Szołtysek: Cidry z Radzionkowa, czyli wzór śląskości

    Szołtysek: Cidry z Radzionkowa, czyli wzór śląskości

    Marek Szołtysek

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    Marek Szołtysek
    1/3
    przejdź do galerii

    Marek Szołtysek ©arc.

    Radzionków to niezwykła miejscowość, gdzie znacząca część Ślązoków jest tak silnie przywiązana do lokalnych tradycji, że dla przypadkowego gościa może być to wprost nieznośne. Jednak z regionalnego punktu widzenia Radzionków może stanowić swoisty wzór do naśladowania.
    Dzisiaj wszak dotkniemy tylko jednego z radzionkowskich elementów - nazwy "CIDRY". Jest ona ciągle żywa, a zapytana o to Maria Osadnik odpowiada natychmiast - "jo je cidrowa", co znaczy - jestem mieszkanką Radzionkowa. Zatem on - to cider, ona - cidrowa, a oni wszyscy - to cidry. Popularność tej nazwy potwierdziło wydanie w latach 2008-2009 dwóch "dukatów lokalnych", takich okolicznościowych monet o nominale 4 cidrów i 5 cidrów. I wtedy mieszkańcy wprost zwariowali na punkcie cidrów, bo monet tych sprzedano aż 50 tysięcy sztuk.

    CZYTAJ KONIECZNIE:
    NAJLEPSZE REGIONALNE ALKOHOLE: CZY CIDER BĘDZIE LEPSZY OD ŚLIWOWICY?


    Jakie jest jednak pochodzenie nazwy cider czy cidry? Najpierw trzeba wspomnieć, że córka mitologicznego Minotaura o imieniu Side została zamieniona w jabłoń. I najprawdopodobniej dlatego pewien specyficzny napój z jabłek dostał podobną nazwę. Jest on znany w wielu krainach, więc i nazwa ma sporo wersji: cidre (Francja), cidraie (Normadia), cider (Anglia), zider (Austria), siider (Finlandia), sidra (Hiszpania), sagardo (Kraj Basków), sidrerias (Asturia)… Ale jak ten jabłkowy napój - cider, robiony trochę jak piwo w procesie górnej fermentacji, trafił do Radzionkowa? Teorii jest wiele. Tradycję jego picia i robienia mogły przynieść do Radzionkowa francuskie wojska napoleońskie stacjonujące w tych okolicach w latach 1807-1809.

    Albo miłość do napoju przywieźli Ślązacy walczący na terenie Francji w wojsku pruskim i niemieckim podczas wojny francusko-pruskiej w latach 1870-1871, albo podczas pierwszej wojny światowej w latach 1914-1918. Nie można też wykluczyć, że cider przyjeżdżał na niemiecki wtedy Śląsk, jako ekwiwalent francuskich kontrybucji wojennych po 1871 roku. Mogło tak być, skoro na tych samych zasadach przywożono też sadzonki roślin owocowych i krzewy róż. Ale również o sprowadzenie cidru do Radzionkowa podejrzewa się francuskie oddziały rozjemcze, jakie w okresie powstań śląskich przebywały na Śląsku w latach 1920-1922. I wreszcie winny temu może być radzionkowski kupiec Lustig, który ten jabłkowy cider miał sprowadzać w ilościach hurtowych. Tak czy inaczej w całej radzionkowskiej okolicy nikt nie powie na radzionkowian inaczej jak - cidry.

    "I broń Boże nie brzmi to obraźliwie, lecz wprost dumnie!" - zapewnia cidrowa z krwi i kości Maria Osadnik. Natomiast Jarosław Wroński z Urzędu Miasta opowiada, że nawet robione są od czasu do czasu w Radzionkowie warsztaty, pokazujące jak ów lokalny napój zrobić sobie samemu w domu. Oczywiście potrzebne są do tego jabłka, a wrzesień to chyba idealny czas na tego typu radzionkowskie hobby.

    szoltysek@szoltysek.com.pl



    *POGODA NA WRZESIEŃ 2013
    *Koszmarny wypadek w Jasienicy: Jechał pod prąd i zginął w płomieniach [ZDJĘCIA +18]
    *MISS POLKA 2013: Najpiękniejsze dziewczyny Polski wybrane! [ZOBACZ ZDJĘCIA]
    *Kolejka Elka już działa! Zobacz całą trasę z lotu ptaka [ZDJĘCIA+ WIDEO]
    Codziennie rano najświeższe informacje z woj. śląskiego prosto na Twoją skrzynkę e-mail. Zapisz się do newslettera

    Czytaj także

      Komentarze (20)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Do Soltyska

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

      Ponoczku . wybier se do Zandowic(Zedowice). sam wszystke prawia po slonsku.my sam momy: plackorzow.maslonkorzow i blachowkorzow. jak niy bajesz wiedziol jak do nos trefic . spytej se Miodka


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      do Szoltyska

      gosc (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      Zapomniol zes jesce lo Kapusciorzach Zoltych Pympach

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      jak ich zwol tak ich zwol

      imc (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6 / 1

      som to fajne rzetelne i ambitne Slonzoki.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      CUDP- czyli cydr

      mdli mnie (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 2

      Dlaczego akurat z Francji? Może być też cydr ruski. Butelka tego popularnego na wschodzie napoju jest nawet bohaterką odcinka kultowego serialu "Wilk i Zając" (można znaleźć w necie). No chyba, że...rozwiń całość

      Dlaczego akurat z Francji? Może być też cydr ruski. Butelka tego popularnego na wschodzie napoju jest nawet bohaterką odcinka kultowego serialu "Wilk i Zając" (można znaleźć w necie). No chyba, że trzeba dowartościować tych, którzy pomogli wywołać na Górnym Śląsku wojnę domową. A to Francuzi właśnie. I w Radzionkowie kult tego co francuskie kwitnie. Pierdy- smerdy, Szołtysek.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      W Normandii znajduje się gorzelnia

      cirano (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 2

      Calvados to brandwein a nie jabcok, a więc powstaje z tylko z jabcoka

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Co można załapać od Francuzów

      Gryta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 1

      A to ciekawe dlaczego w Radzionkowie przyjął się cider, a ślimaki nie. Przeca też byłoby ładnie powiedzieć "jo je ślimaczka, albo ślimakowa".

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Kaj idzie we Radzionkowie sie napic Cidra?

      Fridka Nowoczka (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 3

      Jo mom pytanie praktyczne.
      Jak wyglondo tradycja picio Cidra - a i Calvadosa - w Radzionkowie?
      Jest on tysz tam mozno wytworzany (niy mysla o japcoku Platonek, abo Patykiym pisany)?

      Bo teorie -...rozwiń całość

      Jo mom pytanie praktyczne.
      Jak wyglondo tradycja picio Cidra - a i Calvadosa - w Radzionkowie?
      Jest on tysz tam mozno wytworzany (niy mysla o japcoku Platonek, abo Patykiym pisany)?

      Bo teorie - wto, kedy i po co do Radzionkowa Cidre prziwioz - to jedna rzecz; drugo - to co to - poza tymi pamiontkowymi monetami - zmiyniolo u Radzionkowiokow we smakowaniu dobrych tronkow?zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Nikaj sie niy napijecie

      Cider (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 2

      Nikaj u nos niy kupicie wina ło mianie "Cider". Jo Wóm powiym iże możno i dobrze, bo na ślónskij ziymi przi naszym klimacie niy uchowiecie porzóndnych weintraubów, cy inkszych łowoców winnych,...rozwiń całość

      Nikaj u nos niy kupicie wina ło mianie "Cider". Jo Wóm powiym iże możno i dobrze, bo na ślónskij ziymi przi naszym klimacie niy uchowiecie porzóndnych weintraubów, cy inkszych łowoców winnych, cyli wino bółoby einfachowe.

      Niy byda rzeczywistoście cyganiół, u nos jak wszyndzie sóm ludzie ftorzi napijóm sie wina za śtyry złote, i sóm takie ludzie ftorzi echt przijymnoś majóm ze picio wina ftore smak mo ze dugo leżakówanego wina ze gruzińskij cy włoskij wsie.
      zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Cidr, to niy japzok za sztyry zlotki!

      Fridka Nowoczka (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Ja "Cider" - ino co cider niy je ze traubow robiony ino s ponek. A ponki to jeszcze Poloki na naszym Sloncku niy wytympjyli.
      Taki cider dobry je, jak na dworze wor wielki. Jak tako flaszka...rozwiń całość

      Ja "Cider" - ino co cider niy je ze traubow robiony ino s ponek. A ponki to jeszcze Poloki na naszym Sloncku niy wytympjyli.
      Taki cider dobry je, jak na dworze wor wielki. Jak tako flaszka wsadzisz do kilszranku, a potym sie szkloneczka zimnego cidru napijesz - to asz Ci sie lepi zrobi. Troszka bulgocze - a do tego mo ino 2 % alkoholu - to i po takim jednym i autym jechac mozesz.
      Te ze Francyje, to som we dwoch sortach robione - lekko slotki i wytrowny. Oba smakujom dobrze!
      Czim sie!zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ale ten Dz. je mondry. I jaki rzeczowy, kompetentny i neutralny. Dej kusika, redaktor-inteligent !!

      Marta-Della (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6 / 2

      Moze przywiezli je Francuzi albo Francuzi albo Francuzi albo Francuzi w 1600 albo w 1700 albo w 1800 albo w 1900 - byle tylko nie tak po prostu, np. z Hesji albo Turyngi albo Dolnego Slaska albo...rozwiń całość

      Moze przywiezli je Francuzi albo Francuzi albo Francuzi albo Francuzi w 1600 albo w 1700 albo w 1800 albo w 1900 - byle tylko nie tak po prostu, np. z Hesji albo Turyngi albo Dolnego Slaska albo Moraw.

      No nie, gaspadinie Litwinie ?

      Niewykluczone, ze cidra przywiózl, no razem z tym slynnym kagankiem oswiaty, "nawet sam" Sobieski. Takjest. Dokladnie, To nawet bardzo prawdopodobne. Prawie pewne i mysle, ze da sie latwo udowodnic. HEHE. Po kilku cidrach ganc zicher.

      zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Errata: Szoltysek, a nie "Dz." (Dziadul), ale i tak zero róznicy.

      Marta-Della (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 2

      j.w.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      niynosz

      libero (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 2

      Wprost, swoisty, wszak, Slazok, ojej.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Tam gdzie śląskość widać i słychać.

      MBTM (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 9 / 2

      Pod względem "śląskości" Radzionków niczym nie różni się od innych miast o podobnej ilości mieszkańców. Chyba dla nikogo nie jest tajemnicą że im dalej od Katowic tym więcej tej prawdziwej...rozwiń całość

      Pod względem "śląskości" Radzionków niczym nie różni się od innych miast o podobnej ilości mieszkańców. Chyba dla nikogo nie jest tajemnicą że im dalej od Katowic tym więcej tej prawdziwej "śląskości", tradycji i gwary, a nie koszulek "Freistaat Oberschlesien" noszonych przez ludzi dla których gwara i tradycja śląska to sprawy tak odległe jak kosmos.

      Radzionkowianie mają jedną specyficzną cechę, przejawiają patriotyzm lokalny(radzionkowski) ponad ten regionalny czy krajowy. Jeżdżę dużo po Górnym Śląsku, i takiego przywiązania do miasta nie spotkałem nigdzie. Mieszkam niedaleko Radzionkowa, i wolę tam spędzać wolny czas niż w Bytomiu, bo Bytom to Śląsk tylko na mapie, a w Radzionkowie śląskość widać a przede wszystkim słychać.

      PS: Radzionków i tak pod względem śląskości wygląda blado w stosunku do wsi powiatu tarnogórskiego. Rozmowa z Ślązakami(tymi prawdziwymi) to już jest wehikuł czasu.

      Kiedyś wchodzę do małego sklepiku w Rudzińcu(powiat gliwicki), a tam rozmowa ekspedientki z kupującą odbywa się po niemiecku, z następną klientką po śląsku, a ze mną po polsku.

      Na wsiach to jest istny tygiel, prawdziwa Europa w małej wsi.
      zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      A u nos pod Raciborzem po bohemoslasku, czasami po czesku.

      gynau, ano (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 1

      Reklamy i napisy na ulicach tez czesciwo po czesku.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      tzn.

      gynau, ano (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 2

      Tzn. godka podobno bardzi po (staro)morawsku, niyznomsie.

      Zdjęcie autora komentarza
      Tu się nie zgodzę. Wzór Ślązaka do naśladowania to oczywiście Jerzy Gorolik.

      Sandman

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 19

      Kto najbardzie na świecie jest Ślązakiem? Oczywiście Jerzy Gorolik, bo żeby być Ślązakiem to trzeba chcieć nim być. A Jerzy Gorolik CHCE BYĆ Ślązakiem najbardziej na świecie. Nikt mu w tym nie...rozwiń całość

      Kto najbardzie na świecie jest Ślązakiem? Oczywiście Jerzy Gorolik, bo żeby być Ślązakiem to trzeba chcieć nim być. A Jerzy Gorolik CHCE BYĆ Ślązakiem najbardziej na świecie. Nikt mu w tym nie dorówna.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @Sandman • 21.09.13, 12:43:40

      i ja (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8 / 2

      Tu się nie zgodzę. Wzór Ślązaka ( ?) do naśladowania to oczywiście nie kto inny jak Sandman

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama