDLIĆ NA SŁOWIAŃSKICH TERENACH

      a trzeba było "raz sierpem raz młotem germańskom i komuchową hołotem"

      trzeba było...

      ale co się odwlecze...zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Czy jest w Polsce miejsce , gdzie niemcy i folksdojcze nie likwidowali ludzi?

      NATUERLICH!... (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10 / 22

      NEIN.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Natu...

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 20 / 6

      przeca ciebie jeszcze niy zlikwidowali prowokatorze


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      dlatego pytam.

      . (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7 / 22

      folksdojczu.

      boś spierdolił ze ŚLUNSKO.

      zdrajco, tchórzu , pedale i ten ,no, pedale

      hehe


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      twoj tata

      portier (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      przyjechoł tu na połomanym kole z krzinką po margarinie i uknoloł 15 na wulcu takigo lebra jak ty.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      .

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 22 / 6

      jo niy spierdolil, mie yno z takom gadzinom jak ty niy po drodze,
      ale niydugo przida cie zajs wkur wiac, bo moga nareszcie chalpa wyremontowac,
      twoje rodaki sie nareszcie wyniosli, ponos nazod na...rozwiń całość

      jo niy spierdolil, mie yno z takom gadzinom jak ty niy po drodze,
      ale niydugo przida cie zajs wkur wiac, bo moga nareszcie chalpa wyremontowac,
      twoje rodaki sie nareszcie wyniosli, ponos nazod na Ukraina,
      godali ze jeszcze majom plac we wagonie,
      to mozesz sie z niymi zabrac.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      nie strasz , nie strasz , bo sie wiesz...

      . (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 9 / 17

      hehe

      ty w Polsce ciulu to nawet miesiąca byś nie wytrzymoł,

      za delikutaśny jesteś folksdojczu


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      .

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 8

      a co tam takigo strasznego?

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama