Rafał Sierchuła: Alianci „poświęcili” Polskę,...

    Rafał Sierchuła: Alianci „poświęcili” Polskę, by przygotować się do wojny. To była zdrada

    Norbert Kowalski

    Polska

    Aktualizacja:

    Polska

    Manifestacja w Warszawie po ogłoszeniu przystąpienia Anglii i Francji do wojny. 3 września 1939 r.

    Manifestacja w Warszawie po ogłoszeniu przystąpienia Anglii i Francji do wojny. 3 września 1939 r. ©Wikipedia Commons/Domena publiczna

    - Polska mogła w 1939 r. obronić się przed Niemcami, gdyby nie została zaatakowana przez Związek Radziecki . Śmiertelny dla nas okazał się dopiero sojusz tych dwóch totalitarnych reżimów - mówi Rafał Sierchuła, historyk, w rozmowie z Norbertem Kowalskim.
    Manifestacja w Warszawie po ogłoszeniu przystąpienia Anglii i Francji do wojny. 3 września 1939 r.

    Manifestacja w Warszawie po ogłoszeniu przystąpienia Anglii i Francji do wojny. 3 września 1939 r. ©Wikipedia Commons/Domena publiczna

    Czy 17 września 1939 roku historia mogła potoczyć się inaczej i to Polska mogła zaatakować Związek Radziecki?
    W trakcie trwającego już konfliktu zbrojnego z Niemcami nie było takiej możliwości. Większość sił została skierowana na odparcie ataku niemieckiego i nie było szans, by przerzucić je na Związek Radziecki. Zresztą nawet nie planowano takich działań. Przecież w 1932 roku zabezpieczono się traktatem o nieagresji między Polską i Związkiem Sowieckim. Co prawda nadal obawiano się ataku sowieckiego, ale nie planowano akcji na Związek Radziecki.

    Związek Radziecki złamał ten traktat w 1939 r A co by było, gdyby kilka miesięcy wcześniej polski minister spraw zagranicznych Józef Beck zawarł ze swoim niemieckim odpowiednikiem, J. von Ribbentropem, układ polsko-niemiecki?
    To jest „gdybanie”. Generalnie na tym pakcie bardziej zależało Niemcom niż Polakom, w związku z ich planami agresji. Z kilku względów byłoby to jednak trudne. Polityka polska w tym czasie miała charakter balansowania dyplomatycznego między III Rzeszą a Związkiem Radzieckim. Sam Józef Piłsudski przekazał takie wskazówki przed śmiercią. Polacy mieli ubiegać się o sojusz z Francją i przede wszystkim z Wielką Brytanią. Te dwa państwa miały być gwarantem niepodległości Polski, dlatego też sojusz z Niemcami byłby aktem wsparcia ich agresji wobec Francji. Hitler dążył do zniesienia ustaleń traktatu wersalskiego (zawarty w 1919 roku, ustalał porządek w Europie po I wojnie światowej - dod. red.). I to mu się w części udało, bo zamiast Polski, to Sowieci weszli w układ z Niemcami. Stalin miał nadzieję, że wojna rozpocznie się na Zachodzie, a po wyczerpaniu wojsk niemieckich i państw zachodnich będzie mógł wprowadzić swoją armię w głąb Europy.

    Jak wyglądała sytuacja polityczna w Europie w przededniu II wojny światowej?
    Przede wszystkim możemy zaobserwować wzrost ekspansji niemieckiej przy biernej postawie Anglii i Francji. Ta doktryna niepowstrzymywania Hitlera miała na celu go zaspokoić, a z drugiej strony pozwolić tym państwom przygotować się do wojny. Francja i Wielka Brytania były pod tym względem opóźnione, dlatego chciały jak najdłużej opóźnić wybuch wojny. Ponadto Europa była wtedy bardzo skonfliktowana wewnętrznie. Trwała przecież wojna domowa w Hiszpanii, swoje problemy dyplomatyczne miała także Polska z Litwą, narastał problem czechosłowacki.

    CZYTAJ TAKŻE: nthony Beevor: Był tylko jeden sposób na to, żeby uniknąć wojny - zabójstwo Hitlera

    Jak w tym okresie przedstawiała się sytuacja w samym Związku Radzieckim?
    Ona była trudna, gdyż „wielka czystka” dokonana przez Stalina w strukturach wojskowych osłabiła chwilowo ich potencjał. Armia Czerwona odbudowywała swoje kadry po tym jak mnóstwo oficerów zginęło albo trafiło do łagrów. Te czystki miały na celu wzmocnienie pozycji Stalina.

    W takim przypadku czy 17 września 1939 roku Związek Sowiecki był przygotowany do wojny?
    Pod względem liczby sprzętu i żołnierzy na pewno był. Pamiętajmy, że reakcje ze strony polskiej na atak były różne. Część oddziałów podjęła walkę, część oddała się do niewoli. Na terenach wschodnich znajdowały się oddziały rezerwowe, który były przygotowywane do wojny, ale i zdezorientowane napaścią sowiecką. Nie można jednak zapomnieć o ofiarnej obronie polskiego żołnierza i polskiego cywila w walce z sowiecką inwazją.

    Jak istotny dla Związku Radzieckiego był układ z Niemcami, czyli pakt Ribbentrop-Mołotow?
    Był bardzo istotny, bo dzięki temu Sowieci uzyskali wolną rękę w swojej działalności na terenach Europy Środkowo-Wschodniej. Mogli włączyć do swojego państwa część Rumunii czy republiki nadbałtyckie, rozpocząć konflikt z Finami i prowadzić na podbitych terenach swoją politykę. Ponadto w tym czasie Sowieci przygotowywali się też do wojny ze swoim sojusznikiem - Niemcami.
    1 3 »

    Czytaj także

      Komentarze (23)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      hmm

      mmmhm (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 4

      Ciekawe. Z jednej strony obrona Wersalu gdy jest to wygodna, z drugiej...demontaż -> Zaolzie.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Więcej wiedzy, mniej arogancji

      # (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8 / 2

      Nic nie dzieje się bez skutku — wszystko swoją ma przyczynę (Leibniz).

      Nie byłoby Zaolzia w 1938, gdyby nie czechosłowacki najazd w 1919/20 na Śląsk Cieszyński, Spisz i Oraw. Taki „nóż w plecy” w...rozwiń całość

      Nic nie dzieje się bez skutku — wszystko swoją ma przyczynę (Leibniz).

      Nie byłoby Zaolzia w 1938, gdyby nie czechosłowacki najazd w 1919/20 na Śląsk Cieszyński, Spisz i Oraw. Taki „nóż w plecy” w czasie wojny polsko-bolszewickiej.

      Zajęte przez wojska czechosłowackie tereny zostały przez Polskę oddane w zamian za zobowiązanie przepuszczenia przez Czechosłowację transportów z bronią dla polskich wojsk walczących z bolszewikami. Czechosłowacja złamała umowę i zablokowała transporty.

      Czechosłowacja w czasie wojny polsko-bolszewickiej organizowała też oraz wspierała militarnie i finansowo ukraińskie dywizje przygotowane do działań antypolskich w Galicji Wschodniej.

      Przy okazji — wiedziałeś, że Czesi zamordowali też polskich jeńców wojennych? Poczytaj o zbrodni w Stonawie.zwiń


      Zdjęcie autora komentarza
      wszystko ma swoją przyczynę

      Hans bleib do

      Zgłoś naruszenie treści / 3

      wy wypowiedzieliście Niemcom wojne już 1920/21 wysyłając zielone ludziki preparujące np. "powstania śląskie" a w 1939 musieliście oddać zrabowane ziemie górnośląskie


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      do idioty

      Oświecony (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

      Jesteś taki niemiec jak z kozy Turek

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      .

      gość (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 2

      zacznijmy od paktu ribbentrop-beck i wspólnej napaści na czechosłowację......co na to europa? cytując klasyka poczuła absmak i mój dziadek był wielce ździwiony , że niemcy wchodząc do polski w...rozwiń całość

      zacznijmy od paktu ribbentrop-beck i wspólnej napaści na czechosłowację......co na to europa? cytując klasyka poczuła absmak i mój dziadek był wielce ździwiony , że niemcy wchodząc do polski w podzięce za napaść i oderwanie śląska zmotywowali anglię i francję do wypowiedzenia wojny!
      z drugiej strony służył w wojnie obronnej 39, a po bożym narodzeniu wcielono go i wysłano na wczasy do francji. polskiej i niemieckiej armii nie można było porównywać po 39 . różnicy była jak między polonezem a bmw.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      fgh

      fghj (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 2

      Belkot, Polska pisze sie z wielkiej litery, Europa itp. Masz duzy problem z logicznym przekazem mysli.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      do wiadomości dziadka

      *** (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Czechosłowacja miała przed wojną 6 gospodarkę świata - to się zwyczajnie wszystkim opłaciło

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Historycy

      von duppenstein (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 9 / 1

      Każde państwo dba o swój interes. Tylko Polacy sprzedają swój kraj, grabią go i oddają obcym. Przygłupy myślą, że za to "kumple" im pomogą. Po tym tysiącu lat, niczego się nie nauczyli.


      Zdjęcie autora komentarza
      zapomniałeś o wrodzonej polnische Wirtschaft

      Hans bleib do

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 2

      która potrafi doprowadzić nawet do samodzielnego wykończenia własnego prezydenta na kawałki.
      Polonia confusione regitur

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      To jakiś domorosły historyk

      Świadomy (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 3

      Pewnie książki które czyta pochodzą z 5 obiegu. Francja nie bała się Niemiec, miała największą armię w Europie i jeszcze linie Maginota. Polskie dowództwo nie było przygotowane na stracie z tzw....rozwiń całość

      Pewnie książki które czyta pochodzą z 5 obiegu. Francja nie bała się Niemiec, miała największą armię w Europie i jeszcze linie Maginota. Polskie dowództwo nie było przygotowane na stracie z tzw. blitzkrieg, co widać po powtarzaniu francuskich błędów z okresu I wojny światowej. Armia niemiecka weszła do Polski ze wszystkich mozliwych stron, tymczasem polskie dowództwo chciało odwrócić losy wojny w jednej bitwie pod Kutnem, co było znacznie spóźnionym działaniem, dzięki niezdecydowaniu Śmigłego. Jakość polskiego wojska wcale nie była znacznie mniejsza od niemieckiego. (tylko głupi Wajda powtarza propagandę gebelsowską, że kawaleria atakowała szablami czołgi). Oczywiście, że można powtarzać tezy o zdradzie ale wojnę Niemcom przecież wypowiedziały. Mało tego, całą zimę Francuzi utrzymywali na granicy stan gotowości do bezpośrednich działań wojennych. O przegranej wojnie obronnej zdecydowało słabe kierownictwo wojska i państwa.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Chcesz porównać armie?

      Adam (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 9 / 2

      Fakty są takie, że nasz rząd wiedział, że nie mamy szans i zwiał z kraju. A historycy 70 lat później udają, że to się nie zdarzyło, i twierdzą, że prawie wygraliśmy,( i jakby nie Ruskie to kto...rozwiń całość

      Fakty są takie, że nasz rząd wiedział, że nie mamy szans i zwiał z kraju. A historycy 70 lat później udają, że to się nie zdarzyło, i twierdzą, że prawie wygraliśmy,( i jakby nie Ruskie to kto wie?). Nasz rząd wiedział o przegranej zanim ZSRR na nas napadło - przygotowywał się od 10 września!

      Udawanie, że mieliśmy armię zdolną do walki z Niemcami, to stary trik zwolenników powstania Warszawskiego. Porażka w W-wie to też "wina Stalina"zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      strategiem to nie będziesz

      *** (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 3

      do obrony zawsze potrzeba mniej wojska niż do ataku - prawda tak stara jak świat ludzkich wojen

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Więcej wiedzy, mniej arogancji

      # (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 3

      Fakty są takie, że II RP była w fatalnej sytuacji geopolitycznej. Wiedział o tym Piłsudski — stąd te słowa o podpaleniu świata, gdy balansowanie już nic nie da…

      Dowodem na to, że Polska miała...rozwiń całość

      Fakty są takie, że II RP była w fatalnej sytuacji geopolitycznej. Wiedział o tym Piłsudski — stąd te słowa o podpaleniu świata, gdy balansowanie już nic nie da…

      Dowodem na to, że Polska miała armię zdolną do odparcia niemieckiego ataku jest nic innego jak „Pakt Ribbentrop-Mołotow”. Tylko dzięki niemu Niemcy dostały gwarancję zwycięstwa.

      Oparcie polskiej obrony o o Wisłę i San oraz Narew pozwoliłoby wykorzystać wschodnie rezerwy. To właśnie alianckie gwarancje miały zrównoważyć niemiecką przewagę ilościową lub techniczną. Te rezerwy zostały przez Sowietów zniszczone.

      Poza tym niemiecki Blitzkrieg zaplanowany był na 14 dni. Na tyle starczało rezerw, dlatego Hitler ponaglał Stalina do wywiązania się z tajnego protokołu paktu Ribbentrop-Mołotow.

      Ewakuacja rządu miała podstawowe znaczenie dla państwa — nie było aktu kapitulacji. Nie było marionetkowego rządu na okupowanym terenie. Nie było przejęcia struktur administracyjnych. Nie było też przejęcia złota ze skarbu państwowego. Zostało jedynie podbite terytorium i ludność z własnym rządem, choć na emigracji.

      Jak ważny był to fakt świadczą właśnie działania Stalina, mające na celu za wszelką cenę usunięcie rządu londyńskiego z polityki i ustanowienie własnej polskojęzycznej agentury.

      A co do odpowiedzialności Stalina za Warszawę — o prowokacji Radiostacji Kościuszko z 30 lipca 1944 słyszałeś?zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Co?

      Waw (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 3

      Polacy, wy sprzedać jabłka nie możecie. Gdzie wam walczyć?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Nie wszyscy"wkroczeniem sowietów"byli zmartwieni.;.

      icek (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6 / 2

      Na Białorusi dzień 17 września jest świętem narodowym, dniem Wyzwolenia!W PRL niektóre fakty historyczne pomijano teraz jest identycznie!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Po cóż komu po 80 latach połowiczne i amatorskie reminiscencje stricto historyczne?

      Jeśli akurat zdrajców mamy i obecnie, i to rodzimych w rodzimym kraju (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 2

      Więc może by tak właśnie o tych jednostkach szerzej popisać! Natomiast rok 1939, lata przed nim i po nim, nie da się spisać na trzy okienka artykułu, bo do tego należy spisać i przeczytać...rozwiń całość

      Więc może by tak właśnie o tych jednostkach szerzej popisać! Natomiast rok 1939, lata przed nim i po nim, nie da się spisać na trzy okienka artykułu, bo do tego należy spisać i przeczytać rzeczywiste tomy historycznych księgozbiorów.
      zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ale PiSory są u władzy

      Swojak (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 4

      I nie da się teraz tych zdrajców rozliczyć

      Zdjęcie autora komentarza
      aleście odkryli Ameryke

      Hans bleib do

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 4

      powstaliście jako państwo sezonowe pod patronatem Francji która utraciła rosyjskiego (białego) sojusznika na Wschodzie.
      a w 1939 sezon się skończył hehe

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      „Wystawienie” Polski zostało zaplanowane już wcześniej

      # (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7 / 2

      W 1932 roku na wielkich pokazowych manewrach wojskowych, urządzonych przez Stalina dla zachodnich obserwatorów wojskowych, zademonstrowano coś, co zdecydowało o podjęciu działań. Były to wojska...rozwiń całość

      W 1932 roku na wielkich pokazowych manewrach wojskowych, urządzonych przez Stalina dla zachodnich obserwatorów wojskowych, zademonstrowano coś, co zdecydowało o podjęciu działań. Były to wojska desantowe w ilości świadczącej o planowaniu działań ofensywnych. Jedynym ich kierunkiem mógł być Zachód.

      Wtedy to podjęto plan postawienia muru przed sowieckim marszem na Europę. Jednak tym murem nie miała być Polska. Postawiono na… Niemcy.

      Cel był jeden — Zachód chciał rękami Niemiec zniszczyć bolszewickie zagrożenie dla Europy.

      Dlatego „zainwestowano” w zmianę demokratycznej republiki Weimarskiej w państwo kierowane przez NSDAP. W ślad za przyzwoleniem politycznym poszły pieniądze. Zachodnie banki kredytowały nie tylko rozwój gospodarczy Niemiec, a przede wszystkim „zabroniony” traktatem rozwój sektora militarnego. W 6 lat od 1933 do 1939 roku Niemcy stały się regionalną potęgą.

      Przymknięto oko na remilitaryzację Nadrenii w 1936 — choć wojskowa reakcja Francji zniszczyłaby Hitlera natychmiast. Przyzwolono na zajęcie w 1938 Austrii, a potem Czechosłowacji. Przymknięto też oko na fakt, iż Niemcy przez lata nie tylko korzystały z rosyjskich surowców, czy też z fabryk, zbudowanych w Rosji na potrzeby przemysłu militarnego, ale przede wszystkim z poligonów, na których ćwiczyły sprawność bojową zakazane traktatem wersalskim niemieckie jednostki.

      Co było dalej — wiadomo. Rzecz jednak w tym, że najbardziej na wybuchu wojny zależało Sowietom. To Stalin potrzebował pretekstu dla rozpoczęcia swojego marszu na zachód. Dlatego „hodował” sobie niemieckiego przeciwnika. Wspierał gospodarczo, ale propagandowo nakręcał spiralę nienawiści do faszystów.

      Stalin ograł wszystkich. A Putin gra dokładnie na to samo…zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      co za bzdury

      *** (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 5

      Gdyby Stalin rzeczywiście planował wojnę nie likwidowałby najlepszych swoich wojskowych - przede wszystkim Tuchaczewskiego, głównego stratega i modernizatora radzieckiej armii. Mówienie o...rozwiń całość

      Gdyby Stalin rzeczywiście planował wojnę nie likwidowałby najlepszych swoich wojskowych - przede wszystkim Tuchaczewskiego, głównego stratega i modernizatora radzieckiej armii. Mówienie o zachodnich bankach jest przejawem "geniuszu", ponieważ to wtedy rozwijały się przemysłowe kartele, mocno powiązane z bankami a takie kraje jak GB czy Francja wciąż czerpały swoje bogactwo przede wszystkim z eksploatacji kolonii. Świetnym przykładem na to jest Belgia, która pomimo zniszczeń z wojny wyszła z dodatnim bilansem PKB! Ale bogactwa z Konga Belgijskiego kupowali wszyscy walczący, a nie była to żadna kolonia belgijska ale prywatna posiadłość belgijskiego króla! To kapitał dążył do władzy (co widać od początku po tych kto wspierał partię NSDAP), szczególnie w okresie wielkiego kryzysu światowegozwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Więcej wiedzy, mniej arogancji

      # (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4

      Wielka czystka w wojsku w 1937 była prawdopodonie mistrzowskim — wyprzedzającym — posunięciem wywiadu niemieckiego. Bo to, że Rosja uderzy na Europę było pewnie — polecam zarówno sowieckie źródła...rozwiń całość

      Wielka czystka w wojsku w 1937 była prawdopodonie mistrzowskim — wyprzedzającym — posunięciem wywiadu niemieckiego. Bo to, że Rosja uderzy na Europę było pewnie — polecam zarówno sowieckie źródła propagandowe TASS, jak i niemieckie — np. polityczno-satyryczny Kladderadatsch.

      Tuchaczewskiego wystawił niemiecki agent, dostarczając „dowody” na trockistowską zdradę i współpracę z Niemcami. Raport Woroszyłowa zawierający ówczesne dowody do dziś jest utajniony. Być może Rosjanie wolą zrzucić winę na stalinowską czystkę niż przyznać się do tak wielkiej w skutkach kompromitacji.

      Stalinowi nie byli potrzebni „genialni” dowódcy — zwłaszcza Tuchaczewski, który obciążał Stalina za klęskę w Bitwie Warszawskiej. Przyszłość pokazała, że dla Stalina nie liczyła się strategia, gdyż walczyć miała wojskowa masa, pędzona bagnetami oddziałów operacyjnych NKWD z drugiej linii — najlepiej w terminach wielkich rocznic. Przypadek Rokossowskiego to udawadnia — podpadał Salinowi właśnie za mistrzowską strategię oraz minimalizację strat własnych, w przeciwieństwie do Żukowa.

      A co do eufemizmów — bank vs kapitał… Od 1929 roku finansjera jednoznacznej maści płaciła Hitlerowi i NSDAP miliony — marek, dolarów, guldenów. Uczestniczyły w tym banki od londyńskich, holenderskich po amerykańskie. Szykująca się do wojny III Rzesza była znakomitym interesem dla wszystkich branż. Kapitał nie dąży do władzy — kapitał dąży do zysków. Wszelkimi sposobami i każdym kosztem.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      trzeba też pamiętać że Niemcy nie przegrali I wojny światowej

      *** (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

      Podpisano tylko zawieszenie broni - Niemcy poczuli się oszukani paktem wersalskim i znaleźli sobie przywódcę, który obiecał im odzyskanie godności. Występuje pełna analogia do tego co jest robione...rozwiń całość

      Podpisano tylko zawieszenie broni - Niemcy poczuli się oszukani paktem wersalskim i znaleźli sobie przywódcę, który obiecał im odzyskanie godności. Występuje pełna analogia do tego co jest robione obecnie przez "elity" w Polsce (tam wszystkiemu była winna Republika Weimarska a tutaj III RP). Trzeba pamiętać że Hitler wpierw chciał być komunistą a dopiero później znalazł sobie lepsze rozwiązanie. Finansowanie jego ugrupowania przez wielki kapitał było od samego początku tj. od 1920 r.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      a'propos arogancji

      *** (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      Wszystkie opracowania historyczne nie oparte o opracowania gospodarcze można wrzucić do pieca, bo to jedyny z nich pożytek. Bo to od zawsze ekonomia nakręca wszelkie działania. W 1929? Polecam...rozwiń całość

      Wszystkie opracowania historyczne nie oparte o opracowania gospodarcze można wrzucić do pieca, bo to jedyny z nich pożytek. Bo to od zawsze ekonomia nakręca wszelkie działania. W 1929? Polecam materiały o kryzysie gospodarczym i ówczesnych powiązaniach gospodarczych. A szczególnie materiały o zakresie i długości trwania kryzysu w różnych krajach. Polecam szczególnie francuskie źródła, a nie amerykańskie czy sowieckie. W tym materiały o francuskiej okupacji w Niemczech po 1918 r. (np. przejmowanie zakładów, wyrzucanie właścicieli z "ładnych" domów, nakaz schodzenia z chodnika przed Francuzem itd.) Wyraz "prawdopodobnie" pozwala ignorować wszystkie postawione tezy. Więc dopóki nie będzie to udowodnione za czystką stoi Stalin i jego obsesja "oblężonej twierdzy". zwiń

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama