Alojzy Lysko: Autonomia? W końcu się doczekamy [WYWIAD]

    Alojzy Lysko: Autonomia? W końcu się doczekamy [WYWIAD]

    Grzegorz Sztoler

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    Alojzy Lysko: Autonomia? W końcu się doczekamy [WYWIAD]
    Wtedy istotnie nad Ślązakami zaciążył jakiś dziejowy pech, fatum... Z inspiracji państw ościennych, w wyniku walk bratobójczych między samymi Ślązakami, Górny Śląsk wraz z zamieszkującymi go ludźmi, został brutalnie rozdarty. A co gorsze - polała się krew, poginęły tysiące ludzi, zapanowała niezgoda zatruwająca umysły i serca do dziś.
    Alojzy Lysko: Autonomia? W końcu się doczekamy [WYWIAD]
    Rozmowa z Alojzym Lysko, śląskim pisarzem, publicystą, autorem czterotomowej publikacji "Duchy wojny".

    Czy istnieje coś takiego jak śląskie fatum?
    Każda zbiorowość żyjąca na pograniczu przyjmuje razy z wielu stron. Życiowe doświadczenia w takich miejscach wyciskają trwałe piętno na psychice ludzi, na ich postawach i dążeniach. Jak znam historię, myślę że do połowy 19. wieku, nie można mówić o jakimś szczególnym spotęgowaniu nieszczęść na Śląsku, choć niewątpliwie nie omijały one ludzi stąd.
    Ślązacy żyli w miarę spokojnie, godząc się z tym, że są poddanymi Korony Czeskiej, Majestatu Wiedeńskiego, czy Królestwa Prus. Dopiero w Cesarstwie Niemieckim, za kanclerza Bismarcka, w okresie tzw. walki kulturalnej zrodziły się sprzeciwy wobec ograniczania swobód religijnych i przymusowej nauki języka niemieckiego. Choć tu należy podkreślić - na Śląsku zawsze panowało przekonanie - tak mówili starzy - że "język niemiecki musisz znać, bo on ci otwiera drzwi do świata". Ślązacy byli świadomi tego, że są obywatelami liczącego się w świecie państwa, a język niemiecki pozwala swobodnie porozumiewać się w prawie całej Europie. Tylko szkolne osły i zapiekli Polacy tego języka nie chcieli się uczyć.

    Ostrzejsze konflikty zaczęły się dopiero wtedy, kiedy pojawił się ruch narodowo-polski napierający głównie z Wielkopolski, Korfanty, a wcześniej ci, których nazywamy "budzicielami polskości na Śląsku" - Lompa, Miarka, Stalmach, Damrot. Początkowo nie mieli oni większego poparcia. Do spopularyzowania ich idei - jak to w historii bywa - przyczyniły się sytuacje kryzysowe, które pojawiły się na przełomie wieków. Wówczas zdobyli szerszy posłuch. Nasi ludzie mieli już dość kapitalistycznego wyzysku. Wybuchały strajki na tle czasu pracy, niskich zarobków, licznych wypadków przy pracy w kopalniach i hutach.

    Potem rodziny śląskie dotknęła tragedia pierwszej wojny światowej. Śląscy chłopcy musieli walczyć i ginąć na wszystkich frontach, szczególnie na francuskim. Po tej wojnie przyszły choroby (m.in. hiszpanka), głód, inflacja. Wtedy nasi ludzie przybici takim stanem niemieckiego państwa powiedzieli: "Niy, my już tego państwa nie chcemy, momy już dość tych Niymców, lepi bydzie, jeśli Ślonsk bydzie przedsia". Do tej samodzielności wszystko zrazu zmierzało, bo przychylna temu była nawet konferencja wersalska. I pod tym kątem Ślązacy przystępowali do kampanii plebiscytowej z nadzieją "usamodzielnienia Śląska". Stało się jednak inaczej. Część Śląska została urwana na rzecz Polski i "zaczła się ta nienawiść".

    Wywiad ten ukazał się w styczniowym numerze miesięcznika społeczno-kulturalnego "Śląsk"
    1 3 4 5 ... 8 »

    Czytaj także

      Komentarze (59)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Zawiedziony

      Sławek (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Zawiódł mnie pan panie Lysko, brakiem patriotyzmu szkodzi pan bardzo Slązakom...

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      IGNORUJCIE ROBIEGO ,SZKODNIKA I INNYCH CHORYCH OSOBNIKOW

      normalny (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 30 / 37

      Ignorujcie tych osobnikow z zaburzeniami schizoaktywnymi o podlozu maniakalnym.
      Wszystko co kojarzy im sie ze Slonskiem powoduje u nich agresje i slowotok/w ich przypadku zamiast mowic ,ciagle...rozwiń całość

      Ignorujcie tych osobnikow z zaburzeniami schizoaktywnymi o podlozu maniakalnym.
      Wszystko co kojarzy im sie ze Slonskiem powoduje u nich agresje i slowotok/w ich przypadku zamiast mowic ,ciagle pisza ogarnieci nienawiscia/
      Czesto ugrupowania o skrajnych pogladach wykorzystuja takich chorych psychicznie,/czesto o podwojnej diagnozie/ osobnikow do szerzenia nienawisci na tle narodowosciowym i etnicznym.
      Z takich psychopatycnych bojowkarzy wywodza sie najczesciej terrorysci,wiec nalezaloby skierowac ich na obserwacje w szpitalu psychiatrycznym.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      +

      kamiljahn (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 51 / 20

      no, wywiad momyntami fest krytyczny dlo Polski, no ale ogólnie to na plus!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      no gorole!

      yorg (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 24 / 25

      co dobre to sie kończy!! czas na odwrót!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      a kiedy wywiad z kims z Powiernictwa pruskiego!???

      ... (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 34 / 43

      Dz niemiecka gadzinówko kiedy wywiad z kimś z powiernictwa pruskiego a może a może z jakimś dzielnym bojownikiem z SS przeca to wasze slejzerskie korzenie


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      to wyscie gorole mieli dziadka

      aras (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 38 / 29

      w wermachcie a tekes cie dupne poloki

      Zdjęcie autora komentarza
      do gościa

      Marcin Twaróg

      Zgłoś naruszenie treści / 44 / 20

      Już wkrótce

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ok

      g (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 35 / 23

      nie zwracajmy uwagi na niektorych piszacych tu ludzi wykorzystajmy pozytywnie nasza Slaska energie a nie marnujmy je na pyskowki w ktore nas wrabiaja

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      STOP

      pl_bot (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 36 / 46

      Apel do polskich czytelników o linkowanie stron forum portalu Dziennika Zachodniego i pilne przesyłanie wszelkich treści nastawionych wrogo do narodu polskiego oraz treści godzących w porządek...rozwiń całość

      Apel do polskich czytelników o linkowanie stron forum portalu Dziennika Zachodniego i pilne przesyłanie wszelkich treści nastawionych wrogo do narodu polskiego oraz treści godzących w porządek konstytucyjny RP na adres mailowy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego umieszczonego w kontaktach na stronie http://www.abw.gov.pl/zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      pl_bot

      BogdanP (RAŚ+SONŚ) (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 34 / 22

      Fantastyczny polski kretyn z Ciebie.
      Wzorcowy wprost. Powinieneś być odlany z platyno-irydu jako wzorzec Polaka.
      Brawo - takich Polaków to nam trzeba. Zwykłych, prostych polskich nazioli.
      Bywaj...rozwiń całość

      Fantastyczny polski kretyn z Ciebie.
      Wzorcowy wprost. Powinieneś być odlany z platyno-irydu jako wzorzec Polaka.
      Brawo - takich Polaków to nam trzeba. Zwykłych, prostych polskich nazioli.
      Bywaj to częściej, zabieraj głos w każdej sprawie.
      Im więcej napiszesz tym więcej my, Ślązacy będziemy wiedzieć o Was, Polakach, Waszych poglądach, przyjaźni, kulturze.zwiń

      Zdjęcie autora komentarza
      Dziękuję za zainteresowanie

      Marcin Twaróg

      Zgłoś naruszenie treści / 65 / 53

      A dlaczego tylko na adres mejlowy ABW? Apeluję o wklejanie linków na wszelkie fora internetowe dotyczące spraw narodowości i narodów. Pozdrawiam

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      STOP pl_bot?!

      Weź, zażyj STOPERAL! (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 36 / 29


      Bo Twe odchody zalewają świat!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Tu nie chodzi czy bedzie autonomia czy nie!

      herman (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 67 / 56

      tu jedynie gra jest o KASĘ . kasa ,kasa i jeszcze raz kasa. Zwykli ludzie nic z tego nie beda mieli.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Herman?

      BogdanP (RAŚ+SONŚ) (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 44 / 24

      Zabierasz głos a nic nie wiesz o autonomii z okresu międzywojennego.

      Tak! Chodzi o kasę a nawet o wielką KASĘ.

      Chodzi o to aby jak przed wojną:
      - istniał Skarb Śląski (nota bene rozkradziony...rozwiń całość

      Zabierasz głos a nic nie wiesz o autonomii z okresu międzywojennego.

      Tak! Chodzi o kasę a nawet o wielką KASĘ.

      Chodzi o to aby jak przed wojną:
      - istniał Skarb Śląski (nota bene rozkradziony przez Polskę po IIWŚ)
      - istniał Sejm Śląski (nota bene nie został rozwiązany do dzisiaj)
      - nasze śląskie podatki idą w 80% do Skarbu Śląskiego a nie do Warszawy (jak przed wojną)
      Jak widzisz chodzi o kasę, naszą śląską. Dla nas a nie dla Warszawy, Kielc, Lublina czy innych regionów.

      Pytasz co "zwykli ludzie z tego będą mieć"?
      To co przed wojną:
      - najbogatszy region
      - najbogatsi ludzie
      - najładniejsza architektura - n.p. gmach Sejmu Śląskiego był największym budynkiem wybudowanym w RP przed IIWŚ.

      Herman, poczytaj trochę, poznaj historię a potem zadawaj pytania...

      zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      POLTONIE idzcie sie do siebie

      pałlek (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 60 / 53

      nom z wami niy jest po drodze. nic nos niy łączy a wręcz przeciwnie dzieli nos wszystko . nom jest blizy do zachodni kultury wasza jest dziko . przybyliscie donos wojna domowo zrobic i wom sie to...rozwiń całość

      nom z wami niy jest po drodze. nic nos niy łączy a wręcz przeciwnie dzieli nos wszystko . nom jest blizy do zachodni kultury wasza jest dziko . przybyliscie donos wojna domowo zrobic i wom sie to udało ale te czasy juz minyły jakzescie siłą i przymusym posłuszynstwo egzekwowali.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Jest nas tu 94 % procent a volksdojczy może 6 % to kto tu jest u siebie ?

      robi (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 54 / 48

      Nie podoba się Polska spadówa buraki do Adolfów czy gdzie wam się tam podoba. My po was płakać nie będziemy. Odwrotnie jak nas wkurzycie za mocno sami podstawimy wagony z biletem w jedną stronę.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      puloku

      ewald (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 44 / 32

      dej pozor!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      puloku

      ewald (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 27 / 35

      dej pozor!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ad robi

      Adalbert (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 37 / 24

      niejaki robi co wiela robi a jednak nie robi.
      Pamiętasz jak Twoje polskie wojsko uciekało we wrześniu 39 roku !?
      Nigdzie tak szybko nie uciekali jak stąd.
      Dlaczego ? Gdyby to była ta wymarzona...rozwiń całość

      niejaki robi co wiela robi a jednak nie robi.
      Pamiętasz jak Twoje polskie wojsko uciekało we wrześniu 39 roku !?
      Nigdzie tak szybko nie uciekali jak stąd.
      Dlaczego ? Gdyby to była ta wymarzona polska kraina to by walczono jak na Westerplatte !
      A tak powstała tylko bajka o wieży spadochronowej i to wszystko.
      Sugeruję czapeczkę na główkę bo idzie dużo słońca...:)
      zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Tak tak Polacy walczyli o GŚ w 39 przynajmniej 4 dni

      robi prafcify fan szlyzjerów (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 30 / 39

      Niemcy a wśród nich szlyzjerzy w 44 może 4 godziny. Wieża spadochronowa i obrona Katowic w dniu 4 września była faktem. Potwierdzają to m.in. raporty niemieckie w tym gen. Neulinga dcy 237 DP która...rozwiń całość

      Niemcy a wśród nich szlyzjerzy w 44 może 4 godziny. Wieża spadochronowa i obrona Katowic w dniu 4 września była faktem. Potwierdzają to m.in. raporty niemieckie w tym gen. Neulinga dcy 237 DP która miasto zdobywała. Są też znane straty niemieckie z ich własnego zsumowania z października 39 i wyniosły dla walk o Katowice z 04 września około 50 żołnierzy. Najbardziej jednak podobają mi się straty Freikorpsów z 1 września 39 - 183 zabitych około 130 rannych ponad 200 wziętych do niewoli. Wojsko i powstańcy sprawili im tęgie lanie. Ponad pół tysiąca w jeden jedyny dzień. Oj nie popisało się szlyzjerstwo w walce o swoją niemiecką ojczyznę. Zresztą w 44 tym bardziej nie było już chętnych do obrony vaterlandu. W Katowicach i nie tylko w 39 Ślązacy bronili Polski w wielu punktach m.in. park Kościuszki, dworzec kolejowy, Dom Powstańca i kilkadziesiąt innych. W 44 nie było nikogo kto chciałby tutaj umierać za fuhrera i jego rzeszę.
      Pyrskzwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ad robi

      Adalbert (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 39 / 33

      Nie będę prowadził dyskusji z kimś, komu sprawia radość i podnosi się satysfakcja z liczby zabitych ludzi.
      Jak Breivik !

      Pyrsk !

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @robi

      jo (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 79 / 25

      ty ciulu chory,gorolstwo spierdalo z ty waszy chory polski lod downa,nawet we wagonach towarowych i na wlasny koszt jadom do Niymiec!!!Jeszcze to do ciebie debilu niy dotarlo!!!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Smiac sie

      czy plakac ? (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 27 / 37

      Niejaki Adic fandzoli o tozsamosci slaskiej. Polska po 89 nikomu nie bronila rozwijac tozsamosci regionalnej, malo tego wtedy wlasnie Slazacy zaczeli przeksztalcac sie Niemcow zrzeszonych w...rozwiń całość

      Niejaki Adic fandzoli o tozsamosci slaskiej. Polska po 89 nikomu nie bronila rozwijac tozsamosci regionalnej, malo tego wtedy wlasnie Slazacy zaczeli przeksztalcac sie Niemcow zrzeszonych w mniejszosci niemieckiej , ciagle ujadali jaka to im sie krzywda dzieje a dzieci bardzo pragna uczyc sie mowy ojczystej , ktorej podobnie jak rodzice i dziadkowie ,nie umieli. Dzisiaj szkoly mniejszosciowe finansowane przez rzad RP swieca pustkami , a nawet przywodcy mniejszosci niemieckiej przyznali swego czasu ze w domach mowia wylacznie po polsku...smiechu bylo wtedy na cala Polske a i w Niemczech traktowano ich z przymruzeniem oka . Zdaje sie dzisiaj ze Niemcy mieli racje , bo oto czlonkowie mniejszosci niemieckiej zakladaja SONS i twierdza ze juz dzis Niemcami nie sa a czlonkami narodowosci slaskiej... nb. nigdy nie istniejacej.
      Prawda ze smieszne ?zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      chyba jednak płakać

      Adic (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 72 / 23

      Tylko, że jak teraz rozwija się ta tożsamość to lider PIS mówi o zakamuflowanej opcji niemieckiej.
      Straszenie to metoda małych dzieci na inne małe dzieci.
      To że te finansowanie i organizowanie...rozwiń całość

      Tylko, że jak teraz rozwija się ta tożsamość to lider PIS mówi o zakamuflowanej opcji niemieckiej.
      Straszenie to metoda małych dzieci na inne małe dzieci.
      To że te finansowanie i organizowanie wygląda jak wygląda jest tematem do dyskusji dlaczego tak jest i co należy poprawić.
      Ale to nie jest powód by zabijać wolność samookreślenia i tożsamości.

      pzdrzwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      smiac sie

      czy plakac ? (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 30 / 24

      Wiec placz a nie pisz bzdur.Cala reszta bedzie sie w tym czasie smiac , z was oczywiscie .Chcecie zeby was szanowano to nauczcie sie wreszcie szanowac innych !

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama