Chora wątroba daje charakterystyczne objawy

Data dodania: 2009-03-15 15:42:13 Ostatnia aktualizacja: 2013-04-15 21:29:55

Krystyna Bochenek

O tym, jak ważne funkcje pełni wątroba i jakie objawy świadczą o chorobach wątroby z dr. nauk medycznych Maciejem Hamankiewiczem, internistą, ordynatorem Oddziału Wewnętrznego Szpitala Miejskiego w Będzinie rozmawia Krystyna Bochenek. Chora wątroba - objawy CZYTAJ WIĘCEJ

1/3 ›

›

Chora wątroba daje charakterystyczne objawy

Jak wygląda wątroba i gdzie się znajduje?
Wątroba zlokalizowana jest w obrębie jamy brzusznej, pod prawym łukiem żebrowym. W niezwykle rzadkich przypadkach przełożenia trzewi zlokalizowana jest pod lewym łukiem żebrowym. Waga tego narządu zależy od stanu, w którym się znajdujemy. Wątroba stanowi bufor dla przepływającej krwi, dlatego wiele z jej wagi zależy od tego, ile krwi w niej się znajduje. Wątroba pełni m.in.

∨ Czytaj dalej

funkcję magazynowania krwi i innych substancji odżywczych, jej waga wynosi około 1300 g. Wątroba składa się z czterech płatów - prawego i lewego oraz ogoniastego i czworobocznego.

Ściśle związane z chorobami wątroby są choroby wszystkich dróg żółciowych - spełniających funkcję transportującą żółć oraz pęcherzyka żółciowego - pełniącego funkcję magazynującą tę żółć. Oprócz tego pęcherzyk pełni funkcję narządu endokrynnego.

CZYTAJ TAKŻE:
I Ty możesz mieć chorą wątrobę

Wątroba jest narządem bardzo unaczynionym, jedną z jej funkcji jest regulacja objętości krwi. Krew przepływająca z jamy brzusznej układem wrotnym jest kierowana do wątroby i tam poddawana "obróbce" metabolicznej. Dalej przepływa przez żyłę główną dolną do prawej komory serca. Stamtąd jest rozprowadzana po całym organizmie. Jeśli funkcja rozkurczowa serca jest upośledzona, to serce nie jest w stanie tej krwi odebrać. Wtedy wątroba przepełnia się krwią. Niektórzy pacjenci uskarżają się wówczas na to, że coś ich uwiera, że czują ból w łuku podżebrowym, nie mają apetytu. Są to objawy choroby serca, a nie wątroby. Jeśli jednak leczenie serca nie zostanie rozpoczęte, to może dojść do choroby wtórnej, czyli sercowej marskości wątroby.

Jedną z funkcji wątroby jest produkowanie żółci. Jaki jest związek wątroby z woreczkiem żółciowym?
Wiele osób mówi, że "ma kamienie na woreczku". Tymczasem lekarze nie uznają takiego pojęcia; prawidłowa nazwa to pęcherzyk żółciowy. Jest on magazynem żółci w razie potrzeby wyciskanym do przewodu pokarmowego, ale jest także bardzo ważnym, czynnym hormonalnie narządem. Te hormony regulują motorykę całego przewodu pokarmowego.

Komórki wątroby, czyli hepatocyty produkują żółć w sposób ciągły. Żółć jest przekazywana z wątroby do przewodu pokarmowego. Jeżeli dochodzi do zalegania żółci, następstwem może być powstanie kamieni żółciowych lub nawet zatkanie przewodów żółciowych, czyli cholestazy. Powstaje wówczas kolka wątrobowa, która jest bolesną dolegliwością.
Niekiedy konieczne jest dokonanie operacji usunięcia pęcherzyka żółciowego. Brak tego narządu może być przyczyną dolegliwości pacjenta, np. zgagi, niestrawności, wzdęć.

Lekarze często mówią o trzustce czy wątrobie, posługując się terminem "brodawka Vatera". Co to jest?
Brodawka Vatera jest to miejsce w części zstępującej dwunastnicy, gdzie dwa przewody - bardzo dla nas ważne - przewód żółciowy wspólny i przewód trzustkowy, odprowadzają swoje soki trawienne do przewodu pokarmowego. Wystarczy drobny proces zapalny, by doszło jednocześnie do choroby wątroby oraz trzustki.

∨ Czytaj dalej

Jeżeli w brodawce Vatera znajdzie się jakaś przeszkoda, w wyniku której żółć nie mogąc dostać się do dwunastnicy, zostanie zarzucona do trzustki, u pacjenta dojdzie do ostrego zapalenia trzustki. Szybkie usunięcie przeszkody w brodawce Vatera równa się wyleczeniu pacjenta. Wcześniej była to choroba śmiertelna. Dzisiaj zabiegi ratujące życie można wykonać za pomocą endoskopu.

Czy lekarze obserwują, że liczba zachorowań na choroby wątroby wzrasta, czy może maleje?
Świadomość różnych zagrożeń, jakie stoją przed naszą wątrobą powoduje, że akcje profilaktyczne i szczepienia dają już pierwsze efekty, na przykład zmniejsza się liczba zapaleń wątroby typu B. Ciągle narasta jednak ilość zapaleń wywołanych infekcjami wirusa C, choć większość zainfekowań pochodzi z lat wcześniejszych. Osoby zarażały się wirusem często podczas przetaczania krwi. Od przynajmniej 20 lat przetaczanie krwi jest bezpieczne. Dużą ilość schorzeń dróg żółciowych powodują ciągle błędy dietetyczne.

Jaka jest rola wątroby?
Jak już mówiliśmy, jedną z nich jest regulacja objętości krwi. Następnie wytwarzanie i wydzielanie żółci. Warto wiedzieć, że procesy przemiany węglowodanów, białek i tłuszczów także odbywają się w wątrobie. Wątroba z tłuszczy i aminokwasów, które zjadamy, może wytworzyć potrzebny dla organizmu cukier. Wytworzony cukier może zmagazynować lub uwolnić. Zawartość cukru w organizmie możemy stwierdzić poprzez badanie stężenia glukozy we krwi. Dlatego też zbyt małe lub zbyt duże stężenie glukozy we krwi wcale nie musi świadczyć o problemie cukrzycowym. Może być właśnie wyznacznikiem choroby wątroby. Wątroba pełni także funkcję magazynowania oraz funkcję obronną organizmu. Z tej ostatniej funkcji wiele osób w ogóle nie zdaje sobie sprawy. Tymczasem wątroba pełni tę funkcję dzięki komórkom Browicza-Kupffera, które mają zdolność obronną przed wirusami i bakteriami.

Jeśli ktoś odczuwa kłucie czy kolki w miejscu, gdzie zlokalizowana jest wątroba, to o czym może to świadczyć?
Ból jest ważnym sygnałem wskazującym na niebezpieczeństwo, przed jakim stoi nasz organizm. Dlatego też lekarze, przeprowadzając wywiad z pacjentem, zadają wiele precyzujących pytań dotyczących bólu. Dla nas najważniejszą informacją jest ta, czy ból jest nagły czy przewlekły. Często ból kłujący, nagły pacjenci opisują jako "uderzenie nożem w brzuch". Może to być objaw pęknięcia wrzodu. Bóle kolkowe w okolicy prawego podżebrza są często objawem kamicy dróg żółciowych, czyli zaburzeń odpływu żółci. Natomiast sama choroba miąższu wątroby daje ból przewlekły, mało charakterystyczny, często określany jako "gniecenie, dyskomfort, dyspepsja". Ważne jest umiejscowienie bólu. Najczęściej pacjenci wskazują na ból w prawym łuku żebrowym. Może się jednak zdarzyć, że ból będzie odczuwalny w innym miejscu, na przykład wspomniany pęknięty wrzód żołądka może objawiać się bólem w okolicy prawego obojczyka. W chorobach wątroby mogą występować też bóle głowy, ale o charakterze innym niż np. przy nadciśnieniu tętniczym. Są to bóle dokuczliwe, niektórzy pacjenci opisują je, jakby ktoś wkładał im palec pod czepek kąpielowy i próbował go zdjąć.

Ważną informacją dla lekarza jest zależność występowania bólu od spożywania posiłku. Np. gdy ból pojawia się przy jedzeniu - może to świadczyć o chorobach przełyku; po około dwóch godzinach po zjedzeniu posiłku - o wrzodach dwunastnicy.

Kolka wątrobowa ściśle związana jest z rodzajem potrawy - tłusty posiłek powoduje silne obkurczanie dróg żółciowych. Do tego stanu dochodzi także po zjedzeniu czekolady czy żółtka jaja.

∨ Czytaj dalej

Elementem, na który chorzy powinni częściej zwracać uwagę jest zmiana dobowego rytmu oddawania stolca. Zmianę tego rytmu pacjenci powinni zgłaszać lekarzowi, który może wykonać badania w kierunku chorób wątroby, trzustki, jelita grubego.

Do objawów świadczących o chorobach wątroby należą także zaburzenie świadomości oraz świąd skóry. Chyba niewiele osób zdaje sobie z tego sprawę?
Zaburzenia świadomości wynikają z tego, iż wątroba jest jednym wielkim filtrem oczyszczającym organizm z różnego rodzaju toksyn. Dochodzi do nich, gdy wątroba przestaje pełnić tę funkcję. Zaburzenia świadomości pojawiają się, gdy na chorą wątrobę nakłada się drugi czynnik, np. infekcja w przewodzie pokarmowym.

Co warto wiedzieć, gdy wystąpi świąd skóry?
Świąd skóry występujący w chorobach wątroby jest określany przez pacjentów jako bardzo uciążliwy.

Wolne kwasy żółciowe, które dostają się do organizmu wnikają do nabłonka skóry i wywołują świąd. Często jest to pierwszy objaw, mocno wyprzedzający inne objawy cholestazy, czyli zaburzeń odpływu żółci. Bywa, że pacjent przez trzy tygodnie leczy się u dermatologa, a przyczyna leży w wątrobie.

Świąd jest też pierwszym objawem pierwotnej marskości żółciowej wątroby. Etiologia choroby nie jest znana, najprawdopodobniej jest jedną z chorób z autoagresji, być może w jej powstaniu udział mają czynniki genetyczne. Oczywiście wtórna marskość wątroby też może objawiać się świądem skóry.

Dlaczego dla wielu osób głównym objawem choroby wątroby jest żółte zabarwienie skóry?
Gdy dochodzi do zaburzeń w wytwarzaniu żółci, kolor skóry człowieka jest wtedy żółty, odbarwia się też stolec. Wątroba to też choroba przemiany żelaza, stąd u pacjenta może wystąpić szara barwa skóry, a nawet wręcz ołowiowa, jak np. w hemochromatozie, czyli zaburzeniu gospodarki żelazem. Skóra może też być brązowa, gdy u człowieka doszło do zgromadzenia miedzi w organizmie. Skóra jest blada przy zaburzeniach krzepnięcia krwi. Pojawienie się żylaków w przewodach czy odbycie powoduje, że występują częste krwawienia w innych miejscach.

1 2 3 4 5 › »