Mija 60 lat od przemianowania Katowic na Stalinogród...

    Mija 60 lat od przemianowania Katowic na Stalinogród [ZDJĘCIA]

    Justyna Przybytek

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    O przemianowaniu Katowic pisał "Dziennik Zachodni" z 11.03.1953
    1/16
    przejdź do galerii

    O przemianowaniu Katowic pisał "Dziennik Zachodni" z 11.03.1953 ©Dziennik Zachodni

    "Tu stacja Stalinogród, byłe Katowice" - taki komunikat z megafonów usłyszeli 8 marca 1953 roku podróżni na dworcu głównym w Katowicach. Zabrzmiał o godzinie 19. Dzień wcześniej - 7 marca - zapadła decyzja o skreśleniu Katowic z mapy Polski.
    Dekretem Rady Państwa "o uczczeniu pamięci Józefa Stalina, stanowi się, co następuje: Miasto Katowice przemianowuje się na miasto Stalinogród, a województwo katowickie na województwo stalinogrodzkie".

    Przemianowanie pamięta nasza Czytelniczka, Anna Rebisz.

    - Mój kolega wracał wtedy nocnym pociągiem z delegacji z Gdyni do Katowic. Był przerażony, gdy znalazł się na stacji Stalinogród! Ponieważ był człowiekiem trunkowym, pierwszą jego myślą było, że w poprzednim dniu mocno przedawkował alkohol, wsiadł do niewłaściwego pociągu i jest gdzieś w Związku Radzieckim - wspomina.

    Podobnych sytuacji było więcej: dzieci w piątek kończyły szkołę w Katowicach, zaczynały w poniedziałek w Stalinogrodzie. Wspomniany dekret nadal odnajdziemy w internetowym systemie aktów prawnych Sejmu RP. W tym tygodniu, w środę, minie 60 lat od jego podpisania. Dokument parafowano w sobotę. Od tego dnia w aktach urodzenia wpisywano nie Katowice, a Stalinogród. Metryk z taką adnotacją wystawiono prawie 17 tysięcy.

    Natychmiast ruszyła też administracyjna machina, która miała wymazać nazwę Katowice z ulic stolicy Górnego Śląska. W poniedziałek, 9 marca, w dniu pogrzebu Stalina w Moskwie (zmarł 6 marca), w mieście pojawiły się już nowe szyldy i tablice. Wymieniano drogowskazy, pieczęcie, stemple pocztowe, rejestracje, tablice na szkołach i urzędach. Zgodnie z dekretem, do 25 marca po Katowicach miało nie być śladu, z kosztami nikt się nie liczył. Poprzedniej nazwy miasta używać zakazano.

    Choć decyzja faktycznie już zapadła, inicjatywa jak chciał Bolesław Bierut, miała być oddolna. Rzecz więc odpowiednio zaaranżowano: 8 marca, podczas akademii żałobnej (ku czci Stalina) w Filharmonii Śląskiej padł wniosek społeczeństwa śląskiego, aby miastu nadać nową nazwę. Dekret musiał jeszcze zostać zaakceptowany przez Sejm.

    Do złożenia odpowiedniego wniosku został zmuszony znany śląski pisarz Gustaw Morcinek. - Po latach spotkałem Morcinka w Wiedniu. Był człowiekiem złamanym - pisał potem o Morcinku Gustaw Herling-Grudziński. Katowice Stalinogrodem były przez trzy lata. 21 października 1956 r. Miejska Rada Narodowa podjęła uchwałę o wystąpieniu z wnioskiem "o przywrócenie miastu Stalinogród nazwy Katowice oraz województwu stalinogrodzkiemu nazwy województwo katowickie". Sejm zatwierdził dekret dopiero 22 marca 1957.

    Od dziś, w związku z 60-leciem przemianowania Katowic, na łamach "Dziennika Zachodniego" będziemy wspominać, jak żyło się w Stalinogrodzie. Pokażemy pamiątki po tym okresie, opiszemy też czarne karty tej historii. Przypomnimy również, jakim jeszcze miastom miał przypaść lub przypadł wątpliwy zaszczyt noszenia imienia Stalina.

    Czekamy też na Wasze wspom-nienia! Piszcie, jakie absurdy towarzyszyły przemianowaniu. Może macie na imię Józef i przyszliście na świat w marcu 1953 r.? A może kojarzycie wywrotowe napisy na murach, albo dowcipy o Stalinogrodzie... Czekamy też na widokówki z napisem Stalinogród, zdjęcia dokumentów, dowody osobiste z wpisanyą miejscowością urodzenia: Stalinogród. Piszcie na: j.przybytek@dz.com.pl lub m.zasada@dz.com.pl



    *Slash w Katowicach! Spodek oszalał [SENSACYJNE ZDJĘCIA i WIDEO]
    *Hajmat, hanysy, gorole, powstania śląskie, godka! [Śląski Słownik Pojęć Kontrowersyjnych]
    *Ranking szkół nauki jazdy 2013
    *Poznaj tajemnicę abdykacji papieża Benedykta XVI
    Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera



    Czytaj także

      Komentarze (21)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Kopnol w kalyndorz po prezyncie

      cirano (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 27 / 35

      Tak sie przejon obdarowany Stalin, ze go krotko po przekazaniu mu wiadomosci, ze mo Katowice na wlasnosc, szlag trafil!
      A moze to byl spisek Polakow-czerwonej bandy, na zycie "batiuszki"?
      Z...rozwiń całość

      Tak sie przejon obdarowany Stalin, ze go krotko po przekazaniu mu wiadomosci, ze mo Katowice na wlasnosc, szlag trafil!
      A moze to byl spisek Polakow-czerwonej bandy, na zycie "batiuszki"?
      Z drugiej strony, to Stalina powinni Polaki na rekach nosic, tyla od niego za nic dostalizwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      człowieku to jest dziennik zachodni -polska gazeta

      kat (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 53 / 29

      więc jeśli coś piszesz, to pisz tak żeby cię rozumiala większoś ludzi, a jeśli nie masz na to ochoty to wypowiadaj się na stronach związanych z RAŚ-iem, bo reszta normalnych i tak cie nie rozumie...rozwiń całość

      więc jeśli coś piszesz, to pisz tak żeby cię rozumiala większoś ludzi, a jeśli nie masz na to ochoty to wypowiadaj się na stronach związanych z RAŚ-iem, bo reszta normalnych i tak cie nie rozumie jak tu coś pier...zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Gdyby nie ZSRR to

      machatow (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 23 / 30

      byście teraz po niemiecku musieli szwargotać. Więcej szacunku dla Związku Radzieckiego i jego przywódców oraz zwykłych żołnierzy, którzy ginęli również za Polskę!


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      BRAWO

      Kat (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 22 / 45

      !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Czy ktoś może pamięta

      Mieciu (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 26 / 33

      autorów, tekst i melodię "Walczyka na lodzie w Stalinogrodzie"?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ...wulgarney erotyzm i rozgrzany do czerwoności dadaizmu

      firiduri (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 30 / 36

      Intrygująca jest ta ilustracja na okładce książki "Pociąg do Stalinogrodu". Jej autorem musiał być grafik z klasą (przypomina techniką rysunkową Daniela Mroza?). Aż dziw bierze, że tak...rozwiń całość

      Intrygująca jest ta ilustracja na okładce książki "Pociąg do Stalinogrodu". Jej autorem musiał być grafik z klasą (przypomina techniką rysunkową Daniela Mroza?). Aż dziw bierze, że tak surrealistyczna wizja okładki, przy dwuznacznym tytule, przeszła cały cykl wydawniczy. Walczono przecież z amerykańskim stylem życia i ścigano z urzędu wszelkie objawy zgniłej sztuki zachodu. Obowiązywał wszechwładny socrealizm z akcentami kielni, młotka i umięśnionego przedstawiciela klasy robotniczej. zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Stalinogrod

      Mis (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 30 / 31

      Katowiczanie podziekujcie gen. Zawadzkiemu za ten zaszczyt.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Takie tam wice, bery i bojki...czyli komu dziękować?

      firiduri (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 29 / 34

      Obywatel(a) Mis jest zapewne przekonany(a), że komunizm został wymyślony przez gen Zawadzkiego, "polactfo", albo goroli i za ich przyczyną spadł na calutki śląski hajmat. Tego wszystkiego można się...rozwiń całość

      Obywatel(a) Mis jest zapewne przekonany(a), że komunizm został wymyślony przez gen Zawadzkiego, "polactfo", albo goroli i za ich przyczyną spadł na calutki śląski hajmat. Tego wszystkiego można się dowiedzieć z licznych opowieści, wiców i ludowych porzekadeł o cierpieniach śląskiego narodu wybranego, zwykle zaczynających się od słów "moja opa godała".
      A jak głosi legenda, Katowice stały się Stalinogrodem zupełnie przypadkowo. To Częstochowa miała zostać przemianowana, ale ktoś przytomnie zauważył, że będzie się trzeba modlić do Matki Boskiej Stalinogrodzkiej. Dopiero wtedy sięgnięto po Katowice, a "zaszczytną" prośbę w imieniu katowiczan wygłosił Gustaw Morcinek. Bez sprzeciwu przeczytał to co mu wetknięto w rękę i w ten sposób zapłacił wysoką cenę za flirtowanie z komunistyczną władzą. Poniekąd to typowa postawa dużej liczby Ślązaków, którzy pokornie czynili to, co im komunistyczna władza kazała. Buntować zaczęli się zupełnie niedawno, jak już nie pałowali, w sejmie mieli swoich przedstawicieli i wszelkie prawa do pielęgnowania własnej tożsamości.
      Okazuje się jednak, że bez autonomii nie poradzą godać, a na wszystkie stanowiska w wyborach uparcie głosują na goroli, to znaczy wydaje im się, że głosują na Ślązaków, którzy później okazują się gorolami.
      zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Żeby tylko gorolami ....

      Memiś (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 28 / 41

      to byłoby pół biedy.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Wszysto przez węch

      firiduri (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 47 / 35

      Mnie tylko to dziwi Memiś, że tu jest pełno "profdziwych" Ślązaków, którzy wręcz się przechwalają, że poradzą gorola wyczuć do szesnastego pokolenia, a potem idą na wybory i tak głupio wybierają....rozwiń całość

      Mnie tylko to dziwi Memiś, że tu jest pełno "profdziwych" Ślązaków, którzy wręcz się przechwalają, że poradzą gorola wyczuć do szesnastego pokolenia, a potem idą na wybory i tak głupio wybierają. Przypomina mi to moją ciotkę, która namiętnie grała w grę liczbową "Karolinka" (kiedyś taki lokalny totolotek). Kiedy sprawdzała wyniki, to mówiła: - takie proste liczby były, a ja tak głupio wybrałam.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ale co byś teraz nie wybroł to zawsze cykliści.

      Memiś (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 32 / 25

      Opanowali też cały Ślązek.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Do firiduri

      Starszy Katowiczanin (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 27 / 29

      Łatwo teraz się pisze "wygłosił bez sprzeciwu" trzeba było żyć w tamtych czasach to by się wiedziało że groziło za sprzeciw nie tylko pałowanie. Pałowanie było tylko za drobne wykroczenia (ale nie...rozwiń całość

      Łatwo teraz się pisze "wygłosił bez sprzeciwu" trzeba było żyć w tamtych czasach to by się wiedziało że groziło za sprzeciw nie tylko pałowanie. Pałowanie było tylko za drobne wykroczenia (ale nie polityczne).Osobiście byłem wtedy dzieckiem więc pozostała mi po tamtych czasach osobliwa pamiątka-trzy świadectwa ze szkoły podstawowej gdzie w nagłówku figuruje miasto Stalinogród.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Do Starszego Katowiczanina

      firiduri (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 29 / 34

      To prawda, za sprzeciw miało się co najmniej odbite nerki, a jednak w 1956 roku byli tacy, co się odważyli, tyle, że w Poznaniu. Jakoś wkrótce potem Katowice przestały być Stalinogrodem. "Darowano...rozwiń całość

      To prawda, za sprzeciw miało się co najmniej odbite nerki, a jednak w 1956 roku byli tacy, co się odważyli, tyle, że w Poznaniu. Jakoś wkrótce potem Katowice przestały być Stalinogrodem. "Darowano resztę kar", jak śpiewał Hołdys.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Jo niy wiym kajżeś ty to słyszoł.

      taki jedyn (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 25 / 33

      Ale jak ftoś godoł,ze "moja opa godała" to albo boł łożarty,albo czysty gorol. Hanysowi to mogła co nojwyżyj oma godać,a jak oma co pedziała-to boło śwjynte. Chciołbyś być taki mundry,a zupełnie ci...rozwiń całość

      Ale jak ftoś godoł,ze "moja opa godała" to albo boł łożarty,albo czysty gorol. Hanysowi to mogła co nojwyżyj oma godać,a jak oma co pedziała-to boło śwjynte. Chciołbyś być taki mundry,a zupełnie ci sie połonaczyło,gorolsko sieroto.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      jasne ty wiedzę spod omy kiecy wyciągłeś, to wiesz najlepiej!

      kat (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 27 / 35

      ciekawe jakie jeszcze mądrości oma jeszcze pod kiecką lubiła ukrywać?Oprócz ciebie oczywiście?!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Zmieniac to oni potrafili ,nawet historie Slaska przekrecili

      antykomunista. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 38 / 36

      Jestem dumny z siebie ,ze nigdy nie mialem tego czerwonego swistka .
      Kocham Solidarnosc dzieki ktorej mozna takie zdjecia pokazywac niech powstance,polaczki i tzw.komunisci widza co znami Slaskiem...rozwiń całość

      Jestem dumny z siebie ,ze nigdy nie mialem tego czerwonego swistka .
      Kocham Solidarnosc dzieki ktorej mozna takie zdjecia pokazywac niech powstance,polaczki i tzw.komunisci widza co znami Slaskiem i slazakami robili .
      Jo sie nazywol Schmidt a zrobili z tego nazwiska bez bicio Kowal .
      zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      a Rawa dalej śmierdzi...

      Wnuk Ślonzoka niy powstańca z poznańskiego (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 30 / 36

      Szkoda,że Rawa nie zamienili na Wołga.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Nie żałuj tylko pisz interpelację

      firiduri (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 21 / 33

      Możesz zgłosić taką propozycję, jak to zrobił Gustaw Morcinek

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Prawda nie na nowo odkryta

      Tutejszy gość (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 29 / 28

      Teraz widzicie jak Polacy kochali ...Katowice....


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Nawet Hitler nie odważył się zmienić nazwy Katowic, a tu swoi cykliści wraz z innymi przybłędami ...

      Memiś (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 43 / 27

      Pamiętam tylko jak zmarł Stalin co podali w kołchoźniku to mój ojciec to skwitował krótko: nareszcie ten sk......syn zdechł.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      stalinogrod?

      maly Slonzok (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 33 / 26

      ja tego pieronstwa nie idzie zapomniec!!! takie idioty byly, zeby staro nozwa Katowic przemelac na ten
      zasr....y stalinogrod, a wiela to kosztowalo - tego zoden nie wie, a jak wie to nie powie, bo...rozwiń całość

      ja tego pieronstwa nie idzie zapomniec!!! takie idioty byly, zeby staro nozwa Katowic przemelac na ten
      zasr....y stalinogrod, a wiela to kosztowalo - tego zoden nie wie, a jak wie to nie powie, bo by za te piondze Katowice by wyglondaly colkiem inaczej! zwiń

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama