Dziennik Zachodni » Wiadomości » Szołtysek: Tortynsztik nr 300

Szołtysek: Tortynsztik nr 300

Data dodania: 2012-02-12 07:38:09 ▪ Ostatnia aktualizacja: 2012-02-12 07:38:09

Dziennik Zachodni

Marek Szołtysek

11Komentarzy ▪ Prześlij ▪ Drukuj
Dodaj:
Mniejsza czcionka Większa czcionka

Zapytano mnie niedawno, który to już raz piszę o Śląsku do "Dziennika Zachodniego". Ponieważ jednak prowadzę domowe archiwum, więc bez trudności ustaliłem, że oto dzisiaj przypada dokładnie odcinek nr 300. Choć wolę to nazwać trzysetnym kawałkiem tortu. A na kawałek tortu mówi się po śląsku - tortynsztig albo dortynsztik. Owszem, ktoś powie, że to z niemieckiego. Można tak powiedzieć, tyle że Czesi używają słowa - dort, Słowacy - tortu a Rzymianie mieli łacińskie określenie - torta.

1/2 ›
Szołtysek: Tortynsztik nr 300

Śląska kultura kojarzy mi się z dużym, dobrym i nieprzesłodzonym tortem

(© Marek Szołtysek)

I to uczy, że z tymi niemieckimi wpływami na śląską kulturę to trzeba być ostrożnym, aby się nie zagalopować. Wróćmy jednak do naszego tortu. W śląskiej kulturze odnosi się przede wszystkim do świętowania gyburstagu, czyli urodzin. A ja właśnie w poniedziałek 6 lutego miałem urodziny ( tego samego dnia przypadają też urodziny "Dziennika Zachodniego", tyle że ja jestem młodszy) i kiedy moja mama robiła mi z tej okazji tort, to poprosiłem, aby na nim wypisała liczbę 300.
∨ Czytaj dalej


CZYTAJ WIĘCEJ FELIETONÓW MARKA SZOŁTYSKA

I tak to ze względu na "Dziennik Zachodni" jestem chyba pierwszym człowiekiem na świecie, który na urodzinowym torcie miał wypisaną taką okrągłą liczbę. Zdjęcie mojego tortu można zobaczyć na załączonym obrazku. Jest jednak ważniejszy powód, dla którego moje pisanie o Śląsku chętnie nazywam - kawałkami tortu. Tort i okoliczności jego jedzenia to bowiem coś interesującego, ulubionego, pięknego. A ja właśnie staram się pisać o śląskiej kulturze jako o czymś pięknym. Prawie nigdy nie krytykuję, nie marudzę, nie narzekam, nie stękam, nie wyzłośliwiam się, czyli nie jestem zmierzły. Jednocześnie staram się unikać cukierkowatej, mdłej, lukrowanej i przesłodzonej wizji Śląska, czyli takiej jak smakuje czasami kupny tort od byle jakiego cukiernika. Staram się zachować umiar - choć to czasami trudne.

Dobra, więc w tej urodzinowej atmosferze spróbuję w kilku zdaniach określić moje poglądy o śląskiej kulturze. Przede wszystkim bardzo lubię kulturę zwykłych, ale poczciwych Ślązoków, choć czasami ich gadanie działa mi na nerwy. Lubię też bardzo kulturę polską, niemiecką i czeską, bez której zrozumienie Śląska jest niemożliwe, choć jak czasami słyszę co wyrabiają Polacy, Niemcy i Czesi - to fest działa mi to na nerwy. Jestem też za autonomią Śląska rozumianą jako bardzo daleko idąca samorządność Śląska i innych regionów Polski, natomiast autonomizm w wydaniu negatywnym, czyli antypolski, separatystyczny, ksenofobiczny czy nawet nacjonalistyczny - działa mi na nerwy. I słusznie może ktoś zauważyć, że ta moja wizja Śląska to taka wielowarstwowa składanka tego co mi się podoba i co mi działa na nerwy. Tak, bo przecież wiele rzeczy ma swoje warstwy. Cebula ma warstwy, kremówki i ogry mają warstwy, więc Śląsk, Szołtysek i torty też mają warstwy. Tyle że tortynsztik kroi się w poprzek, przez te wszystkie warstwy!

szoltysek@szoltysek.com.pl

* CZYTAJ KONIECZNIE:

*NAJZABAWNIEJSZE ŚLĄSKIE SŁOWA - WYNIKI PLEBISCYTU
*WALCZYMY O USTAWĘ METROPOLITALNĄ - POZNAJ EFEKTY
*Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera


ALE FUTURYSTYKA! Zobacz jak będą wyglądać Katowice w 2015 roku. WIZUALIZACJENiesamowicie GORĄCE DZIEWCZYNY na mroźne dni. Zobacz FOTKI Queen Śląska i Zagłębia

Źródło: Polska - Szołtysek: Tortynsztik nr 300

Dodajesz jako: Gość

ilość znaków do wpisania:

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

Zaloguj przez Facebook

Filozof chłopski

zgłoś 0 / 0

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Manfred (gość), 13.02.12, 11:31:19

Gdyby nie te niemieckie wpływy,nie było by gwary śląskiej,ani tego Śląska z 1921 ani tego z 1945.
Nie miał byś Zuga,Schnellzuga ani Anzuga.A przed Strassenbahnką chowoł byś się po bramach jak te babcie z pod Tarnopila w 1945 roku.Zajmij sie lepiej problemem swojego psa który bez płot skoko kiej mo odewrzyto furtka.Albo czamu placek z kartofli je tak podobny do kotleta.

odpowiedzi (0)

skomentuj

Wstyd?.

zgłoś 0 / 0

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

MBTM (gość), 12.02.12, 22:31:27

A po co Pan tłumaczy zawile etymologię słowa "tortynsztik" w mowie górnośląskiej?. Wstyd Panu za mowę Górnoślązaków, bo jest spokrewniona z językiem niemieckim?, a może wolałby Pan że zamiast tortynsztik było kawołek tórtu?. Czasami jak czytam Pana opowiadania, i słucham Pana wypowiedzi słyszę właśnie kawołek tórtu, zamiast tortynsztik. Ale cóż, Ślązak zawsze był,jest, i będzie "za mało polski, za mało niemiecki".

odpowiedzi (0)

skomentuj

Einfaeltiger Schlesier

zgłoś +1 / 0

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Oberschlesier (gość), 12.02.12, 16:17:03

"poczciwy Ślązok" to rzeczywiscie trąci oświeceniowymi ideami wielkich encyklopedystów i ich terminem "szlachetny dzikus"

odpowiedzi (0)

ocena: 100%

Tak: 1

Nie: 0

skomentuj

Poczciwy jak Szoltysek !

zgłoś 0 / 0

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

pyjter (gość), 12.02.12, 15:28:43

Zeby sprawdzic czy sie przypadkiem nie zagalopowalismy dokonalem dla uspokojenia Red. Szoltysika rozbioru slowa TORTENSZTIK pod wzl poprawnosci politycznej i / co za ulga / wyszlo mi ze wcale nie...
Bo przeciez Torta to po polsku tort a sztik to sztuka w sensie kawalek czyli :
TORTENSZTIK = SZTUKA TORTU ! Powiem wiecej , mozna zalozyc ze ww slowo ma staropolskie korzenie / red Szoltysek juz nie takie rzeczy zakladal / bo skad w innym przypadku sztuka plotna, sztuka miesa w sosie itd

odpowiedzi (0)

skomentuj

"poczciwy, wa, we" :(((

zgłoś +1 / 0

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

najpieklniejszy pepek calego uniwersum (gość), 12.02.12, 14:18:09

"zwykłych, ale poczciwych Ślązoków" - Nie znosze w tym slowa "poczciwy". To jest repertuar polskich kolonistów/kolonizatorów. Przez dziesiatki lat slowo to bylo propagandowo i dialektycznie naduzywane w dyspucie (z, a przewaznie bez Slazaków) nt. slaskie.

Nie wiem, czy Wam podpadlo - ostatnie, jakies tak 2-3 miesiace, niejeden polski szowinsta na niejdnym forum itp. uzyl wlasnie tej juz zuzytej i zakurzonej antyslaskiej broni: "poczciwy" jest zawsze ten Slazak, który lezy na propolskiej linii, który jest bezkrytyczny, który jest pokorny - wtedy jest "poczciwy, pracowity i sympatyczny". (W wersji light jest to w najlepszym przypadku, w historyjkach, wierszach, piosenkach i filmikach, ten szczery, prosty, zmeczony solidna praca dla Polski, poblazliwie traktowany górnik - brudny prowincjusz i prawiedziecko, pol podziwiane, pól przerazajace, pól pogardzane, pól obce.)
W kazdym innym przypadku, gdy odstaje, chocby bedac rudym czy mankutem, od polskiej "racji stanu"(albo po prostu zna swiat lub jeszcze pamieta inne czasy albo ma porównanie itp. czy po prostu swoje nieugiete zdanie), jest "separatysta, folksdojczem, zdrajca, zaprzancem, sprzedawczykiem, esesmanem".

Nie nazywam pana Szoltyska (jeszcze) polskim szowinista.
Ale obawiam sie, ze ta wieloletnia amunicja takze na niego odfarbowala, ze ja nieswiadomie przejal.

ocena: 100%

Tak: 1

Nie: 0

skomentuj

errata: Nie znosze w tym kontekscie

zgłoś 0 / 0

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

piekny pan Pepkowski (gość), 12.02.12, 14:19:17

j.w.

odpowiedzi (0)

skomentuj

Szołtysek

zgłoś +1 / 0

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Gleiwitzer (gość), 12.02.12, 13:37:11

Takie typy jak On swoimi trącące myszką teoriami powodują że uważają nas za debili.Facet z wyższym wykształceniem,zajmuje się rzeczami które powinna rozpowszechniac babcia z małej chałpy.Jakim prawem przedstawia swoje wiejskie prymitywne,dotyczące scisłego regionu Śląska jako ogólno śląskie.Jako rodowity Ślązak/Schlesier,nie zgadzam się z Twoimi poglądami, a wiesz dlaczego ? Bo ja pytam " cymu ", a Ty " czamu ". O, Boże , gdzie są te czasy gdy w Nieborowicach szlaban był spuszczony a ludzie pytali się - warum,weswegen sind die da drueben so bloed ?

odpowiedzi (0)

ocena: 100%

Tak: 1

Nie: 0

skomentuj

Wpływy

zgłoś +2 / 0

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Bezkompromisowy Hannes (gość), 12.02.12, 13:04:24

TORTENSTUECK - w języku niemieckim
TORTENSZTIG - w gwarze śląskiej języka polskiego
GEBURTSTAG - w języku niemieckim
GEBURSTAG - w gwarze śląskiej języka polskiego

Szanowny panie Szołtysek,w którym miejscu tego przykładu mam byc ostrożny bym się nie zagalopowal z tym wpływem niemczyzny na kulturę śląską.

ocena: 100%

Tak: 2

Nie: 0

skomentuj

ano, w tym punkcie M.Sz. generalnie mo recht

zgłoś 0 / 0

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

RRRR! (gość), 12.02.12, 14:24:53

Maly przyklad:

sl."ampla" od niem.Ampel od lac. amplius = chyba jasniejszy albo cos calkiem podobnego

Tak samo ta slynna polska:) / niemiecka "Kurve" - to jest tez z laciny. :)))


A tyj, kafyj i radyjo, to chyba tyz Niemcy nie wymyslili. :))))

odpowiedzi (0)

skomentuj

Do RRRR

zgłoś 0 / 0

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Gleiwitzer (gość), 12.02.12, 16:40:34

Przeczytaj co napisałem w ostatnim zdaniu mojego wpisu.

odpowiedzi (0)

skomentuj

KLYNKEJCIE NARODY...

zgłoś +3 / 0

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

zista (gość), 12.02.12, 08:25:51

Szołtysek je za autonomią!!!!....niy wajo,..niy narzeko....! PIERONA, TA TORTA JE ZATRUTO!

odpowiedzi (0)

ocena: 100%

Tak: 3

Nie: 0

skomentuj

Rozrywka

Dziennik Zachodni

  • Czytaj nas na iPhone oraz iPad
  • Czytaj nas na Androidzie
  • Czytaj nas na pozostałych telefonach
  • Rozrywka NMEkstraklasa LiveZobacz inne aplikacje

Aktualne wydanie:

"Dziennik Zachodni", sobota 26.05.2012

Kup e-wydanie

Prenumerata:

Dział Kolportażu



bezpłatna infolinia 800 16 30 20 (dla stacjonarnych i sieci Orange), 32 634 22 70 (dla pozostałych sieci)
e-mail: prenumeratadomowa@dz.com.pl
Jak zamówić prenumeratę? Zobacz tutaj

Zamów prenumeratę

Reklama:

Informacja:



tel. 32 634 23 01, fax 32 634 23 03
Chcesz nadać ogłoszenie lub reklamę, kliknij tutaj
e-mail: reklama.katowice@polskapresse.pl

Zamów reklamę

Kontakt z redakcją:

Dziennik Zachodni



ul. Baczyńskiego 25 A
41 – 203 Sosnowiec

Sprawdź numery telefonów i skontaktuj się z wybranych działem lub konkretnym dziennikarzem

Napisz do nas

Zapisz się do Newslettera

Reklama

Reklama

Sonda

Czy kupisz książkę o Katarzynie Waśniewskiej, matce Madzi z Sosnowca?

Polskapresse sp. z.o.o informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie DziennikZachodni.pl podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.
Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.