Święte wojny białych i czarnych orłów [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    Święte wojny białych i czarnych orłów [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    Grażyna Kuźnik

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    Drużyna młodzików 1.FC Kattowitz. Drugi po prawej Wilimowski
    1/8
    przejdź do galerii

    Drużyna młodzików 1.FC Kattowitz. Drugi po prawej Wilimowski ©Archiwum Thomasa Urbana

    Śląskie gwiazdy futbolu sprzed wojny mają takie życiorysy, że były skandalem w Polsce i w Niemczech. Nie brakuje tam dowodów zdrady i braterskiej przyjaźni. Po wojnie nikt się w tym nie mógł połapać - pisze Grażyna Kuźnik
    Piłkarze Ernst Wilimowski, Erwin Nytz, Ewald Dytko, Eryk Tatuś, Gerard Wodarz, Georg Wostal, Teodor Peterek, Edmund Giemsa nie zdołali zostać bohaterami ani w Polsce, dla której grali w reprezentacji, ani w Niemczech, gdzie grali podczas wojny. Zmielonych przez historię, ze zniszczonymi karierami, bez reputacji, wymazano ich z historii futbolu obu narodów. Słusznie czy nie? Jak to ocenić, skoro dotąd byli tematem tabu? Kto o nich pamięta? Choćby o fenomenalnym Wilimowskim, piłkarzu stulecia, graczu reprezentacji najpierw Polski, a potem III Rzeszy? Dla Polaków był zdrajcą. Dla Niemców? Nikim.

    W ważącym dwa kilogramy, ogromnym dziele Niemieckiego Związku Piłki Nożnej "Sto lat Deutscher Fußball-Bund" z roku 1999, nie ma ani słowa o Wilimowskim. Niczego nie znalazł o nim Thomas Urban, niemiecki dziennikarz, który zdecydował się napisać książkę o futbolu polsko-niemieckiego pogranicza. Karkołomne zadanie. Jego niezwykła praca, pełna nieznanych dotąd wątków i życiorysów śląskich sportowców, pojawiła się właśnie na polskim rynku. Nosi tytuł "Czarny orzeł, biały orzeł, piłkarze w trybach polityki". Po niemieckiej premierze ukazuje się w wydawnictwie "Śląsk".

    CZYTAJ WYWIAD Z AUTOREM KSIĄŻKI O ŚLĄSKIEJ PIŁCE NOŻNEJ

    Uśmiech Wilimowskiego na okładce wyłania się z czerwonego tła jak z wielkiej plamy krwi. Ale dzieje przedwojennej śląskiej piłki nożnej są krwawe; mecze to bitwy o honor i krzywdę ojczyzny. Sędziowie dostają nożem. Bojówki otaczają boiska, policja aresztuje przeciwników politycznych i zwykłych bandytów, prasa szaleje. Każdy mecz klubu niemieckiego z polskim, albo reprezentacji Śląska zachodniego (Bytom, Zabrze, Gliwice) ze wschodnim (Katowice) to groźna potyczka. Kibicami są przecież odwieczni wrogowie, a II wojna światowa wisi w powietrzu.

    - "Przegląd Sportowy" pisał, że mecze Polaków i drużyn mniejszości niemieckiej na Śląsku drażniły ambicje narodowe sportowców i każde spotkanie rywali miało charakter świętej wojny - tłumaczy Thomas Urban.

    Niemcy, którzy przez plebiscyt znaleźli się nagle w jakiejś, nieistniejącej od wieków Polsce, są zdruzgotani. Urban pisze: "W czerwcu 1922 roku pod biało-czerwonymi sztandarami do Katowic weszła polska kawaleria, a Kattowitzer Zeitung pisała wielkimi literami na stronie tytułowej o polskiej okupacji". Związek Powstańców Śląskich żądał zamknięcia niemieckich klubów i włączenia piłkarzy w polskie struktury.

    Trudno dzisiaj odtworzyć wszystkie wydarzenia tamtych czasów. Archiwa Polskiego Związku Piłki Nożnej zniszczyli Niemcy podczas wojny. Archiwa niemieckiego związku spłonęły w bombardowanym Berlinie.

    - Pozostały cudem odnajdywane dokumenty w zbiorach bibliotek, prywatne pamiątki i ludzka pamięć - mówi Thomas Urban. - Okazało się, że nie wszystko przepadło. Mogłem jednak na czymś budować swoją opowieść.
    1 3 »

    Czytaj także

      Komentarze (12)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Historia

      Chebziok (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 64 / 53

      Slazacy mieli i maja trudna historie i dlatego zasluguja na szacunek a przeciwnicy niech sie od nas odpipcza.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ratibor

      KIBOL (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 93 / 88

      Drodzy kibole tyle piszecie o fussballu w Oberschlesien a Ratibor ...zapomniany ?
      Pierwszy klub pilkarski w Oberschlesien byl Ratibor 03
      Wielu pilkarzy z Ratibor/Raciborz gralo w kadrach Polski...rozwiń całość

      Drodzy kibole tyle piszecie o fussballu w Oberschlesien a Ratibor ...zapomniany ?
      Pierwszy klub pilkarski w Oberschlesien byl Ratibor 03
      Wielu pilkarzy z Ratibor/Raciborz gralo w kadrach Polski /lub Niemiec
      czy tez w klubach Niemieckich:
      Karl Siemko ...Ratibor 03-1 FC Nürnberg
      Hans Plawky..Preussen 06 Ratibor-1860 münchen
      Arthur Bialas ..Ratibor 03-Hansa Rostock / 1 mecz kadra DDR/
      Franz Bialas..tez Hansa Rostock
      Hubert Kostka ,,Unia Raciborz-Gornik Zabrze..potem Trener w Szwajcarii
      franz Smuda ..Unia Raciborz-SpVgg Fürth ..potem Trener Kadra Polski
      Darius Kampa ..Osir Raciborz- .1 FC Nürnberg
      Sebastian Tyrala .ur.Raciborz ..Kadra Niemiec U21-potem Kadra Polski 1 mecz
      David Czyszczon ur,Raciborz-VFL Bochum
      mysle ze tyle wystarczy zeby o Ratibor /Raciborz tez sie pisalo o Pilce Noznej !zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      w 1939 klub FC Katowice

      ns (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 117 / 89

      zawieszono za nacjonalizm prohitleryzm

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ślązacy pomiędzy Polakami a Niemcami

      Wolf (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 135 / 114

      Wybitni piłkarze Ślązacy - pomiędzy Polakami a Niemcami:

      Emil Görlitz, 1903-1987
      Teodor Peterek, 1910-1969
      Edmund Giemsa, 1912-1994
      Leonard Piontek, 1913-1967
      Gerard Wodarz, 1913-1982
      Ryszard...rozwiń całość

      Wybitni piłkarze Ślązacy - pomiędzy Polakami a Niemcami:

      Emil Görlitz, 1903-1987
      Teodor Peterek, 1910-1969
      Edmund Giemsa, 1912-1994
      Leonard Piontek, 1913-1967
      Gerard Wodarz, 1913-1982
      Ryszard Piec, 1913-1979
      Hubert Gad, 1914-1939
      Jerzy Wostal, 1914-1991
      Erwin Nyc, 1914-1988
      Ewald Dytko,1914-1993
      Wilhelm Piec, 1915-1954
      Wilhelm Góra, 1916-1975
      Ernest Wilimowski, 1916-1997
      Ewald Cebula, 1917-2004
      Henryk Alszer, 1918-1959
      Walter Brom, 1921-1968
      Gerard Suszczyk, 1922-1993
      Richard Herrmann, 1923-1962
      Fritz Laband, 1925-1982
      Gerard Cieślik, 1927
      Ernest Pohl, 1932-1995
      Jan Liberda, 1936
      Sepp Piontek, 1940
      Zygfryd Szołtysik, 1942
      Andrzej Buncol, 1959
      Jan Furtok, 1962
      Andrzej Rudy, 1965
      Martin Max, 1968
      Miroslav Klose, 1978
      Raphael Schaefer, 1979
      Lukas Podolski, 1985
      Łukasz Piszczek, 1985
      Eugen Polanski, 1986
      Sebastian Boenisch, 1987zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Andrzej Bernard Buncol, pseudonim Krupniok (ur. 21 września 1959 w Gliwicach)

      O/S (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 95 / 90

      J.W.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Joachim Jerzy Marx (ur. w 1944 w Gliwicach)

      achim (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 90 / 90

      J.W.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Zygmunt Paweł Maszczyk, pseud. "Zyga" (ur. 3 maja 1945 w Siemianowicach Śląskich)

      O/S (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 97 / 83

      J.W.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Jerzy Paweł Gorgoń (ur. 18 lipca 1949 w Zabrzu-Mikulczycach)

      O/S (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 122 / 89

      j.w.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Wolf

      mabo (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 128 / 100

      Dlaczego nie ma Jorga Krasowki,i Gintera Sobka z Szombierk

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Wybitni piłkarze śląscy

      BH (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 125 / 100

      Do tej listy należy dopisac Krasówkę z Szombierek.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Chyla czoła

      erich (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 132 / 92

      przed tymi piłkarzami.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      trzeba wybudowac

      fred (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 129 / 94

      Śląskie Muzeum Sportu.

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama