W jak Wehrmacht [REGIONALNY SŁOWNIK POJĘĆ TRUDNYCH i...

    W jak Wehrmacht [REGIONALNY SŁOWNIK POJĘĆ TRUDNYCH i KONTROWERSYJNYCH]

    Tomasz Borówka

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    Wzięci do niewoli często zmieniali potem mundur na polski
    1/13
    przejdź do galerii

    Wzięci do niewoli często zmieniali potem mundur na polski ©ibiblio.org

    Zapraszamy do dyskusji na kolejny trudny, kontrowersyjny i budzący emocje temat. Po Korfantym i powstaniach śląskich znów sięgamy do naszej historii. Hasło na dzisiaj brzmi: W jak Wehrmacht.
    W armii III Rzeszy służyły tysiące Górnoślązaków. Być może niektórzy z nich czytają te słowa. A już na pewno byli to dziadkowie i ojcowie wielu z nas. Mundur z hitlerowskim orłem zakładali z różnych powodów. Jedni - bo tak nakazywał im obowiązek wobec kraju, którego byli obywatelami. Część z nich już przecież przed wojną zamieszkiwała w niemieckiej części Górnego Śląska. Byli więc i tacy, którzy wręcz z dumą składali przysięgę wierności Adolfowi Hitlerowi, podobnie jak miliony Niemców omamionych przez zbrodniczy, totalitarny system.


    ZOBACZ TAKŻE:
    4 września 1939: Hitlerowcy w Katowicach [ZDJĘCIA ARCHIWALNE]

    ZOBACZCIE, JAK PRZED WOJNĄ WYGLĄDAŁY KATOWICE
    PAMIĘTNIK MAŁEJ ŚLĄZACZKI Z WRZEŚNIA 1939 R.

    Zgłaszali się do formacji uważanych za elitarne, do których zaciąg był ochotniczy: wchodzili m.in. w skład załóg okrętów podwodnych. Górnośląskiego pochodzenia było nawet kilku dowódców U-Bootów - np. Ulrich Pietsch i Hubertus Purkhold.

    Ślązacy wstępowali do wojsk spadochronowych, uczestnicząc później w bitwach o Kretę i Monte Cassino, a nawet do SS, czasem nie zdając sobie sprawy ze zbrodniczego charakteru tej formacji. Wielu skierowanych do służby w obozach koncentracyjnych - bo faktem jest, że spory odsetek strażników Auschwitz stanowili Ślązacy - zobaczyło je wtedy po raz pierwszy w życiu.

    W niemieckim mundurze

    Pochodzący ze śląskiej szlachty Hyazinth von Strachwitz okazał się jednym z najbardziej znanych dowódców Panzerwaffe, wysławianym m.in. za walki pod Stalingradem i Narwą. Nie krył zarówno swoich nazistowskich sympatii (był nawet honorowym członkiem SS), jak i antypolskiego nastawienia (już podczas III powstania śląskiego wykazał się bezwzględnością wobec wziętych do niewoli powstańców).

    Ślązaków w niemieckim wojsku traktowano różnie. Z jednej strony ceniono ich solidność i odpowiedzialność. Z drugiej - nieraz doświadczali nieufności i lekceważenia. Śląski "Kaczmarek" bywał dla niemieckich przełożonych i kolegów synonimem nieudacznika czy wręcz głupka.

    Ale jeszcze inni Górnoślązacy wstępowali do Wehrmachtu z przymusu - nie widzieli innego wyjścia w sytuacji, gdy odmowa mogła drogo kosztować nie tylko ich samych, ale również ich rodziny. Podpisanie Volkslisty dawało przywileje - albo przynajmniej zapobiegało represjom - ale i zobowiązywało. Zresztą w latach 1940-1942 korzyści dostrzegano stanowczo więcej. Armie III Rzeszy zwyciężały. Ciężko było przewidywać klęskę Hitlera, kiedy jego żołnierze docierali na przedmieścia Moskwy, do stóp Kaukazu czy w głąb Egiptu. Niemiecki "nowy porządek" w Europie triumfował. Z perspektywy czasu widać, że Niemcy nie mogły wygrać wojny, którą toczyły naraz z największymi mocarstwami świata. Szary obywatel, indoktrynowany propagandą, na ogół nie zdawał sobie jednak z tego sprawy. Podobnie było z Górnoślązakami.
    1 »

    Czytaj także

      Komentarze (257)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      slask

      pedro (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8 / 12

      Po co ta cala propaganda ,Slask byl Niemiecki ,dlatego mlodzi ludzie szli do Wermachtu ,a nie wojska polskiego ,i to na tyle ,jak jest wojna to sa ofiary .Niemcy --niekturzy...rozwiń całość

      Po co ta cala propaganda ,Slask byl Niemiecki ,dlatego mlodzi ludzie szli do Wermachtu ,a nie wojska polskiego ,i to na tyle ,jak jest wojna to sa ofiary .Niemcy --niekturzy --,poszli za daleko ,i to sie msci do dzisiaj ,ale tez nie wolno calego Narodu sadzic ,za to co nie zrobili (obozy itp.)moja cala rodzina byla pochodzenia Niemieckiego .5 kuzynow zginelo na wojnie ,a po co wojnie rodzina byla szykanowana i to opluwana ,a 2 ciotki byly zamordowane ,albo przez ruskich ,albo przez repatryjantow ,nikt nie wie Do tej pory .ale nie mam nienawisci do Polakow ,czy innych ludzi """"""Bog jest nierychliwy ale sprawiedliwy """"""zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Byłem wehrmachtowcem i andersowcem -mam 88 lat= cd

      Bez podpisu (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 43 / 33


      Prawie nie mówi się, albo bardzo mało i wymijająco o dezorganizacji życia na Śląsku w II połowie sierpnia 1939r
      o dezorganizacji zarządzonej przez władze tzw,ewakuacji urzędów państwowych...rozwiń całość


      Prawie nie mówi się, albo bardzo mało i wymijająco o dezorganizacji życia na Śląsku w II połowie sierpnia 1939r
      o dezorganizacji zarządzonej przez władze tzw,ewakuacji urzędów państwowych samorządowych i urzędników
      tych instytucji i funkcjonaruszy, policji , straży , nauczycieli ,kolejarzy itp. z rodzinami. Ewakuacja nie przygotowana
      oragnizacyjnie i wykonana na dziko bez zabezpieczenia transportu i miejsc docelowych dla ewakuowanych była
      powodem największych tragedii ludności cywilnej w 1939r. Ewakuacja zarządzona nie tylko na Sląsku ale i z innych
      miast i wsi przygranicznych - przeobraziła się w ucieczkę bec celu,ludność zmieszana z wycofającym się
      wojskiem stała się celem dla niemieckiego lotnictwa,artylerii i wojsk niemieckich.
      Szacunki podawane po wojnie mówiły że więcej zginęło we wrześniu 1939 ludności cywilnej ,niż żołnierzy.
      Gehenna ewakuowanych nie skończyła się z zakończeniem wojny w 1939r..Powrót na Śląsk był zamknięty przez nowe
      władze niemieckie dla ludzi wywodzących się z poza Śląska (goroli) byli zmuszeni od nowa urządzać się w nowym
      miejscu ,tracąc swój dotychczasowy dorobek . Dla wywodzących się ze Sląska (hanysów) powroty nie były wcale
      honorowe. Najczęściej męższczyżni nie wracali , zwłaszcza powstańcy,funkcjonarusze i działacze organizacji
      polskich, urzędnicy i wojskowi , jak i również przesiedleńcy tzw Optańci po Plebiscycie- wiedząc że często
      są w spisie tzw fahnbuch-ów ,czyli do aresztowań, i dla bezpieczeństwa (o ironio ) skrywali się w części przejętej

      przez ZSRR niektórzy stając się szybko ofiarami w Katyniu , Miednoje itp. Najczęściej wracały na Sląsk rodziny -same
      kobiety z dziećmi, zastając mieszkania splądrowane bez pierzyn i sprzętów domowych,zaś wracający dopiero po kilku
      miesiącach - mieszkania zajęte przez nowych funkcjonariuszy,urzędników itp , zmuszeni szukać schronienia u krewnych,
      znajomych itp.
      Według mojego rozeznania to właśnie powyższe , zwłaszcza że się to przeżyło - było między innym obciążeniem
      dla pobudek właściwych wyborów w niełatwych czasach w których przypadło nam żyć i podejmować decyzje
      przed którymi nie było ucieczki .

      Propozycja by uzupełnić listę debaty tematów trudnych i kontrowersyjnych myślę - myślę że powinny się znależść:

      - Wojewoda Sląski Michał Grażyński - awansowany 29.08.1939r.na ministra propagandy.
      - Akademia Górniczo - Hutnicza w Krakowie - kadry dla górnictwa i hutnictwa.

      zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Byłem wehrmachtowcem i andersowcem -mam 88 lat

      Bez podpisu (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 40 / 33

      Zabierając głos w toczącej się debacie o trudnej i kontrowersyjnej przeszłości i terażniejszości Śląska -naszej macieży,
      hajmatu,country itp. jak kto woli -trudno zabierać głos i obecnie się...rozwiń całość

      Zabierając głos w toczącej się debacie o trudnej i kontrowersyjnej przeszłości i terażniejszości Śląska -naszej macieży,
      hajmatu,country itp. jak kto woli -trudno zabierać głos i obecnie się ustosunkowywać na fakty i zdarzenia i mówić
      o wyborach i pobudkach jakimi się kierowano z przed + - 70 laty,w których nie byliśmy kimś a czymś.
      Faktycznie życie mamy już za sobą - życie nad którym ciążył garb wehrmachtowca ,a dla niektórych
      jeszcze andersowca itp (garb który przeniesiono na wnuki -że miały dziadka w wehrmachcie).Redaktor Tomasz Borówka
      prowadzący ten temat w Dz.Zach.sugeruje -Dz.Z. 26.02., by czytelnicy wypowiedzieli się co sądzą
      o Ślązakach wstępującucych do Wehrmachtu, jak oceniają ich ówczesne wybory i pobudki jakimi wtedy się kierowali.
      Zaś w dniu następnym-by czytelnicy wypowiedzieli o obronie Sląska w 1939r.

      Myślę, by wypowiedzi były objektywnymi jest już nieco za póżno . Żyjący w czasach o których obecnie
      dyskutujemy liczą minimum ponad osiemdziesiątparę lat a starość robi swoje.Nie u wszystkich pamięć ta sama,
      zdarzenia i wspomnienia się zatarły,wyblakły,zaś na obecny stosunek do tamtych lat wpływ w pewnym stopniu mają
      póżniejsze przeżycia,wspomnienia, a nawet obecna atmosfera czy publikacje wokół Śląska.
      To samo dotyczy rodzin w których członkowie byli w Wehrmachcie i ten fakt znają jedynie ze wspomnień
      rodziny i rodzinnych fotografii .Zaś wypowiedzi , młodych ,urodzonych po wojnie i znających historię Polski w tym
      i Śląska z niekompleksowej nauki w szkole,czy nawet z zaiteresowąń historią -a nie przeżyli ówczesnego magla
      -najczęściej będą życzeniowymi po linii ich obecnych poglądów.

      Odnosząc się - by wypowiedzieć się i ocenić ówczesne " wybory i pobudki jakimi się wtedy kierowano
      wstępując do Wehrmachtu " - to wstępujący (celowo użyłem niefortunego określenia p.Redaktora) , jeśli byli
      ochotnikami, to ich wybór i pobudki są zrozumiałe ,zaś dla pozostałej większosci , to obojętnie jaki by zrobili
      wybór i jakie kierowały nimi pobudki ,to były niedobre.Ucieczka przed poborem i ukrywanie się obojętnie gdzie
      - stwarzało zagrożenie dla ukrywającego się. ukrywających go i otoczenia,oraz dla jego rodziny i najbliższych.
      Pójście do Wehrmachtu to nie był wybór , to była twarda ocena beznadziejności sytuacji - ludzi pozostawionych
      samych sobie bez alternatywy,i oddanie się losowi.A ten nie był laskawy.Najczęściej po kilku miesiącach
      szybkiego przeszkolenia był już na jednym z licznych frontów jako kanonenfuter. Wg szacunkowych jakie
      kiedyś czytałem to 25 do 30 % nie wróciło,zaś 10 d0 15 % z urazami na całe życie.Wprawdzie wielu przez
      wstąpienie do Wehrmachtu i z niego ucieczkę (do niewoli) wstąpiło potem do Polskiego Wojska-na zachodzie do
      Andersa czy Maczka,a na wschodzie do Armii Polskiej w Rosji,walcząc przeciwko Wehrmachtowi .I tam również
      ponosząc ofiarę życia i zdrowia.Na cmentarzu wojennym w Bolonii -Włochy liczącym ponad 1200 poległych
      w wyniku działań wojennych - około 50 % stanowią Ci których droga prowadziła przez Wehrmacht.

      Uważam,że nie mały wpływ na zachowania w okresie powołań do Wehrmachtu istotne było o co się
      pyta red.Borówka - o obronie Słąska i o to o co się nie pyta -temat ten pomija się - czyli Śląsk w latach 20 i 30-stych
      i w sierpniu 1939r. Mówić o obronie Śląska w 1939r. nie wypada, bo takiej obrony nie było. Fakty są takie że Wojsko
      Polskie opuściło Sląsk na rozkaz Dowodztwa w dniu 1 lub 2 wrzęśnia - a nie w wyniku walk. Walki jakie wystąpiły
      w kilku miejscach na Śląsku,choć krwawe na dłuższy czas nie zatrzymały Niemców i nie miały wpływu
      na dalszy bieg wojny. Walki obronne harcerzy w sumie tragiczne- Cześć ich pamięci - i licznych grup powstańców
      uzbrojonych w broń jeszcze z powstań i zdezorganizowanych przez zarządzoną ewakuację a przez to osłabionych
      - nie stanowiły zapory dla Niemieckiej Armii ,jak i również dla Freikorpsu a były dla nich tragiczne. Walki harcerzy
      i powstańców świadczą ozwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Gorolstwo

      Hasioki i Gorole (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 38 / 34

      Jak byłech wczoraj na hasioku, to tam akurat jakiś hasiokorz kopoł.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Gorolstwo

      Hasioki i Gorole (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 43 / 38

      Jak byłech wczoraj na hasioku, to tam akurat jakiś hasiokorz kopoł.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Do tych co jeszcze nie wystapili i nie odmaszerowali czyli powstancow

      antypowstaniec (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 58 / 41

      Powstance wy nam mozecie kole rzici luft plompac


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      antypowstaniec

      Chrisraf (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 47 / 42

      Jakie "powstanie" masz na mysli?

      Zdjęcie autora komentarza
      a takie życiorysy znacie?

      Anna Ładuniuk

      Zgłoś naruszenie treści / 44 / 39

      http://pszczyna.naszemiasto.pl/artykul/1664099,antoni-elsner-niemiecki-dezerter-zolnierz-generala-andersa,id,t.html

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Nasi wyzwoliciele

      Autochton (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 44 / 43

      To w tym miejscu, też warto przeczytać_(.montes.pl/montes/index.php?option=com_content&task=view&id=576&Itemid=1524)
      3xw sami sobie dopiszcie

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Niemcy starają się zapomnieć o nazizmie a Wasserpolnisch wprost przeciwnie

      Gregor (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 50 / 41

      A później dziwią się, czemu nikt ich nie bierze na poważnie, czemu niemcy się z nich śmieją. Dziwią się też czemu na Opolszczyźnie ich nie chcemy. Podejrzewają że to może przez nadużywanie...rozwiń całość

      A później dziwią się, czemu nikt ich nie bierze na poważnie, czemu niemcy się z nich śmieją. Dziwią się też czemu na Opolszczyźnie ich nie chcemy. Podejrzewają że to może przez nadużywanie alkoholu,a może przez brak wykształcenia. Fakt-w tym kierunku też należałoby szukać przyczyny. Ale problem własnie tkwi gdzie indziej. Normalny Ślązak nazizmowi mówi NIEzwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      " Arschloch" - Gregor

      hanys (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 47 / 45

      Najbardzie w Europie ludzie nie smieja sie tylko zaluja polaczkow ktorzy szukaja roboty wszedzie ino nie w kraju bo jej brak.
      A jakby nie Niemcy to Polska mozesz juz dawno " abhacken " dlatego...rozwiń całość

      Najbardzie w Europie ludzie nie smieja sie tylko zaluja polaczkow ktorzy szukaja roboty wszedzie ino nie w kraju bo jej brak.
      A jakby nie Niemcy to Polska mozesz juz dawno " abhacken " dlatego smrodzie -Gregor przestac sie osmieszac i odpierdol sie od nas slazakach zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      kkrótkie pytanko ....dlaczego nie zostałes u siebie na gnoju

      @gregor (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 37 / 40

      tylko na slask spierdałałes

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Wszyscy na swiecie potepili nazim a najwiecej MIEMCY

      Hanys aus Oberschlesien (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 51 / 41

      Knocie bolawy: Slazacy tak samo jak niemcy potepili i potepiaja " nazizm " tylko polaczki nie chca tego przyjac do wiadomosci. Brak wyksztalce ? przyklad polaczka ktory nie szula zgoda tylko wojny...rozwiń całość

      Knocie bolawy: Slazacy tak samo jak niemcy potepili i potepiaja " nazizm " tylko polaczki nie chca tego przyjac do wiadomosci. Brak wyksztalce ? przyklad polaczka ktory nie szula zgoda tylko wojny miedzy slazakami i powstancami.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      do j.w.

      Hanys aus Oberschlesien uzupelnia (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 39 / 43

      Wszyscy na swiecie poepili nazizm a najwiecej Niemcy dotyczy odpowiedz do Gregora j.w.
      szula-szukaja zgody poprawka

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      nie boj sie niymcy o ciebie niy zapomnom

      @gregor (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 55 / 55

      idom swięta to zaś bydziesz jak ostatnio kanalia z rodzinom łazioł od jedny niymiecki hałpy do drugi i prosioł niymcow o hazoki. to jest tak jak z brudasa sie naroz porządny obywatel zrobioł . i...rozwiń całość

      idom swięta to zaś bydziesz jak ostatnio kanalia z rodzinom łazioł od jedny niymiecki hałpy do drugi i prosioł niymcow o hazoki. to jest tak jak z brudasa sie naroz porządny obywatel zrobioł . i jeszcze jedno NORMALNY SLASK GOROLSTWU GODO NIY . z ta róznicą ze do ciebie śląsk to są takie pomyje jak ty a do mie to jest ojczyznazwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      szlezjerze

      . (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 45 / 44

      wypindalajdo reichu.
      Śląsk był,jest i będzie Słowiański.
      i gówno masz tu do gadania.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Do tego j. w. co sie tak pieni i sro do galot

      Chebziok (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 44 / 31

      Slask = Oberschlesien byl jest i pozostanie nasz ,slazakow ale na pewno nie tych co
      sa przeciwko nam.
      " Kto nie jest z nami ten jest przeciw "
      Ukochany Slask umilowany Slask ........

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      .

      Chrisraf (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 39 / 36

      To znaczy ze w latach 1945-1947 Slowianie Slowan wypendzili? Gratuluje!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Odpowiedz do tego przemadrzalka powstanca ze niby Slaska

      Hanys aus Oberschlesien z Kattowitz (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 52 / 34

      Kolego j. w. jak widac pochodzisz z rodziny powstancow. My slazacy nie powstance
      nie godomy ,ze wyjscie sa " Arschloche " i nie kazemy wam " wypierdalac do Sosnowca.
      Nam chodzi tylko o jedno jak...rozwiń całość

      Kolego j. w. jak widac pochodzisz z rodziny powstancow. My slazacy nie powstance
      nie godomy ,ze wyjscie sa " Arschloche " i nie kazemy wam " wypierdalac do Sosnowca.
      Nam chodzi tylko o jedno jak zescie wspolnie z komuna zapierdolili caly Slask to powinno byc wam zrozumiale ,ze teraz kolej na nas porzadzic albo chcecie wywolac wojne ?
      No ja juz za dlugo mamy pokoj tak ciezko wywalczony.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Dzielicie Polaków i Niemców RASiolki

      Gregor (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 48 / 41

      "Normalny Śląsk gorolstwu godo niy" A przyjedziesz na Opolszczyznę i to powtórzysz? U nas w Prószkowie od kilku lat rządzi mniejszosć niemiecka i wam stanowczo mówimy NIE. Uważamy, że chcecie...rozwiń całość

      "Normalny Śląsk gorolstwu godo niy" A przyjedziesz na Opolszczyznę i to powtórzysz? U nas w Prószkowie od kilku lat rządzi mniejszosć niemiecka i wam stanowczo mówimy NIE. Uważamy, że chcecie podzielić miejscowych Niemcówzwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Gregor

      Chrisraf (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 51 / 39

      Co ma piernik do wiatraka?


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      komentuje wasze komentarze

      Gregor (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 38 / 47

      j.w


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Gregor

      Chrisraf (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 37 / 44

      Potrafisz pisac calymi zdaniami?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Do slazakach bratach

      aussiedler (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 52 / 39

      Moja cala rodzina zawsze deklarowala sie jako niemcy.Mielismy Volksliste "Zwei ", przez wiekszosc naszego zycia na kochanym Slasku robilismy na wyjazd na stale do Niemiec i zawsze otrzymalismy...rozwiń całość

      Moja cala rodzina zawsze deklarowala sie jako niemcy.Mielismy Volksliste "Zwei ", przez wiekszosc naszego zycia na kochanym Slasku robilismy na wyjazd na stale do Niemiec i zawsze otrzymalismy odpowiedz "nie" z uzasadnieniem ( cos tam bylo to zwiazane ze sluzba wojskowa ). Nawet moja Mama gdy byla juz grubo po 70 otrzymywala podobne uzasadnienie.
      W koncu powolano mnie do wojska i zrobiono zemnie podoficera a dzieci powstancow sluzyli ale w PZPR albo w ZOMO.
      Gdy przyszla SOLIDARNOSC udalo mi sie "pitnac" i do dzisiaj siedze tam gdzie moje miejsce ale Slask jest moj i nigdy nie zapomne o bratach slazakach ktorzy tam zyja.
      My sie znow zobaczymy kochani.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      tak,znamy te ''znow zobaczymy'' z niemcami...

      . (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 43 / 51

      ...pod hasłami typu ''ARBEIT MACHT FREI''

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @aussiedler

      hanysy.pl (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 34 / 28

      Witam, czy byłbyś uprzejmy rozwinąć i wytłumaczyć ostatnie zdanie?
      Pozdrawiam.

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama