Nobliści ze Śląska

    Nobliści ze Śląska

    dr Piotr Greiner

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    Trzecim górnośląskim noblistą jest Kurt Alder.
    1/5
    przejdź do galerii

    Trzecim górnośląskim noblistą jest Kurt Alder. ©arc.

    Lux ex Silesiae - powiedzenie to, o świetle wiedzy płynącej ze Śląska za sprawą jej najwybitniejszych synów działających w różnych zakątkach Europy, pojawiło się dopiero w czasach renesansu, ale już wcześniej wielu Ślązaków zapisało się w annałach nauki. Otwiera tą listę Witelon w XIII wieku, twórca podstaw optyki. Nie zabrakło wielkich uczonych ze Śląska także w następnych stuleciach.
    Również w czasach najnowszych. Spośród nich jedenastu zostało wyróżnionych najbardziej prestiżową nagrodą epoki współczesnej, jaką są Nagroda Nobla. W ich rodzinnym regionie przez długie powojenne lata panowało przymuszone milczenie o nich i ich dokonaniach. Tak jak o wielu wydarzeniach i faktach, które nie mieściły się w obowiązującej doktrynie historiograficznej. Dopiero po 1989 r. możliwe stały się działania mające na celu włączenia ich postaci do regionalnej pamięci historycznej. Działania te ciągle nie znalazły znaczącego uwieńczenia. Nie tu okazja do roztrząsania tego przyczyn.

    Do tej pory Nagrodami Nobla (w kategoriach z: chemii, fizyki, medycyny lub fizjologii, ekonomii oraz z literatury) zostało wyróżnionych jedenastu Ślązaków, w tym siedmiu urodzonych na historycznym Dolnym Śląsku i czterech na Górnym Śląsku.

    ZOBACZ PROGRAM I ŚWIATOWEGO ZJAZDU ŚLĄZAKÓW

    CZYTAJ WIĘCEJ O ŚWIATOWYM ZJEŹDZIE ŚLĄZAKÓW, ODWIEDŹ NASZ SERWIS SPECJALNY

    Więcej uwagi poświęcimy czwórce laureatów urodzonych na Górnym Śląsku.

    Pierwszym laureatem Górnoślązakiem, który otrzymał Nagrodę Nobla był Otto Stern.

    Urodził się 17 lutego 1888 r. w Żorach w kupieckiej rodzinie wyznania mojżeszowego. W 1892 r. Sternowie przenieśli się do Wrocławia, gdzie O. Stern uczęszczał do szkoły podstawowej i średniej. W 1906 r. podjął studia na Uniwersytecie Wrocławskim, wybierając jako główny kierunek chemię. Studia ukończył w 1912 r. pracą doktorską z chemii fizycznej i zaraz po jej obronie wyjechał do Pragi, gdzie podjął pracę naukową na stanowisku asystenta wolontariusza i to nie byle kogo, bo u samego Alberta Einsteina, któremu już wtedy prorokowano, że stanie się Kopernikiem XX wieku. Zadzierzgnięta wtedy między nim, a tylko o dziewięć lat starszym Einsteinem przyjaźń przetrwała do końca ich życia, obfitując w wiele interesujących momentów, z których najdramatyczniejsze przypadły na lata 1941-1945.

    *Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera
    1 3 4 5 ... 8 »

    Czytaj także

      Komentarze (20)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      oberschlesien

      andrzej (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 40 / 27

      Oberschlsien ist mein liebes Heimatland;
      Ino Ślonsk - hanysy rzondzom :D

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      sami Niemcy

      dupowaty ślazak (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 35 / 36

      ...czy wy ohuj... do końca .. żaden z nich się za Ślązaka nie uważał !!! skoro raz twierdzicie że każdy decyduje o swojej przynależności to czemu teraz pośmiertnie na siłę i chamsko robicie z nich...rozwiń całość

      ...czy wy ohuj... do końca .. żaden z nich się za Ślązaka nie uważał !!! skoro raz twierdzicie że każdy decyduje o swojej przynależności to czemu teraz pośmiertnie na siłę i chamsko robicie z nich Ślązaków ...wszystko na potrzeby raśistów wstyd DZ ...
      ps. jasne że powinni zastać upamiętnieni ale jako Niemcy tutaj urodzeni. zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Slązacy a Inne nacje.

      El Nacyna (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 40 / 32

      Nie ma prawnej definicji w kodeksach nt narodu!
      Skoro urodzili się i mieszkali na historycznych terenach ślłskich, to przyjmuje się, że są lub byli Slązakam. Trudno określić inne kryteria...rozwiń całość

      Nie ma prawnej definicji w kodeksach nt narodu!
      Skoro urodzili się i mieszkali na historycznych terenach ślłskich, to przyjmuje się, że są lub byli Slązakam. Trudno określić inne kryteria przynależności etnicznej. Skoro Pan uważa, że "ONI" byli niemcami, to kim są dzisiaj obywateli mieszkający na tych samych historycznych śląskich terenach?
      Dalej niemcami, a może rosjanami, albo chinczykami?
      Proszę poczytać coś z historii Sląska, ale nie w opracowaniu polskim czeski czy niemieckim, lecz prace zbiorową: Kaczmarek, Bahlcke, Gawrecki z 2011 roku.
      Pozdrawiam
      El Nacynazwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Czy myslicie ze skromne tabliczki to wystarczy

      Sonja (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 32 / 26

      azeby swoja Slaskosc zatrzymac bo ja mysle ze nie ! Instytow na Slasku od groma jest i ma byc jeszcze wiecej i co robicie zeby mialy nazwy Nobelistow slaskich a nie jakis podrzednych polskich...rozwiń całość

      azeby swoja Slaskosc zatrzymac bo ja mysle ze nie ! Instytow na Slasku od groma jest i ma byc jeszcze wiecej i co robicie zeby mialy nazwy Nobelistow slaskich a nie jakis podrzednych polskich uczonych ???zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Żory zadbały o Sterna

      slawa (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 44 / 25

      W Żorach na Rynku widziałam tablicę upamiętniającą miejsce urodzenia Otto Sterna.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Wielke Ślonzoki

      cirano (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 42 / 33

      Maria-Goeppert Mayer mo w Katowicach na Młyńskij tabliczka. Mało, skromniutko, ale zawsze...


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Sprostowanie

      MBTM (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 45 / 23

      Tylko tą tablicę ufundował Dziennik Zachodni, bo politycy mają swoich Piłsudskich, który powiedział "W d**** mam cały ten Śląsk, to stara niemiecka kolonia". Ile mamy placów,rond,ulic na Górnym...rozwiń całość

      Tylko tą tablicę ufundował Dziennik Zachodni, bo politycy mają swoich Piłsudskich, który powiedział "W d**** mam cały ten Śląsk, to stara niemiecka kolonia". Ile mamy placów,rond,ulic na Górnym Śląsku imienia tego Pana?. Mnie to po prostu śmieszy, bo denerwować przestało. zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      13 Nobelistow z calego Slaska ani jeden z nich nie posiada w miejscu urodzenia chodzby tablicy pamia

      ...- (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 38 / 20

      13 Nobelpreisträgern

      1908 - Nobelpreis für Medizin

      Paul Ehrlich: * 14.03.1853
      in Strehlen Niederschlesien
      + 1915 in Frankfurt a. Main


      1912 - Nobelpreis für Literatur

      Gerhart...rozwiń całość

      13 Nobelpreisträgern

      1908 - Nobelpreis für Medizin

      Paul Ehrlich: * 14.03.1853
      in Strehlen Niederschlesien
      + 1915 in Frankfurt a. Main


      1912 - Nobelpreis für Literatur

      Gerhart Hauptmann: * 15.11.1862
      in Obersalzbrunn Niederschlesien
      + 1946 in Agnetendorf, Riesengebirge


      1918 - Nobelpreis für Chemie

      Fritz Haber: * 09.12.1868
      in Breslau
      + 1934 in Basel


      1931 - Nobelpreis für Chemie

      Friedrich Bergius: * 11.10.1884
      in Goldschmieden bei Breslau
      + 1949 in Buenos Aires


      1943 - Nobelpreis für Physik

      Otto Stern : * 18.02.1888
      in Sohrau Oberschlesien
      + 1969 in Kalifornien


      1950 - Nobelpreis für Chemie

      Kurt Alder : * 10.07.1902
      in Königshütte Oberschlesien
      + 1958 in Köln


      1954 - Nobelpreis für Physik

      Max Born : * 11.12.1882
      in Breslau
      + 1970 in Göttingen


      1963 - Nobelpreis für Physik

      Maria Goeppert-Mayer : * 28.06.1906 in Kattowitz Oberschlesien
      + 1972 in SanDiego Kalifornien


      1964 - Nobelpreis für Medizin

      Konrad Bloch : * 21.01.1912
      in Neiße Oberschlesien
      + 2000 in Cambrigde USA


      1987 - Nobelpreis für Physik

      Georg Bednorz: * 16.05.1950
      in Neuenkirchen Nordrhein Westfalen, Kind oberschlesischer Eltern


      1989 - Nobelpreis für Physik

      Hans Georg Dehmelt: * 09.09.1920
      in Görlitz Niederschlesien


      1994 - Nobelpreis für Wirtschaftswissenschaften

      Reinhard Selten : * 10.10.1930
      in Breslau
      zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      13 Nobelistow z calego Slaska ani jeden z nich nie posiada w miejscu urodzenia chodzby tablicy pamia

      denis (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 33 / 18

      bzdura ! jest tablica na kamienicy w Chorzowie w ktorej urodzil sie i mieszkal Adler. na Zlotym Rogu. troche nalezy sprawdzic najpierw a potem bzdury wypisywac...

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Postaram sie zeby bylo wiecej wpisow

      Slonzoki nie dejcie sie zapolaczyc (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 80 / 19

      zacznijmy od tego ze Nobelistow z calego Slaska bylo wiecej niz ludzi po dzis w calej Polsce bo przeciez ta ziemia szlachetna nie wydala ani 1/2 (pol) Nobelisty,a tacy sierotni Slazacy ktozy nawet...rozwiń całość

      zacznijmy od tego ze Nobelistow z calego Slaska bylo wiecej niz ludzi po dzis w calej Polsce bo przeciez ta ziemia szlachetna nie wydala ani 1/2 (pol) Nobelisty,a tacy sierotni Slazacy ktozy nawet na swoj heimat musza mowic teraz Polska mieli ich az tylu !.Jak to jest ze ten "potezny w gebie" narod nie przyczynil sie do rozwoju cywilizacji ???zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Wlasnie dlaczego w Polsce brak noblistow naukowcow ?

      ... (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 61 / 38

      ... czolowy polski noblista L.Walesa opowiadacz ludowy.
      Tylko nie zaczynajcie o Marie Curie, ktora cale naukowe zycie spedzila we Francji

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Lista niekompletna - uzupelnienie!

      brauza (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 67 / 25

      FRITZ HABER, CHEMIK SLASKO-PRUSKO-ZYDOWSKI, NOBLISTA 1919
      Ekspert od gazow bojowych - chlorowodoru, ludzie z jego kuzni opatentowali cyklon B

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Deuscher-Polen-Schlesier-Oberschlesier

      Johe (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 86 / 30

      Ich językiem był język polski a kręgiem kulturalnym było kultura polska...ale my to dobrze znamy , chociaż nie Noblista" od przykładu nijakiego "Polaka" "Mikołaja Kopernika".
      Podszywać się pod...rozwiń całość

      Ich językiem był język polski a kręgiem kulturalnym było kultura polska...ale my to dobrze znamy , chociaż nie Noblista" od przykładu nijakiego "Polaka" "Mikołaja Kopernika".
      Podszywać się pod osiągnięcia innych ludzi i narodów jest po prostu nieprzyswoite.
      Heimat Schlesien - Vaterland Deutschland.
      Pan Dr. Gorzelik, tak jak wielu innych w tolerancyjnej Polse boi się powiedzieć to co powyżej.
      Są tylko dwie opcja albo niemiecka albo polska i nie muszą być one sobie z natury rzeczy wrogie bo tu chodzi co robię konkretnie i czy identyfikuję się z tym regionem, jego kulturą i historyczną przeszłości, alb z całej siły chcą (muszę) udowoadnić, że to było ZAWSZE POLSKI.
      Jeżeli ktoś, tak jak ja, nie chciał żyć pod "polskim patronatem" w pijaństwie, złodziejstwie i przkupstwie bo jako Oberchlesier Deutscher Abstammung był, jak w starym Rzymie obywatelem Nr.2, chyba że się zakłamywał, to wybrał wyjazd RF.Niemiec. Dzisiaj jadąc do mojego rodzinnego Beuthen (Bytom) cieszą sią, że je zobaczę, gdy jadę z powrotem ze Wschodu Niemiec( Oberschlesien) na Zachód Niemiec to jest jeden wielki ból w sercu......co przez 65 lat z tego miasta zrobiono...to jest jeden wielki europejski skandal. Tak nie obchodzi się z tym co mu wg. własnych wypowiedzi zawsze już należało...no ale małpa zepsuła złoty zegarek....zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      sieroto po III Rzeszy i PRL

      Haber (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 83 / 32

      Skończyły się czasy, kiedy Ślązaków stawiano przed wyborem: Polak albo Niemiec. Ślązacy swoją tożsamość określą sami, bez pomocy podobnych tobie klugszajserów. Co do podszywania się pod cudze...rozwiń całość

      Skończyły się czasy, kiedy Ślązaków stawiano przed wyborem: Polak albo Niemiec. Ślązacy swoją tożsamość określą sami, bez pomocy podobnych tobie klugszajserów. Co do podszywania się pod cudze osiągnięcia to już widzę, jak zadzierasz swego niemieckiego nosa powołując się na ludzi, którzy z takim kmiotkiem nie chcieliby mieć nic wspólnego bez względu na narodowość.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @ Haber

      Labus (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 40 / 30

      Ty zasmarkany dupku,ty możesz tylko określic na którym bieda szybie będziesz fedrował.
      Ponoc polacy was przemienili z kopidołów na ryle,i szykują wam rezerwaty w których za
      małą opłatą będę mógł...rozwiń całość

      Ty zasmarkany dupku,ty możesz tylko określic na którym bieda szybie będziesz fedrował.
      Ponoc polacy was przemienili z kopidołów na ryle,i szykują wam rezerwaty w których za
      małą opłatą będę mógł oglądac twoją tożsamosc.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Zapisać ich pośmiertnie do RAŚu

      Polak ze Śląska (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 76 / 36

      Na pewno mówili i pisali gwarom ślonskom... Komedia!


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Lux ex Silesiae

      Beuthener (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 81 / 28

      Nie nabijaj się z śląskiej gwary języka polskiego.Nawet jeden z prezydentów RP jej używał.
      A ci wybitni naukowcy jako Niemcy mówili Hochdeutsch jak kilka milionów ich rodaków na...rozwiń całość

      Nie nabijaj się z śląskiej gwary języka polskiego.Nawet jeden z prezydentów RP jej używał.
      A ci wybitni naukowcy jako Niemcy mówili Hochdeutsch jak kilka milionów ich rodaków na
      Śląsku/Schlesien.A komedią mozna nazwac lekcje historii w Waszych szkołach.Nawet dr.Greiner
      uprawia tu jakieś zabawy w chowanego podkresąjąc wyznanie mojżeszowe jednych,a przemilczając
      narodowośc niemiecką drugich określając ich jako Ślązaków a powinno byc Śchlesier.Nie wszystko
      da się zwalic na tzw.komunę.Nacjonaliści są o wiele gorsi,ich dzika nienawiśc tkwi w wielu z Was.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ... zly jestes bo Polska w naukach "pozaliterackich" nie miala wlasnych noblistow, z wyj...

      ... (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 80 / 23

      ... z wyjatkiem jednej, ktora zasluzyla sie ... dla Francji

      ... natomiast juz w literaturze bajkopisarskiej, to potega i tak do dzis.

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama