Nikt za nim nie przepada, ale to często pierwsza i główna linia obrony naszego organizmu przed intruzami. Kaszel, bo o nim mowa, potrafi solidnie dać w kość. Nie daje spać i tym samym utrudnia regenerację organizmu, powoduje bóle w klatce piersiowej i duszności. Kaszel męczy jak mało co, ale jest ważnym elementem wspomagającym oczyszczanie dróg oddechowych. Oczyszcza gardło, krtań, tchawicę i oskrzela z drobnoustrojów, które mogą być niebezpieczne dla naszego zdrowia. Ale uwaga! Mimo, że kaszel jest naszym sprzymierzeńcem w walce z chorobą, to jednak nie można go lekceważyć. Nieleczony niesie za sobą poważne konsekwencje, które mają istotny wpływ zarówno na zdrowie, jak również na komfort i jakość życia. O ile krótkotrwały kaszel prawdopodobnie wynika z infekcji sezonowej, to jednak ten o charakterze przewlekłym może świadczyć o ciężkiej chorobie. Warto pamiętać, że kaszel jako objaw infekcji wirusowej zazwyczaj utrzymuje się około 2 tygodni. Jeśli trwa dłużej, wskazana jest konsultacja lekarska.

Skąd ten kaszel? Jakie są przyczyny kaszlu?

Przyczyny kaszlu mogą być różne i wynikać z mniej lub bardziej poważnych chorób. Najczęściej kaszlemy na skutek zakażenia dolnych i górnych dróg oddechowych. Przyczyny kaszlu mogą tkwić w chorobach zatok bocznych, jak również zapaleniu krtani, tchawicy, oskrzeli lub płuc. W wyniku infekcji wirusowej dochodzi do nagromadzenia śluzu w drogach oddechowych i podrażnienia drzewa oskrzelowego. W efekcie tego pobudzone zostają receptory kaszlu, co skutkuje wywołaniem odruchu kaszlowego. Ale przyczyny kaszlu mogą być także inne. W niektórych przypadkach mogą być związane z chorobami układu krążenia i chorobami przewodu pokarmowego (refluks żołądkowo-przełykowy), a także przyjmowanymi lekami – najczęściej należącymi do grupy inhibitorów enzymu konwertazy angiotensynowej. Spazmatyczny, drażliwy i duszący kaszel może świadczyć o alergii. Kaszel u dziecka zazwyczaj jest objawem przeziębienia lub choroby zwanej kokluszem. W ostatnim czasie choruje na nią dość dużo maluchów.

Odsłuchaj jak brzmi kaszel suchy i mokry oraz skorzystaj z >> Porady jak radzić sobie z kaszlem - CoNaKaszel.pl

Kaszel suchy czy mokry?

Ze względu na charakter, kaszel można podzielić na dwa rodzaje: mokry i suchy. Określenie, z jakim dokładnie mamy do czynienia, pozwala na dobranie odpowiednich leków i tym samym gwarantuje większą skuteczność leczenia. Skąd jednak mamy wiedzieć, czy jest to kaszel suchy czy mokry? Wbrew pozorom nie jest to takie trudne. Kaszel mokry w istocie jest naprawdę mokry, gdyż towarzyszy mu obfita wydzielina. Ten rodzaj kaszlu nazywany bywa produktywnym, ponieważ jego pojawienie się ma sens. Mokry kaszel jest naszym sojusznikiem w zwalczaniu zakażenia, bo dzięki niemu z gardła, krtani, tchawicy i oskrzeli usuwana jest tworząca się tam podczas procesu zapalnego wydzielina wraz z żywymi i martwymi drobnoustrojami odpowiedzialnymi za infekcję. Obserwując wydzielinę wiele można powiedzieć o etiologii kaszlu mokrego. Wydzielina w kolorze zielonkawym lub żółtym zazwyczaj wskazuje na zakażenie zatok przynosowych, oskrzeli lub płuc. Jeśli towarzyszy jej nieprzyjemny zapach z jamy ustnej – prawdopodobnie doszło do zakażenia bakteriami beztlenowymi. Obecność w niej czopów i grudek wskazuje na zakażenie grzybicze. Z kolei lepka, gęsta wydzielina poranna świadczy o przewlekłym zapaleniu oskrzeli.

Suchy męczący kaszel to kaszel nieproduktywny. Nie dość, że nie niesie za sobą żadnych korzyści, to na dodatek może być niebezpieczny. Przyczyny suchego kaszlu mogą tkwić w chorobie zwanej refluksem żołądkowo-przełykowym. Duszący kaszel suchy może być również objawem astmy i alergii. Najczęściej jednak jest pierwszym z symptomów infekcji wirusowej. Najbardziej charakterystycznym elementem kaszlu suchego jest brak wydzieliny. Suchy kaszel brzmi jak poszczekiwanie. Jest głuchy, pusty, dudniący i powoduje ataki duszności. Bardzo często powoduje też bóle w klatce piersiowej, które wynikają z ostrych napadów kaszlu. Odruchowi kaszlowemu może towarzyszyć swędzenie lub drapanie w gardle. Chorzy bardzo często skarżą się na uczucie drażnienia w tchawicy tak, jakby gdzieś głęboko w gardle tkwiło łaskoczące piórko. Suchy męczący kaszel potrafi być bardzo wyczerpujący. Często prowadzi do osłabienia organizmu.

Podsumowując – aby mieć pewność, z jakim rodzajem kaszlu mamy do czynienia, czy jest to kaszel suchy czy mokry, należy zaobserwować jedną rzecz, czy podczas kasłania obecna jest ropna wydzielina. Jeśli wydzielina jest obecna to znak, że mamy do czynienia z kaszlem mokrym. Jeśli tej wydzieliny brak, a napady kaszlu są nieproduktywne, męczące, duszące i bolesne to znak, że mamy do czynienia z kaszlem suchym. I jeszcze jedno. W przeciwieństwie do kaszlu mokrego, kaszel suchy pojawia się zaraz na początku infekcji. Objawia się krótkimi, aczkolwiek intensywnymi napadami kaszlu lub ustawicznym pokasływaniem. Utrudnia oddychanie i lubi nasilać się w nocy.

Leczenie kaszlu mokrego

Wiemy już, z jakim kaszlem mamy do czynienia. To połowa sukcesu. Teraz możemy przejść do jego leczenia. Uwaga! Jeśli chodzi o leczenie kaszlu mokrego, to wcale nie polega ono na hamowaniu odruchu kasłania. Wręcz przeciwnie. Należy zrobić wszystko, aby ten odruch ułatwić. W jaki sposób? Najczęściej poprzez leki rozrzedzające wydzielinę. Zdarza się bowiem tak, że wydzielina w kaszlu mokrym jest zbyt gęsta i trudno ją odkasłać. Wówczas niezbędne jest zastosowanie preparatu (np. syropu) o działaniu wykrztuśnym. Największe znaczenie mają tu leki mukolityczne. Tego typu leki rozrzedzają śluz, zmniejszają lepkość wydzieliny i poprawiają działanie rzęsek transportujących wydzielinę, dzięki czemu jesteśmy w stanie efektywniej ją usunąć. Oczywiście syrop na kaszel powinien być odpowiednio dobrany do wieku chorego. Innych bowiem środków wymaga kaszel u dziecka, a innych u osoby dorosłej. Zawsze lepiej skonsultować się wcześniej z lekarzem lub farmaceutą niż kupować lek na własną rękę. W leczeniu kaszlu mokrego ważne jest też ścisłe przestrzeganie zasad dotyczących stosowania leków. Szkodliwe jest nie tylko przedawkowanie syropu czy tabletek, ale także przyjmowanie ich o niewłaściwej porze. Przyjęcie niektórych leków wykrztuśnych po godzinie 17 grozi bezsenną nocą, a nawet groźnymi powikłaniami.

Leczenie kaszlu mokrego to nie tylko przyjmowanie syropów czy tabletek. Bardzo ważną kwestią jest intensywne nawadnianie organizmu, a więc przyjmowanie dużych ilości płynów (wody i herbatek ziołowych), które rozrzedzą zalegającą w drogach oddechowych wydzielinę i tym samym ułatwią jej odkrztuszanie. Pomocne są także inhalacje z soli fizjologicznej (do nabycia w każdej aptece) oraz oklepywanie klatki piersiowej i pleców. Oklepywanie pomaga wywołać ruch wydzieliny w drogach oddechowych i usprawnić odkasływanie. Plecy należy oklepywać zawsze w pozycji siedzącej, w kierunku od dołu do góry. Ruchy powinny być energiczne, ale nie za silne. Nie mogą powodować bólu.

Leczenie kaszlu suchego

Leczenie kaszlu suchego polega głównie na nawilżaniu błon śluzowych, zarówno poprzez przyjmowanie dużych ilości płynów, jak również nawilżanie pomieszczenia, w którym przebywa chory. Uwaga! Z płynów nie poleca się zwykłej czarnej herbaty, gdyż ma ona właściwości wysuszające, przez co tylko nasili nieprzyjemne objawy kaszlu suchego. Dobrze za to sprawdza się woda z miodem. Jak wiemy, miód działa przeciwwirusowo i antybakteryjnie, dzięki czemu stanowi idealne uzupełnienie kuracji leczniczej. Do nawilżania powietrza najlepsze są specjalne urządzenia nawilżające. Jeśli jednak nie posiadamy ich w swoim domu, możemy rozwiesić na grzejnikach mokre ręczniki.

W leczeniu kaszlu suchego warto także sięgnąć po syrop na kaszel. Najlepszym wyborem będzie syrop, który zawiera dekstrometorfan – substancję czynną działającą przeciwkaszlowo, która łagodzi suchy męczący kaszel. Dodatkowo, substancja ta podwyższa próg dla odruchu kaszlu, co oznacza, że do wyzwolenia odruchu kaszlu potrzebny jest silniejszy bodziec. Dobrym rozwiązaniem jest też domowy syrop na kaszel przyrządzony z cebuli. Stosowały go nasze babcie i mamy, tak więc my również możemy śmiało po niego sięgać. Lekarze polecają również syrop sosnowy. Dorośli mogą go przyjmować 4 razy dziennie po łyżeczce, dzieci – 3 razy dziennie po łyżeczce.

Ulgę w kaszlu suchym przyniosą także inhalacje z olejkami eterycznymi. Szczególnie polecanym olejkiem jest olejek tymiankowy. Ma on działanie wykrztuśne i pomaga leczyć uporczywe infekcje. Zwiększa też wydzielanie śluzu w oskrzelach, ułatwia jego odkrztuszanie i tym samym łagodzi męczące napady kaszlu. Duszący kaszel złagodzą również inne zioła, jak prawoślaz, dziewanna czy podbiał. Inhalacje można wykonywać przy pomocy specjalnych nebulizatorów lub domowym sposobem – pochylając się nad miską parującej wody. Należy pamiętać, że w czasie tzw. parówek, głowa powinna być przykryta ręcznikiem tak, aby ciepło i eter nie uciekały.

Kiedy udać się do lekarza?

Domowe leczenie kaszlu powinno przynieść pożądane efekty. Jeśli jednak pomimo stosowanego leczenia, kaszel utrzymuje się przez dłuższy czas i jest szczególnie uporczywy, wówczas należy udać się do lekarza. Konsultacja jest niezbędna w momencie, kiedy kaszel utrzymuje się dłużej niż 3 tygodnie, towarzyszy mu ból ucha lub powiększenie węzłów chłonnych na szyi, wraz z kaszlem występuje wysoka temperatura i duszności. Z lekarzem warto również skontaktować się w momencie, kiedy dotychczasowe objawy zamiast łagodnieć nasilają się lub zmieniają swój charakter. Jeśli chodzi o kaszel u dziecka to należy pamiętać, że jeśli nie mija po 2-3 dniach, a przy tym maluch się pokłada, marudzi, nie ma apetytu i jest mniej aktywny, wówczas wizyta u lekarza jest niezbędna.