Szołysek: Szkolne tyty i lody

    Szołysek: Szkolne tyty i lody

    Marek Szołtysek

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    Szołysek: Szkolne tyty i lody
    Moja najmłodsza córka poszła do pierwszej klasy, a mnie pierwszego września przypadł ten zaszczyt zaprowadzenia dziecka do szkoły. W sumie było fajnie. Zrobiłem parę zdjęć do rodzinnego albumu i wręczyłem mojemu pierwszakowi to coś, co na Śląsku jest absolutnie powszechnym zwyczajem - czyli tyta.
    Szołysek: Szkolne tyty i lody
    Z kategorii Marek Szołtysek Marek Szołtysek. Muł dla kolekcjonerów Marek Szołtysek. Muł dla kolekcjonerów
    Ale właśnie z tą tytą - jak zauważyłem - niektórzy ludzie mają poważne problemy. PO PIERWSZE, tyta to zwyczaj śląski pochodzący od czasów niemieckiego szkolnictwa na Śląsku. Jest więc tyta germanizmem, tak samo jak śląskie słowo: gelynder (poręcz), byrna (żarówka) czy fuzekle (skarpetki). PO DRUGIE, niektórzy nie wiedzą jak to słowo odmieniać. Ślązoki bowiem mówią - Moje dziecko dostanie w szkole TYTA. Natomiast nie znający gwary odmieniają to po polsku i mówią - Moje dziecko dostanie w szkole TYTĘ.
    Niewielka różnica, ale pokazuje stopień zakorzenienia w śląskich tradycjach. PO TRZECIE niektórym mieszkańcom Śląska przez gardło nie chce przejść to regionalne słowo - tyta i zastępują je innym określeniem. Najczęściej jest to słowo - róg obfitości.

    Jednak nauczycielka w szkole mojej córki, która witała ją kilka dni temu w pierwszej klasie, używała słowa - rożek. Rodzice zaś, którzy owego dnia przyprowadzili swe dzieci do szkoły i stali z tyłu klasy za ławkami - byli nieco zdziwieni. Dlaczego? Otóż dzieci idąc do tej pierwszej klasy, doskonale już wiedziały, że dostaną tyty, natomiast nauczycielka mówiła im, że za chwilę dostaną rożki. Dzieci więc naprawdę nie wiedziały co nauczycielka mówi. Ja nawet delikatnie wtrąciłem: Proszę może używać słowa - tyta, bo dzieci nie wiedzą o co chodzi z tymi rożkami. Powiedziałem to może zbyt cicho. Nauczycielka tego nie dosłyszała, albo nie chciała tego usłyszeć, może nie rozumiała o co chodzi, co się niedawno przyprowadziła na Śląsk? W każdym razie do końca tego spotkania używała słowa - rożek. Nie była to oczywiście żadna zbrodnia, ale regionalny zgrzyt i mieszanie dzieciom w głowach. Tak, bo moja córka słuchając tego wszystkiego doszła do wniosku, że oprócz tyty, to na rozpoczęcie szkolnej edukacji dostanie jeszcze za chwilę lody. Tak, lody, bo dzieci na pewien kształt lodów mówią - rożki.

    Jaki z tego zdarzenia płynie śląski wniosek? Otóż mijają kolejne dziesięcioleci i choć śląskiej kultury już w szkołach nie wyśmiewają, to śląskie dzieci ciągle od pokoleń doświadczają tej samej odmienności, że w domu mama szykuje sznity, a potem dziecko w szkole zjada to jako kanapki. Tyty zaś w szkole mniej lub bardziej cudownie zamieniają się w rożki.

    *Trąba powietrzna w Chorzowie ZOBACZ NOWE WIDEO I ZDJĘCIA
    *Wakacje przedłużne. To prezent MEN dla uczniów
    *Pielgrzymka kobiet do Piekar Ślaskich 2016 ZDJĘCIA + WIDEO
    *Dzieci zasypiają w każdych warunkach NAJŚMIESZNIEJSZE FOTKI
    *Sprawdzony i prosty przepis na leczo SPRÓBUJ I SIĘ PRZEKONAJ
    *W pełni wyposażone mieszkanie w centrum Katowic może być Twoje! Dołącz do graczy loterii "Dziennika Zachodniego"

    Czytaj także

      Komentarze (18)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      gwarantuję,że gdyby tytę wymyślili Anglicy

      Realista (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 2

      To wszyscy z lubością nazywałby je "a bag". Tacy już jesteśmy.Ale że słowo pochodzi z j.niemieckiego to nazywa się je "rogiem obfitości"
      To jest właśnie polskie zakłamanie.
      Swoją drogą w czasach...rozwiń całość

      To wszyscy z lubością nazywałby je "a bag". Tacy już jesteśmy.Ale że słowo pochodzi z j.niemieckiego to nazywa się je "rogiem obfitości"
      To jest właśnie polskie zakłamanie.
      Swoją drogą w czasach gdy dzieci nie dostawały na codzień słodyczy taka tyta była wielką radością.Ale teraz dzieci także z wielkim przejęciem i dumą trzymają kurczowo swą tytę pierwszoklasisty.przecież rozpoczynają ważny,nowy etap swego życia.
      To piękna tradycja.A gorole niech sobie je zwą "RÓG OBFITOŚCI"Tylko to takie małe i płaskie(to zachowanie dorosłych)zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      To je naszo godka nasz Heimat

      (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 1

      godka to niy wszystko my momy inno kultura i mentalnosc od wos


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      jo, czyly ta, ślunskom kulturę to zlikwidowali niemcy

      . (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 5

      szczególnie tę dolnoŚLUNSKOM, a gdyby nie powstania, to nawet górnoślunsko GODKA by zniknęła,
      ignorancie ślunski.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Czyli nosz kamrat Tytok

      filatelista (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 11

      To jes ruk opfitosci, hehehehe

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Tyta nie tyta, som inksze problemy

      filatelista (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 10

      A co oznacza w jezyku szlonzkim " ciagnąc pałę".??? Jeden ze szlezjerorastapoferajnodojczów, użył tak gryfnego inace wzwrotu, hehehe

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Czymu...

      Owsik (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 6

      Ani tyta ani "rog obfitości" w Polsce niy zapuści korzyni, bo zanim zwyczaj sie przijmie braknie jym dzieci kere pudom do szkoły. Tu i 500+ niy pomoże

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ...Nie bendzie ślozak pluł nam w twarz!...

      Francik Posypa (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 17 / 6

      Mocie szczynście panie Szoltysek, co Wom pani naucicielka niy kozaua za kara napisac sto razy:...."Nie bendem darowywał mej córce tyty, tylko róg obfitości"...

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Szoutysku pojakymuś sie niy spytou

      mara ślonsko (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 12 / 9

      tyj rechtorki uod polskigo pojakymu godo na tyta rog abo rożek bouo ci gańba żeś slonzok.Jo bych sie spytou chcesz we tyta mono by wtynczos spokopjyua.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      A jak odmjyniac ...tytka?

      chrobok (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10 / 5

      Witom Wos panie Szoutysek!
      A jusz ech myslou, co wom tyn kompleks „antygermanizatora“ z latami przeszou. Ale ech sie – jak widza luftnou.
      Niy byda teroski jeszcze ros tuplikowou, czamu we...rozwiń całość

      Witom Wos panie Szoutysek!
      A jusz ech myslou, co wom tyn kompleks „antygermanizatora“ z latami przeszou. Ale ech sie – jak widza luftnou.
      Niy byda teroski jeszcze ros tuplikowou, czamu we niymieckij prowincji Oberschlesien (ja, ja to boua prowincjo Preußen), dlo dzkolorzy,- kerzy po nocach trojmowali o ty niyistniejoncy Polcce – nie bouo szkou kaj godali po polcku. Powjym ino, co na okupowanym bes Polokow Gornym Sloncku tysz takich szkou niy bouo, a w Ympiku szuo sie uczyc inkszych uopcych godek – ale niy niymieckigo.
      Ale niy o to mi idzie.
      Usmiou ech sie z Waszegotuplikowanio o tycie I odmiynianiu bes – jak to zwiecei – przipadki. Bo spomniauo moi sie, jak jusz dobre poradziesiont lot tymu moj knyrbs szou do piyrszy klasy. Jak sie nolezauo – wziyni my na tyn piyrszy dziyn srogo tyta. No I powjyccie ino – my z Mojom I z bajtlym, byli jedyne, kere mieli przy sobie tyta. Zaroski inksi zaczli sie pytac, co to jest. Toch pedziou – TYTA. Na to wtroncioua sie …pani Zofia od polskiego” – zresztom tukej w roli “pani” – to jest wychowawczyni, I pedziala: “Co pan opowiada – przeciez to jest rog obfitosci….” No to trefioua, bo w tycie boly rozmajite szekulady I inksze “obfitosci”, kere prziszuy sfjyzo w pakecie z Reichu.
      Nic ech niy pedziou, ale I moj synek niy dou sie przeuonacyc na tyn “rog”. Swojymu – jak szou do pjyrszy klasy tysz dou tyta, aniy jakis tam rog.
      I tak sie mysla, co smiyszniy by sie suchauo, jak by taki prawdziwy Slonzok zza Brynicy pedziou do sprzedowaczki:…”Pani mnie dasz tako jedno duzo TYTĘ!”
      Ach I jeszcze jedna rzecz – to o czym ech naszkryflou bouo niy kajsik w Polcce wschodnij – ino w Gliwicach – jak Poloki nazwali Gleiwitz.
      Czimcie sie!

      zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      to nie Polaki nazwali "gleiwitz" GLIWICAMI,

      . (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 4

      tylko niymce zgermanizowali ORYGINALNOM ŚLUNSKOM SŁOWIAŃSKOM nazwę tej miejscowości..."znafco" swej "ślunskiej" HISTORII, od jakiego słowiańskiego ślunskiego słowa Gliwice , a potem "gleiwitz"...rozwiń całość

      tylko niymce zgermanizowali ORYGINALNOM ŚLUNSKOM SŁOWIAŃSKOM nazwę tej miejscowości..."znafco" swej "ślunskiej" HISTORII, od jakiego słowiańskiego ślunskiego słowa Gliwice , a potem "gleiwitz" powstało, to sobie sam sprawdź w ...np. niemieckich źródłach.

      Tyta to nie jest ŚLUNSKI RDZENNY zwyczaj, ino przywieziony przez niymieckich imigrantów na ŚLUNSK.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      śmieszne

      Zmostu (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 13

      To jeszcze nic! Te Poloki nazwali Rybnik - Rybnik! To jest dopiero śmieszne.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Zmostu i s ruby ruły!

      Francik Posypa (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8 / 7

      Mosz recht - śmiyszne - Smiech! Jakoś go tam musieli nazwac, cobyś wiedziou kaj sie leyczysz!


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Franck opluty i obrzygany tysz

      Zmostu (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 9

      Nie bendzie ślozak pluł nam w twarz!...- a fest mosz tyn ryjok zapluty? Musisz go wszyndzie wtykac to bydziesz sie spotykou z "nagrodom".


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Cza Slonzokow wyszczylac - jak godo (p)osel Pieta!

      Francik Posypa (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10 / 3

      A dyc, ze musza! Jak dugo polcki okupant bydzie sie rostopjyrzou na naszym Sloncku i zachowywou jak wieprzek w chlywie - byda sie wtykou!


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      poszczylony w pusty ueb

      Zmostu (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 7

      To jusz yno wina tfojich ziomali, fatruf i opuf co po germanskim okupancie mocie inkszego. Jest wina, jest i kara. Duzo szczynscio ci życa, bo na rozum niy ma miejsca w tfoi zafekalnionej...rozwiń całość

      To jusz yno wina tfojich ziomali, fatruf i opuf co po germanskim okupancie mocie inkszego. Jest wina, jest i kara. Duzo szczynscio ci życa, bo na rozum niy ma miejsca w tfoi zafekalnionej muzgownicy.
      Jest takie powiedzenie do pojęcia tylko przez mądrych, i to ludzi: Głupi niedźwiedziu, gdybyś w mateczniku siedział nigdy by się o tobie Wojski nie dowiedział.
      Jak nie - to masz jak masz. I nikt by do ciebie nie miał ochoty szczelać, jak histerycznie przeinaczasz słowa jakiegoś dupka (może nawet go sam wybrałeś?), którego się okropnie przestraszyłeś. A z kolei ten przestraszył się jakiegoś mikrofirera - ty już wiesz kogo. I to cała prawda.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      nasza godka

      jo na wartkim piździku (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10 / 10

      to nasze ślonske dziedzictwo kulturowe. Jak nasza godka spolonizujom(oby do tego niy doszlo) to niy bydzie tysz tych richtich slonzokow.Ino my poradzymy jom uratować abo po ślonsku retnońć.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ino tyta

      punkt (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 15 / 3

      Wszystko spolszczajom Polaki, a najgorsze jes to, że ślonske matki jym sie bez oporu poddawajom.
      To one, w wielu przipadkach, ponoszom wina za przepadek i degradacja naszyj kultury, naszego...rozwiń całość

      Wszystko spolszczajom Polaki, a najgorsze jes to, że ślonske matki jym sie bez oporu poddawajom.
      To one, w wielu przipadkach, ponoszom wina za przepadek i degradacja naszyj kultury, naszego jynzyka. Same łomiom swoj jynzyk, ale starajom sie na gwołt z bajtlami "ładnie" po polsku godać czy mówić. Wg mnie powinno sie j. polski na drugym dopiyro planie trzimaćzwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ino GS

      GS (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7 / 8

      Prosto w cel, niy idzie juz sluchac tyj polonistycznie poprawnyj godki, tak ich wszystkich boli ta naszo godka. Co za skrajno glupota - rozek haha jak niy wiym o czym mom godac to niy biera sie za...rozwiń całość

      Prosto w cel, niy idzie juz sluchac tyj polonistycznie poprawnyj godki, tak ich wszystkich boli ta naszo godka. Co za skrajno glupota - rozek haha jak niy wiym o czym mom godac to niy biera sie za godka. zwiń

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama