Podczas Forum Ekonomicznego w Krynicy ogłoszono przełomowy projekt koncepcji wsparcia inwestorów w Polsce w ramach instrumentu zwolnień podatkowych. Dotyczy on nowych inwestycji i będzie funkcjonował równolegle do istniejących obecnie Specjalnych Stref Ekonomicznych.

Docelowo zastąpi je po 2026 roku, kiedy obecne strefy przestaną istnieć. Obecna ustawa o SSE będzie tym samym funkcjonowała do końca 2026 roku tylko dla wydanych już dotychczas zezwoleń strefowych. Projekt nowych przepisów zakłada m.in. możliwość korzystania ze zwolnienia z CIT przez firmy lokujące inwestycje w dowolnym miejscu w Polsce, ocenę projektów pod kątem jakościowym i ilościowym oraz konkretny okres na wykorzystanie zwolnienia podatkowego w miejsce sztywnego terminu funkcjonowania stref.

Zgodnie z dzisiejszą zapowiedzią wicepremiera Mateusza Morawieckiego, inwestorów czekają duże, systemowe zmiany w przepisach dotyczących wspierania inwestycji. Nie jest to tylko mała korekta przepisów strefowych, ale zapowiedź nowego, kompleksowego rozwiązania, które ma zwiększyć atrakcyjność inwestycyjną Polski poprzez stworzenie korzystnych warunków sprzyjających lokowaniu w naszym kraju wartościowych inwestycji tworzących nie tylko atrakcyjne miejsca pracy, ale także budujących innowacyjność polskiej gospodarki.

Propozycje Ministerstwa Rozwoju przewidują m.in., że przedsiębiorstwa będą mogły otrzymać pomoc publiczną w postaci zwolnienia z CIT z tytułu realizacji nowej inwestycji w dowolnym miejscu na terenie kraju. Tym samym, cała Polska będzie jedną strefą inwestycyjną, w której inwestorzy będą mogli korzystać z podatkowych zachęt inwestycyjnych pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów.

Zmiana ta była szczególnie wyczekiwana przez przedsiębiorców, ponieważ 30 czerwca tego roku przestało obowiązywać rozporządzenie Rady Ministrów z 10 grudnia 2008 roku „w sprawie kryteriów, których spełnienie umożliwia objęcie niektórych gruntów specjalną strefą ekonomiczną”. W efekcie obecnie nie jest już możliwe rozszerzanie statusu SSE na grunty prywatne, co skutecznie blokuje inwestorów planujących projekty na takich terenach oraz chcących pozyskać wsparcie publiczne na ten cel.

- Dostępność zwolnienia z CIT w dowolnym miejscu w Polsce jest długo oczekiwanym uelastycznieniem reguł wspierania nowych inwestycji - mówi Rafał Pulsakowski, wicedyrektor w zespole Innowacji i B+R, Dotacji i Ulg w PwC. - Dotychczas funkcjonujące ograniczenie tego instrumentu do terytorium stref było odpowiedzią na problemy lat 90. ubiegłego wieku i już od dawna nie spełniało pierwotnych celów, a od strony praktycznej znacząco utrudniało i wydłużało proces uzyskania zezwolenia strefowego. Uwolnienie tego instrumentu od wyraźnych granic powinno zdecydowanie wpłynąć na zwiększenie liczby i skali inwestycji zwłaszcza w sektorze produkcyjnym, a jednocześnie poprawić naszą konkurencyjność wobec krajów regionu dysponującymi już dzisiaj bardziej przyjaznymi systemami wsparcia inwestycji - podkreśla Rafał Pulsakowski.

Jacek Zimoch, wicedyrektor w zespole Innowacji i B+R, Dotacji i Ulg w PwC, dodaje, że „zlikwidowanie procesu obejmowania gruntów prywatnych statusem strefy powinno zdecydowanie przyspieszyć proces podejmowania decyzji inwestycyjnych dotyczących lokalizacji inwestycji w Polsce”.

- Firmy planujące skorzystać z zachęt inwestycyjnych z tytułu realizacji nowego projektu inwestycyjnego nie będą już ograniczone wyborem konkretnych terenów albo objętych już statusem strefy albo takich, które takim statusem objąć dopiero należy. Czynnik czasowy jest dla wielu firm kluczowy i z naszej praktyki wynika, że wiele z nich nie mogło sobie pozwolić na wielomiesięczny proces rozszerzania granic strefy na takie grunty, przez co Polska mogła tracić cenne projekty - uważa Jacek Zimoch.

Ministerstwo Rozwoju przewiduje jednak, że nie każdy projekt będzie się kwalifikował do otrzymania zwolnienia podatkowego. Preferencje podatkowe będą uzależnione od trzech podstawowych, a zarazem przejrzystych warunków: lokalizacji inwestycji, charakteru inwestycji i jakości tworzonych miejsc pracy.

Ze wsparcia skorzystają nowe inwestycje, które spełnią określone kryteria dostępu, zarówno ilościowe, jak i jakościowe, w tym:

kryteria ilościowe - określające minimalny poziom nakładów inwestycyjnych uzależniony od stopy bezrobocia w powiecie, w którym dana inwestycja będzie realizowana oraz od wielkości przedsiębiorcy realizującego inwestycję

kryteria jakościowe - związane z oceną inwestycji m.in. pod kątem współpracy z ośrodkami badawczymi, akademickimi oraz działalnością B+R, oferowanych dodatkowych świadczeń dla pracowników, zatrudnienie kadry ze specjalistycznym wykształceniem lub wysokopłatne miejsca pracy; zgodność inwestycji z aktualną polityką rozwojowa kraju

W przypadku kryteriów jakościowych, na preferencyjne warunki mogą liczyć inwestycje lokowane na obszarach o podstawowej intensywności pomocy publicznej wynoszącej obecnie 35 i 50 proc. oraz tych wskazanych w „Programie dla Śląska”. Dla tych terenów obowiązywać będą niższe pułapy minimalnej liczby punktów, jakie projekt będzie musiał spełnić w ocenie jakościowej.

- W dotychczasowym systemie funkcjonującym w SSE kluczowe znaczenie miały kryteria ilościowe związane z liczbą nowych miejsc pracy i wielkością nakładów inwestycyjnych, przez pryzmat których oceniano możliwość włączenia gruntu prywatnego inwestora w obszar SSE - mówi Jacek Zimoch. - Wprowadzenie kryteriów jakościowych to postawienie na wysokowartościowe inwestycje, co może być wyzwaniem dla części inwestorów. Ważne jest, aby takie kryteria były konkretnie opisane w nowych przepisach, tak aby proces oceny projektów był jak najbardziej przejrzysty i przewidywalny dla nowych inwestorów - zauważa Jacek Zimoch.

Zmieni się także podejście do długości okresu, w którym możliwe będzie wykorzystanie zwolnienia podatkowego. Dotychczas datą graniczną był 2026 rok, kiedy to dzisiejsze strefy przestaną funkcjonować. Według nowych założeń Ministerstwa Rozwoju zostanie wyznaczony konkretny okres korzystania z ze zwolnienia podatkowego wynoszący od 10 do 15 lat. Obowiązywać będzie przy tym zasada - im wyższa intensywność pomocy publicznej w danym województwie, tym dłuższy okres zwolnienia.

Preferencyjnie będą traktowane nowe inwestycje lokowane na terenie obecnych Specjalnych Stref Ekonomicznych - okres korzystania ze zwolnienia z tytułu realizacji takich projektów będzie mógł być wydłużony o dodatkowe 5 lat.

Eksperci PwC podkreślają, że zastąpienie sztywnego terminu życia Stref jednolitym okresem na wykorzystanie ulgi to zdecydowanie krok w dobrym kierunku. Przy spadającej z roku na rok atrakcyjności stref (coraz krótszy okres na konsumpcję wypracowanego zwolnienia) nowy instrument spotka się z pewnością z dużym zainteresowaniem inwestorów.