I i II Powstanie Śląskie wybuchło w sierpniu ARCHIWALNE...

    I i II Powstanie Śląskie wybuchło w sierpniu ARCHIWALNE ZDJĘCIA m.in. tak wyglądali śląscy powstańcy

    Teresa Semik

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    I i II Powstanie Śląskie wybuchło w sierpniu ARCHIWALNE ZDJĘCIA m.in. tak wyglądali śląscy powstańcy
    1/15
    przejdź do galerii
    Powstania śląskie z sierpnia 1919 i 1920 r. nie przyniosły oczekiwanego zwycięstwa na miarę powstania z 1921 roku, ale były przykładem patriotyzmu, odwagi i oddania.

    I i II Powstanie Śląskie: Oba wybuchły w sierpniu


    Ślązacy ochotniczo bili się o Polskę, której nie doświadczali od pokoleń. Dla tej Polski potem żyli, choć nie okazała się ojczyzną z ich marzeń. Powstańcy śląscy zasługują na szacunek szczególny.

    Stając do walki przysięgali:
    "Przysięgam przed Bogiem Wszechmocnym i Wszechwidzącym, że Górny Śląsk przed Niemcami bronić będę, że tajemnic organizacyjnych nawet pod groźbą śmierci nie zdradzę, że rozkazy Polskiej Organizacji Wojskowej sumiennie wykonywać będę. W razie potrzeby jestem gotów za ojczyznę moją życie poświęcić."

    Już z treści przysięgi wynika, o co i z kim bili się powstańcy śląscy. Dwa pierwsze powstania, z sierpnia 1919 i 1920 roku, nie przyniosły oczekiwanego zwycięstwa, ale okazały się doświadczeniem o znaczeniu fundamentalnym.

    Żadne z państw, które starły się w pierwszej wojnie światowej, nie miało dalej idących planów w sprawie polskiej. Część niemieckich kół rządzących myślała ewentualnie o utworzeniu z ziem zaboru rosyjskiego państewka polskiego, w jakiejś mierze uzależnionego od Niemiec.

    Sprawa granic odrodzonej w 1918 roku Polski długo nie była rozstrzygnięta. Już przed konferencją pokojową w Wersalu Komitet Narodowy Polski w Paryżu Romana Dmowskiego wystąpił do państw zachodnich z żądaniem przyłączenia do Polski Górnego Śląska. Popierała go Francja. Silnym łącznikiem między Śląskiem a resztą ziem polskich był wspólny język i wspólne poczucie narodowe.

    Niemal całą swoją energię Polska skupiła wówczas na granicy wschodniej i wyprawach przeciwko Rosji sowieckiej. Władze w Warszawie liczyły, że Śląsk zdobędą na drodze dyplomatycznej, decyzją konferencji pokojowej. Śląsk miał nam spaść „jak dojrzały owoc z drzewa”, ale nadzieje okazały się złudne.

    Konferencja w Paryżu zmieniła pierwotnie powziętą decyzję o przyznaniu Polsce Górnego Śląska, bo tym zamiarom sprzeciwili się Niemcy, wspierane przez Anglię i USA. Zamiast Śląska otrzymaliśmy plebiscyt.

    Nastroje bojowe wzrosły na Górnym Śląsku
    Mówiono wprost o zbrojnym powstaniu. Polscy działacze narodowi, m.in. Grzegorzek i Zgrzebniok, rozmawiali o nim z Korfantym w kwietniu 1919 roku w Poznaniu. Polska Organizacja Wojskowa Górnego Śląska liczyła wówczas 12 tys. ochotników. Korfanty ich powstrzymał, ale nie na długo. Był to czas ostrej rywalizacji Poznania i Warszawy, endecji i piłsudczyków o wpływy w kierownictwie powstańczym.

    Im brutalniejsze były akcje Niemców wobec ludności polskiej, tym nastroje bardziej się radykalizowały. Pierwszą datę na zbrojne powstanie śląscy działacze POW wyznaczyli na 22-23 czerwca 1919 roku. Sprzeciwiała się Warszawa, licząc ciągle na pokojowe przejęcie Śląska, sprzeciwiał się Korfanty, który w ostatnim momencie przyleciał samolotem z Poznania do Sosnowca. Udało mu się odwołać powstanie, ale rozkazy nie wszędzie dotarły na czas. W powiatach: kozielskim i oleskim doszło do starć powstańców z oddziałami niemieckimi.

    Sierpień 1919 roku rozpoczął się od strajku. Protestowano m.in. przeciwko Niemcom służącym w szeregach Grenzschutzu, który mocno dał się we znaki polskiej społeczności. W czasie tłumienia tego niezadowolenia, 15 sierpnia w kopalni Mysłowice Grenzschutz otworzył ogień do górników, którzy tłoczyli się przed kasą. Przyszli po wypłatę. Zabito siedem osób, w tym 13-letniego chłopca, który odbierał pieniądze za chorego ojca. Nazajutrz w nocy, z 16 na 17 sierpnia 1919 roku, wybuchło I powstanie śląskie.

    Licho uzbrojeni powstańcy, mimo ogromnego bohaterstwa, nie mogli liczyć na sukces. Sztab powstańczy był zdezorganizowany. Do walki przystąpiono w improwizowanych grupach. Brak było zwartej i jednolitej organizacji. Około 20 tys. powstańców uciekło potem przed niemieckimi represjami. Wrócili do swoich domów na mocy porozumienia między polskim a niemieckim rządem.

    Rozgoryczenie pozostało, ale niespodziewanie przyszedł sukces w listopadowych wyborach 1919 roku do władz komunalnych. Polacy zdobyli 6822 mandaty, a Niemcy - 4373.

    Nadal jednak na obszarze tym pozostała dawna administracja i policja, pod której ochroną bojówki niemieckie terroryzowały ludność polską. Doprowadziło to do wybuchu II powstania śląskiego, w nocy z 19 na 20 sierpnia 1920 r., niemal równocześnie ze strajkiem górników powiatu katowickiego, który przekształcił się w strajk generalny. To powstanie miało znacznie szerszy zasięg i było bardziej przemyślane. Niemal równocześnie z wybuchem powstania wkroczyły do akcji oddziały szturmowe. Po przerwaniu sieci telekomunikacyjnej, osaczano przewidywane ośrodki oporu, w tym posterunki policji. Władze niemieckie nie stawiały poważniejszego oporu. Uciekały w panice. Powstańcy opanowali terytorium znacznie większe niż przed rokiem w I powstaniu.

    Niemców zaskoczyła przede wszystkim reakcja ludności cywilnej, która przejmowała władzę przepędzając niemieckich urzędników, zabezpieczała mienie, atakowała majątki ziemskie. Korfanty obawiał się masowych ruchów ludowych i 25 sierpnia wezwał do zakończenia walk.
    Zobacz galerię
    To kolejne powstanie było wielką manifestacją polskości, ale sukces był częściowy. Rozwiązano znienawidzoną policję niemiecką, zastępując ją policją mieszaną, polsko-niemiecką, podległą władzom alianckim. Powstańcy zdobyli pokaźną ilość broni. Nastąpiło przejściowe odprężenie i złagodzenie konfliktów narodowościowych.

    Po przegranym przez Polskę plebiscycie, 2 maja 1921 roku wybuchło III powstanie śląskie, zwycięskie. Wpłynęło na ostateczne decyzje mocarstw zachodnich w sprawie podziału Górnego Śląska na polską i niemiecką część.

    Bili się za Polskę


    I powstanie śląskie: 17-24 sierpnia 1919 r.
    Alfons Zgrzebniok - komendant główny Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. Dowództwo Główne POW GŚ było w Pio-trowicach, potem w Strumieniu i Sosnowcu.
    Zasięg terytorialny - powiaty: pszczyński, rybnicki, katowicki, bytomski, zabrzański i częściowo tarnogórski.

    II powstanie śląskie: 19-25 sierpnia 1920 r.
    Alfons Zgrzebniok - komendant główny POW Górnego Śląska.
    Dowództwo Główne POW GŚ z siedzibą w Sosnowcu, potem w Dąbrówce Małej.
    Zasięg - powiaty: katowicki, bytomski, pszczyński, raciborski, w znacznej części rybnicki, zabrzański, tarnogórski i lubliniecki



    III powstanie śląskie: 2 maja - 5 lipca 1921 r.
    Dyktator Wojciech Korfanty, Naczelna Komenda Wojsk Powstańczych z siedzibą w Sosnowcu, później Szopienicach, wódz ppłk Maciej Mielżyński, później Kazimierz Zenkteller.





    BMW=Będziesz Miał Wypadek. Czy to sprawiedliwy osąd? ZOBACZ



    KLIKNIJ PONIŻEJ I POBIERZ
    500 ZŁ NA DZIECKO WNIOSKI + FORMULARZE

    KLIKNIJ W OBRAZ I ZOBACZ JAK PRAWIDŁOWO WYPEŁNIĆ WNIOSEK W PROGRAMIE RODZINA 500 PLUS

    Wielka woda 1997. Zobacz niezwykły dokument multimedialny, który przygotowaliśmy z okazji 20-rocznicy wydarzeń z lipca 1997 roku. Archiwalne filmy, zdjęcie i teksty. Zachęcamy, by oglądać w trybie pełnoekranowym komputera.


    Mistrzowie Handlu woj. śląskiego - finał plebiscytu Dziennika Zachodniego
    Wielka Gala Mistrzów Handlu ZOBACZ ZDJĘCIA



    Czytaj także

      Komentarze (123)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Zaglebiak

      Yjwald (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Skończ już pogorolski gupku kasprowac

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Niewygodne fakty

      Zagłębiak (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4

      Na Śląsku mieszkali i mieszkają tylko Polacy i Niemcy.

      Wszyscy ci "Ślonzocy" rojący o autonomii i chrząkający sztuczną prostacką gwarą, to co najwyżej potomkowie niemieckich matek i ruskich...rozwiń całość

      Na Śląsku mieszkali i mieszkają tylko Polacy i Niemcy.

      Wszyscy ci "Ślonzocy" rojący o autonomii i chrząkający sztuczną prostacką gwarą, to co najwyżej potomkowie niemieckich matek i ruskich sołdatów, co przyszli w 1945.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Pani Semik

      nie powinno się udzielać emocja niedoświadzczonym (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      Pani przekaz dziennikarski został wykreowany zgodnie firmowym przekazem PRL.

      Rozwińmy pani małorolny sposób myślenia Grenzschutzu

      Czytaj więcej:...rozwiń całość

      Pani przekaz dziennikarski został wykreowany zgodnie firmowym przekazem PRL.

      Rozwińmy pani małorolny sposób myślenia Grenzschutzu

      Czytaj więcej: http://www.dziennikzachodni.pl/serwisy/historia/a/i-i-ii-powstanie-slaskie-wybuchlo-w-sierpniu-archiwalne-zdjecia-min-tak-wygladali-slascy-powstancy,10512282/

      Grenzschutz to dwa słowa Grenz - granica ; Schutz - ochrona

      Czyli reasumując Grenzschutz to ochrona granic nie jak to pani przedstawia
      dziabeł z czelusi wysyssający krew polaków - i tu jest problem pani dziennikarstwa ?

      Po drugie w PRL istniały wojska Ochrony Pogranicza i ich zadaniem bryła ochrony
      państwa PRL to że po 89 zostało to zmienione na zamiennik Żandarmerii Granicznej
      to mało znaczący zwrot akcji dla pożeracza może coś się zmieniła ale nie dla was??

      Reasumując dla mało rozwiniętej dziennikarski Polskiej Grenzschutzu
      to ochrona granic i miało prawo reagować kiedy wróg naruszał suwerenność
      kraju który, był agresywnie atakowany .............................zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      powstania

      Slonzok (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6

      Cytat: "Silnym łącznikiem między Śląskiem a resztą ziem polskich był wspólny język i wspólne poczucie narodowe."
      Jaki byl ten wspolny jezyk? Chinski? Na Slasku mowiono po niemiecku, po slasku i...rozwiń całość

      Cytat: "Silnym łącznikiem między Śląskiem a resztą ziem polskich był wspólny język i wspólne poczucie narodowe."
      Jaki byl ten wspolny jezyk? Chinski? Na Slasku mowiono po niemiecku, po slasku i ewentualnie kilku przybyszow mowilo po polsku. Ci ostatni mogli tez miec cytowane "poczucie narodowe". Jezyk niemiecki byl od roku 1922 na Slasku sukcesywnie tepiony. Takze Gwara Slaska nie byla mile slyszana. Tepienie tych jezykow wzmozono po II Wojnie Swiatowej. Stan ten trwa po dzien dzisiejszy. (Tez prawie 100 letni jubileusz) Dlaczego ciagle falszuje sie fakty historyczne, geograficzne i formalne? Jakie osiagniecie mozna odnotowac w III Powstaniu? Preciez bylo one niepotrzebne, gdyz klamka zapadla juz podczas Traktatu Wersalskiego. III Powstanie bylo jedynie protestem i odpowiedzia na plebiscyt majacy ustalic przynaleznosc Slaska. W plebiscycie tym ludnosc wyrazila chec pozostania pod rzadami Niemiec w 59,6% (700.605 glosujacych), a 40,4% (479.359 glosujacych) reprezenetowala przylaczenie czesci wschodniego Slaska do Polski. Te dane sa konsekwentnie przemilczane, podajac jedynie wiadomosc (ostatnio) o przegranej Polakow, nie podajac szczegolow.
      Krotki okres miedzywojenny otworzyl polskim powstancom oczy, gdyz nie przewidywali zlej gospodarki i brak rozwoju, tej straconej dla rdzennej ludnosci slaskiej, ziemi. Kiedys, byl to rejon wysoko zurbanizowany, z nowoczesnym przemyslem i infrastruktura. Te cechy byly lakomym kesem dla Polakow. Dzieki temu przemyslowi Polska mogla wogole istniec. Polacy nie chcieli bynajmniej przylaczenie Slaska do Polski ze wzgledow sympatii do Slazakow. Ta nie istnieje do dzisiaj. Slazak, obojetne czy o przekonaniach polskich czy niemieckich, lub pozostajacy w neutralnych pogladach politycznych, nigdy nie bedzie przez Polakow akceptowany jako Polak. WIeksza czesc Slazakow dzisiaj wie o tym. Po II Wojnie Swiatowej przylaczono reszte Slaska do Polski z wiadomymi, niekorzystnymi dla Slazakow skutkami.

      zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      jedna i ta samo lajera !!!!!

      Beuthner (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7

      tych pierdol tu juz niedo sie czytac !!!! czymu nie piszecie calej prowdy !!!!! ino te wasze cyganstwa !!!! Tak jak z tym zamachym Smolenskym!!! copon moto juz we krwi!!! cyganic i kras no i na...rozwiń całość

      tych pierdol tu juz niedo sie czytac !!!! czymu nie piszecie calej prowdy !!!!! ino te wasze cyganstwa !!!! Tak jak z tym zamachym Smolenskym!!! copon moto juz we krwi!!! cyganic i kras no i na pielgrzymki łazić boto wielke katoliki !!!!! Aco ugrali tymi powstaniami to ich Adik wyprosciol !!!! Kolumb odkrol ameryka !!! patrzy a tam trzech stoi z rylami!!! awy fto? no my ze OS !!! a naco czekocie ? no my sie chcieli spytac kaj momy ta dziura na gruba kopac !!! Glück auf OS !!!!zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      z dzisiejszej perspektywy

      patriot (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5

      Dzisiaj oglądając te zdjęcia ogarnia człowieka smutne wrażenie.
      Litość i wstręt do ludzi, którzy może mieli dobre zamiary, ale sprawę sciulali totalnie. I skazali swoje pokolenia na totalne...rozwiń całość

      Dzisiaj oglądając te zdjęcia ogarnia człowieka smutne wrażenie.
      Litość i wstręt do ludzi, którzy może mieli dobre zamiary, ale sprawę sciulali totalnie. I skazali swoje pokolenia na totalne rozczarowanie.
      Pani Semik, idz se Pani z tymi zdjęciami polotać.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      patriot

      Yjwald (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      nojlepij po odpuscie, mozno sie komus na Schießbudzie przido.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Pani Teresko...

      O/S (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7

      zajmijcie Wy sie lepiej droga expresowa Bielsko-Szczyrk, bo ministerstwo z W-wy nie chce dac pieniedzy na tunel, co w dwudziestopierwszowiecznej Polsce nazywa sie odwaznym projektem...a elwry ze...rozwiń całość

      zajmijcie Wy sie lepiej droga expresowa Bielsko-Szczyrk, bo ministerstwo z W-wy nie chce dac pieniedzy na tunel, co w dwudziestopierwszowiecznej Polsce nazywa sie odwaznym projektem...a elwry ze powstania zawsze bandom elwrami...i niech se swiyntujom miyndzy sobom nie zarazajac swoimi "marzeniami" reszty spoleczenstwa...bo te ich marzenia skonczyly sie tym, ze o gupi tunel trzeba bedzie na kolanach do W-wy pielgrzymowac...chyba, ze o to wlasnie chodzi ? zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Źródła sukcesu polityki

      cirano (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7

      Niesposób nie zauważyć, że od dziesięcioleci "Polska kłamstwem stoi" i na niwie historii osiągnęli już najwyższy poziom. Mistrzowsko manipuluje się, łże asz sie "gipsdeka na łeb wali", bezkarnie i...rozwiń całość

      Niesposób nie zauważyć, że od dziesięcioleci "Polska kłamstwem stoi" i na niwie historii osiągnęli już najwyższy poziom. Mistrzowsko manipuluje się, łże asz sie "gipsdeka na łeb wali", bezkarnie i bez rumieńca wstydu! Wszystkie szachrajstwa podporządkowuje się "zdobyczom i zwycięstwom" nawet to ostatnie w Brukseli z wynikiem (zgroza) 27:1
      Gorzi być chyba niy możezwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Teresko staro ci...

      Gruß aus Oberschlesien (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10

      ..po skończ sam juzaś bamońcić i sie wpier...dalać do ślonski geszichty ty mosz null anongu staro hyrpo.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Poznaję !!! Ten drugi z prawej to przecież Jarosław przerzucony przez Brynicę.

      kryta kaczka (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 9 / 1

      Wtedy jeszcze nie umiał tak dobrze pływać jak obecnie.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Pani Semik

      powiem krótko (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Nie wycierajcie sobie swoich zdradzieckich mord Ślązakami

      Pani Semik czy czegoś to pani nie przypomina????

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama