Kryzys? Nie w architekturze, którą sponsorują śląskie...

    Kryzys? Nie w architekturze, którą sponsorują śląskie uczelnie

    Dorota Niećko, Damian Hatko

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    Śl. Międzyuczelniane Centrum Edukacji i Badań Interdyscyplinarnych, Chorzów. Była tu jednostka wojskowa i koszary.
    1/6
    przejdź do galerii

    Śl. Międzyuczelniane Centrum Edukacji i Badań Interdyscyplinarnych, Chorzów. Była tu jednostka wojskowa i koszary.

    Uczelnie stają się mecenasami dobrej architektury - ocenia Krzysztof Gorgoń, architekt i prezes katowickiego oddziału SARP. Tak komentuje realizacje, które w naszym regionie powstały w ostatnich latach: salę Symfonia Akademii Muzycznej, Centrum Informacji Naukowej i Bibliotekę Akademicką w Katowicach, uroczyście otwarte w tym tygodniu Centrum Nowych Technologii Politechniki Śląskiej w Gliwicach, międzyuczelniane centrum edukacji w Chorzowie (też dopiero co otwarte), Centrum Nowoczesnych Technologii Informatycznych Uniwersytetu Ekonomicznego, które dopiero powstaje, czy nowy wydział radia i telewizji z Katowic (planowany).

    Mamy dobre tradycje


    - O takich obiektach mówi się, że to architektura high tech (wysokiej technologii) - wyjaśnia architekt. Zdaniem Gorgonia, ultranowoczesne budynki to także wyraz ambicji władz uczelni i sygnał, że w takich murach naukowcy mają świetne warunki do pracy - na miarę XXI wieku. - Potrafią też wykorzystywać fundusze zewnętrzne, np. unijne, a to bardzo dobrze - dodaje prezes. - Przed laty takimi mecenasami architektury był Kościół i arystokracja. Budowali pałace, fundowali uczelnie.
    W XX wieku śląskie uczelnie też miały budynki, które się wyróżniały, choć niekoniecznie były komfortowe. Na przykład słynna sosnowiecka "Żyleta", czyli Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego. Ma 100 m i jest najwyższym budynkiem w Zagłębiu. Wygrywa też w rywalizacji światowej, jeśli chodzi o wysokość z innymi takimi wydziałami. Wysokość pozwoliła tu utworzyć stację gradientową (umożliwia bardzo precyzyjne pomiary temperatury czy ciśnienia dzięki urządzeniom na różnych wysokościach).

    - Budynek byłby przyjaźniejszy, gdyby "leżał", bo na windę trzeba czekać jak na tramwaj - śmieje się prof. dr hab. Jacek Jania, były dziekan, obecnie kierownik katedry geomorfologii. "Żyleta" powstała w latach 70. W 2007 zmodernizowano sfatygowaną elewację. - W niektórych pomieszczeniach przez szczeliny między płytami hulał wiatr - wspomina profesor. Był okres, kiedy budynek był pozbawiony elewacji, został za to... tymczasowo zabezpieczony drewnianymi balustradami i folią na oknach. - Wrażenia były tym większe, że zajęcia prowadzę na 15. piętrze. Wchodziliśmy do pokoi tylko w wyjątkowych sytuacjach - opowiada Jania. Również w latach 70. powstał kompleks UŚ przy Bankowej w Katowicach. Plotka głosi, że budowę kończono w tempie iście ekspresowym, przed wizytą Edwarda Gierka, stąd kiepska jakość wykonania.

    Symfonia stylu z akordem


    Później, bo już w tym tysiącleciu, w Katowicach powstała sala Symfonia, oficjalnie - Centrum Nauki i Edukacji Muzycznej. Ale za to stoi przy zabytkowej części Akademii Muzycznej, z XIX wieku. - Z pewnymi zastrzeżeniami, można ten dawny budynek zakwalifikować jako neogotyk - precyzuje Tomasz Konior, który zaprojektował Symfonię. Niełatwo było "dokleić" tu coś nowego. - To duży kubaturowo budynek o wyrazistej sylwetce i charakterystycznym stylu, z którym trudno jest zgrać jakąkolwiek nowoczesną budowlę. Mając do dyspozycji niezwykle mało miejsca, musieliśmy stworzyć zespół budowli, który zabrzmi czystym, przestrzennym akordem - mówi architekt. - Najtrudniejszym zadaniem było zapewnienie odpowiedniej akustyki. Ostatecznie pierwowzorem stała się Sibelius Hall w fińskim Lahti.
    Starą i nową część łączy atrium - przykryty szklanym dachem dziedziniec. Ma stalową konstrukcję. - Na zewnątrz wykorzystaliśmy cegłę - wspomina Konior. - Ma kolor zbliżony do tej, której używali budowniczy sprzed wieku. Jest też surowy beton.

    Studenci po pacjentach


    Połączeniem nowej i starej architektury jest też kampus w Rybniku, tworzony przez zamiejscowe ośrodki Politechniki Śl., Uniwersytetu Śl. i Ekonomicznego, postawiony na bazie kompleksu byłego szpitala (to przedsięwzięcie miasta i elektrowni Rybnik). Pierwsi studenci rozpoczęli tu naukę w roku akademickim 2000/01. Urbaniści wykorzystali istniejące zabudowania. - Jeszcze kilka lat temu były tu sale operacyjne, łóżka i chorzy. A zniszczone ławki pomiędzy budynkami oblegali pacjenci - przypomina Lucyna Tyl, rzeczniczka rybnickiego magistratu. - Dziś są aule i sale wykładowe, wokół trawniki i kwiaty.

    Na działce po szpitalu, w Sosnowcu, stoi też nowy wydział neofilologii UŚ. W Katowicach, zamiast szpitalnej pralni, jest centrum dydaktyki uniwersytetu medycznego. Jednak prawdziwym hitem architektonicznym jest budowla w całości nowa - akademicka biblioteka w Katowicach, wspólne przedsięwzięcie Uniwersytetu Śląskiego i Ekonomicznego. Zanim ją otwarto tej jesieni, została najlepszą realizacją w woj. śląskim w zeszłym roku i najlepszą realizacją w Polsce w konkursie "Polityki".

    W kontekście dobrej architektury sprzed lat, Gorgoń przytacza budynek politechniki w Katowicach i wydział architektury w Gliwicach, gdzie studiował. - On się i teraz "dobrze starzeje" - ocenia.

    Bo to właśnie jest dla architektury największy test - czas. I katowicka biblioteka ten egzamin zdaniem prezesa SARP zda. - Bo przełamuje stereotypy pod każdym względem - chwali. - Jestem pewien, że za 20-30 lat nadal będzie wzbudzać zainteresowanie. Cieszmy się, że ją mamy.




    *Plebiscyt Młoda Para 2012 ZOBACZ ZDJĘCIA KANDYDATÓW i ZAGŁOSUJ
    *Budowa dworca w Katowicach: Hala, perony ZDJĘCIA i WIDEO
    *Marsz Autonomii przeszedł przez Rybnik. Zobacz ZDJĘCIA
    *Wielka Debata o Śląsku: Semka kontra Smolorz ZDJĘCIA i WIDEO

    Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera

    Czytaj także

      Komentarze

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama