Prof. Wódz: Nie mylmy Śląska z Zagłębiem. Tożsamość...

    Prof. Wódz: Nie mylmy Śląska z Zagłębiem. Tożsamość zagłębiowską należy traktować serio

    Teresa Semik

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    Prof. Jacek Wódz, socjolog Uniwersytetu ŚląskiegoPochodzi z Galicji. Do Katowic przyjechał w 1978 r. z Krakowa. Po kilku latach przeniósł się do Sosnowca.
    1/3
    przejdź do galerii

    Prof. Jacek Wódz, socjolog Uniwersytetu Śląskiego
    Pochodzi z Galicji. Do Katowic przyjechał w 1978 r. z Krakowa. Po kilku latach przeniósł się do Sosnowca. Zainteresowania: socjologia polityki, antropologia polityki, socjologia regionów, patologia społeczna. ©arc.

    - Długo nie mogło się otrząsnąć Zagłębie po atakach ze strony przywódców górnośląskich. Walcząc o odrodzenie się tożsamości śląskiej, czynili to poprzez agresję wobec Zagłębia - mówi prof. Jacek Wódz w rozmowie z Teresą Semik
    Czy Zagłębie Dąbrowskie jeszcze istnieje?
    Istnieje bardziej niż wcześniej.

    Nawet jeśli zniknął prawie całkowicie przemysł węglowy? Przymiotnik: "dąbrowskie" wziął się od jednego z najsilniejszych ośrodków przemysłowych - Dąbrowy Górniczej.
    Zagłębie stworzone zostało przez proces industrializacji. Bardzo powoli budowało swoją odrębność, która wynikała z warunków pracy i życia dyktowanych przez rozwijający się tutaj przemysł. Świadomość odrębności utrzymuje się w Zagłębiu, mimo że tamte warunki zanikają.

    Można więc mówić o tożsamości zagłębiowskiej?
    Co więcej, należy ją traktować bardzo serio, bo ona istnieje na pewno. Ta tożsamość ma jeden minus - o ile Ślązacy dysponują swoją gwarą, czy językiem, jak kto woli, o tyle Zagłębiacy mówią poprawnie po polsku. W związku z tym nie mogą się tym elementem codzienności wyróżniać.

    W jaki więc sposób powinni pokazywać swoją inność w stosunku do Ślązaków?
    Ależ Zagłębiacy nie muszą podkreślać swojej inności w stosunku do Ślązaków, w ogóle nie mają tej potrzeby. Natomiast dbając o własną tradycję, swoją odmienność losu przez ostatnie sto lat, muszą definiować problemy takie, jak zorganizowanie sobie życia po restrukturyzacji przemysłu ciężkiego. Współczesne regionalizmy często się definiuje poprzez problemy mogące zaistnieć w przyszłości. Pod tym względem regionalizm śląski jest bardzo nienowoczesny. Ciągle patrzy wstecz.

    Tożsamość śląska nie jest zdefiniowana na przyszłość?
    Mało ma w sobie pierwiastka budowania przyszłości. Śląsk jest raczej postrzegany jako ten, który bije się ze wszystkimi. Poza tym definiowanie tożsamości śląskiej jest ciągle procesem. Śląsk tym się odróżnia od Zagłębia, że jego odrębność kulturowa wynikała z warunków historycznych, na którą dopiero nałożył się przemysł. Górny Śląsk w kategoriach socjologicznych to folk society - społeczność wiejska umiastowiona. Dlatego zachowała wiele cech starych, wiejskich.

    Czy Zagłębie jest pomijane przy podziale dóbr woj. śląskiego?
    Jest pomijane i dlatego, że w pewnym momencie nie umiało się oprzeć fali rewindykacji ze strony śląskiej. Zdecydowanie prężniejsza była organizacja tego dyskursu politycznego po stronie górnośląskiej. A podział dóbr jest decyzją polityczną. Dziś Zagłębie bardziej domaga się partnerskiego traktowania.

    Myśli pan o tej fali sprzed 15 lat, kiedy ci, którzy walczyli o odrodzenie tożsamości śląskiej, czynili to poprzez agresję wobec Zagłębia?
    Tak i Zagłębie długo nie mogło się otrząsnąć po tamtych atakach ze strony niektórych przywódców górnośląskich. Ma to już za sobą.
    1 3 4 »

    Czytaj także

      Komentarze (59)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Szczytowanie

      Internauta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      A ta pani Semik to szczytowanie, o jakim mowi prof., ma przed czy za soba?


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      cd

      Internauta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      intelektualne, bo o nim mowa (w wywiadzie)

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Nie było zaboru

      Po prostu Ślązak (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Drogi Sobepanie, Drogi Zygmuncie. Drogi Ślązakozagłębiaku! Jeśli chcecie się wypowiadać o hsitriii Śląska, liźnijcie choć odrobinę tej historii. Po pierwsze Śląsk nie był nigdy pod zaborami. Zabory...rozwiń całość

      Drogi Sobepanie, Drogi Zygmuncie. Drogi Ślązakozagłębiaku! Jeśli chcecie się wypowiadać o hsitriii Śląska, liźnijcie choć odrobinę tej historii. Po pierwsze Śląsk nie był nigdy pod zaborami. Zabory to pojęcia pochodne od rozbiorów Polski, w końcu XVIII wieku. Tymczasem nasi śląscy Piastowie z własnej woli 500 lat wcześniej złożyli hołd cesarzom niemieckim. My byliśmy w koronie niemieckiej (i jej części, koronie czeskiej) z własnej woli, nie w wyniku jakichś zaborów czy podbojów. No i Mysłowice dłużej były pruskie, niż austriackie. Austriackie od mniej więcej 1630 do 1740 roku a pruskie od 1740 do 1922. To tyle w skrócie.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Co za bzdury.

      Sobiepan (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

      Zaborcy, a później okupanci skłócili naszych przodków, żeby chcieli się ze sobą bić w razie jakiejś wojny. Zaborców już niema a my sami pielęgnujemy w żaden sposób nie uzasadnioną niechęć i tracimy...rozwiń całość

      Zaborcy, a później okupanci skłócili naszych przodków, żeby chcieli się ze sobą bić w razie jakiejś wojny. Zaborców już niema a my sami pielęgnujemy w żaden sposób nie uzasadnioną niechęć i tracimy energię na wzajemne oskarżanie się o inność. zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      zaborcy? Niby jacy?

      Postzaborca (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Drogi panie, na Śląsku żadnych zaborców nie było. Ani zaborów. Nasi śląscy Piastowie sami zdecydowali, ze chcą do cesarstwa niemieckiego. I w nim przez 600 lat żyliśmy... Pod zaboramito była Polska

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      zagłębie

      Zygmunt Szych (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 1

      Pochodzę z Dąbrowy Górniczej,czyli z Zagłębia.Kiedy w latach 70-tych wracałem ze studiów w Krakowie(UJ,filologia romańska) do domu an wakacje albo święta,jechałem z Mysłowic do Dąbrowy autobusem...rozwiń całość

      Pochodzę z Dąbrowy Górniczej,czyli z Zagłębia.Kiedy w latach 70-tych wracałem ze studiów w Krakowie(UJ,filologia romańska) do domu an wakacje albo święta,jechałem z Mysłowic do Dąbrowy autobusem linii "18" . Mysłowice wysprzątane. eleganckie murowane domy,a za Brynica- Niwka,dzielnica Sosnowca.Inny wiat,domy jak lepianki.To się bralo stąd,że tedy biegła granica miedzy zaborami.My,.Zagłebiacy,należeliśmy,niestety,do rubieży Imperium Rosyjskiego,gdzie panował ogólny syf, ,a Myslolwizt to były Prusy...I my w Zaglebiu róznimy sie od Slazaków wszystkim,w tym przede wszystkim obyczajami.Slask był zawsze ustabilizowany,a Zaglebie stale zasilne nowymi silami z Miechowskiego,Lubelszczyzny itp.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      jakie Prusy?

      slązakozagłębiak (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      Mysłowice to była Austria a nie Prusy

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Prawdziwa praca...

      Ślązak (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3

      Zagłębie o nic nie walczy, masa ludzi bez pracy, reszta migruje na Śląsk by zarobić kilka groszy. Prawdziwy rozwój bez Ślązaków na Zagłębiu się nie uda, sprawdźcie kto tak naprawdę pracuję na...rozwiń całość

      Zagłębie o nic nie walczy, masa ludzi bez pracy, reszta migruje na Śląsk by zarobić kilka groszy. Prawdziwy rozwój bez Ślązaków na Zagłębiu się nie uda, sprawdźcie kto tak naprawdę pracuję na rzecz miast Sosnowca czy Dąbrowy ha ha.... Z badań przeprowadzonych w ZD wynika, że Zagłębiacy nie posiadają etosu pracy a właściciele firm wolą zatrudniać osoby ze Śląska...zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      bzdury

      sosnowiec (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Bzdury pan gadasz. Tylko zacofana firma z zacofanym szefem zatrudnia patrzac na to, skad kto pochodzi. Brak etosu pracy? Kolejna bzdura. Jestem z sosnowca i nie znam slazaka, ktory by mi dorownal...rozwiń całość

      Bzdury pan gadasz. Tylko zacofana firma z zacofanym szefem zatrudnia patrzac na to, skad kto pochodzi. Brak etosu pracy? Kolejna bzdura. Jestem z sosnowca i nie znam slazaka, ktory by mi dorownal pod wzgledem etosu pracy, organizacji pracy i automotywacji.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Heimattreuer

      Śląsk (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 13 / 13

      Część Sosnowca czyli Milowice, Stary Sosnowiec należały niegdyś do Śląska
      reszta czyli Zagórze, Klimontów do Małopolski
      poza tym jak można mylić dzielnice historyczną Śląsk z obszarem...rozwiń całość

      Część Sosnowca czyli Milowice, Stary Sosnowiec należały niegdyś do Śląska
      reszta czyli Zagórze, Klimontów do Małopolski
      poza tym jak można mylić dzielnice historyczną Śląsk z obszarem industrialnym tak zwanym
      Zachodnim Okręgiem Przemysłowym, potocznie nazywanym od Dąbrowy, dąbrowskim
      naucz się pan dziejów ojczystych profesorzezwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      bzdury

      Red (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

      Co za bzdury. Milowice dawniej były wsią związane z Czeladzia a to od wczesnego średniowiecza była małopolska a potem księstwem siewierskim, na jego terenie leżała tez wieś stary sosnowiec....rozwiń całość

      Co za bzdury. Milowice dawniej były wsią związane z Czeladzia a to od wczesnego średniowiecza była małopolska a potem księstwem siewierskim, na jego terenie leżała tez wieś stary sosnowiec. Księstwo należało do biskupów krakowskich - było politycznie związane z Rzeczpospolitą. Dopiero wskutek 3 rozbioru te ziemie trafiły na kilkanaście lat do Prus a potem na czas I wojny światowej. Do śmierci Krzywoustego nawet miejsce gdzie leży Bytom należało do Małopolski. Zatem naucz się sam dziejów ojczystych zanim zaczniesz innych poprawiać.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Od kiedy to Stary Sosnowiec i Milowice należały do Śląska ???

      Barteck (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

      Bardzom jest ciekaw

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      błędny tok myslenia pana pseudoprofesora

      ziomuś (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10 / 17

      Tożsamość zagłębiowska nie istnieje i nigdy jej nie było
      mieszkańcy rodowici Będzina, Sosnowca, Dąbrowy w większości to Małopolanie
      od zawsze poprzez gwarę i zwyczaje związani z ziemią krakowską


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      gwara

      Zeboa (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      Gwara małopolska w Zaglebiu? Istnieje szczątkowa gwara zaglebiowska pochodna małopolskiej, ale tak naprawdę to już jej nie ma.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Pieprzysz

      Jezus (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      pieprzysz ziomek, Ja mieszkam w DG i uwierz mi u nas jest wieelka tożsamość zagłębiowska

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Pierdoły.

      Erich. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 21 / 13

      Wódz to po naszymu fuhrer ale tyn to mimo.ze profesor to godo pierdoły.
      Jo niy mom nic do Sosnowiokow.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      prawidłową ocena

      imc (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 9

      Galicjanin --inny wZywcu inny w Sączu.? Przybyły 1978 na Śląsk,zamieszkały w Sosnowcu.Socjolog i wykładowca.Wg. mnie rzeczowa opinia na to co sie dzieje.,w tym czasie i na tej przestrzeni.Jeżeli...rozwiń całość

      Galicjanin --inny wZywcu inny w Sączu.? Przybyły 1978 na Śląsk,zamieszkały w Sosnowcu.Socjolog i wykładowca.Wg. mnie rzeczowa opinia na to co sie dzieje.,w tym czasie i na tej przestrzeni.Jeżeli nie będzie krachu,to nic sie nie zmieni i cieszyć sie będą jednostki z kosmetycznych zmian.Abyśmy tylko to utrzymali.Zawsze może być gorzej.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Las Wegas

      Prof Marek (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 20 / 12

      Gdyby mendy świeciły,,,,,,,

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama