Ważne
    IPN Katowice: wystawa o jaworznickich Żydach [ZDJĘCIA]

    IPN Katowice: wystawa o jaworznickich Żydach [ZDJĘCIA]

    Mat. prasowe, Anna Zielonka

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    IPN Katowice: wystawa o jaworznickich Żydach [ZDJĘCIA]
    1/5
    przejdź do galerii

    ©Mat. zebrane przez Muzeum Miasta Jaworzna

    Dziś, czyli 27 stycznia, jest Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holocaustu. Dlatego dzień wcześniej w Centrum Edukacyjnym IPN w Katowicach „Przystanek Historia” im. Henryka Sławika odbyło się otwarcie wystawy „Życie i zagłada jaworznickich Żydów 1939-1942” i prelekcja twórcy wystawy Barbary Stanek z Muzeum Miasta Jaworzna, poświęcona tej tematyce.
    - Wystawa będzie prezentowana do 25 lutego 2017 r. Można na niej zobaczyć dokumenty i fotografie ilustrujące sytuację społeczności żydowskiej podczas okupacji niemieckiej oraz jej likwidację w 1942 roku. Ważnym elementem wystawy są fragmenty wspomnień osób, które przeżyły te tragiczne chwile. Prezentowane dokumenty i fotografie pochodzą z Archiwum Państwowego w Katowicach, Archiwum Państwowego w Krakowie oraz ze zbiorów Muzeum Miasta Jaworzna - informuje Monika Kobylańska, asystent prasowy IPN Katowice.


    Zanim wybuchła wojna
    Prawie 3 tysiące w Jaworznie i 400 w Szczakowej. Tyle wyznawców judaizmu mieszkało przed wojną na jaworznickich ziemiach . Obie prężnie działające wspólnoty podlegały gminie wyznaniowej w Chrzanowie.

    - Żydów można było spotkać na każdym kroku - stwierdza Barbara Stanek z Muzeum Miasta Jaworzna. - Mieli swój rabinat, synagogi, łaźnie rytualne, rozwinięte szkolnictwo wyznaniowe. Zasiadali w radach miejskich, prowadzili stowarzyszenia, działalność gospodarczą i społeczną.

    W Jaworznie Żydzi mieszkali głównie przy rynku. Tam stała również synagoga (dziś w tym samym budynku jest klub ze striptizem). Jaworznicki rynek był centrum dwóch kultur, nie tylko polskiej, jaworznickiej, ale również żydowskiej .

    Życie do góry nogami
    Nastał wrzesień 1939 roku. Hitlerowcy mordowali zarówno Żydów, jak i Polaków. Starozakonnym niszczyli synagogi, nakładali na nich wysokie kontrybucje. Zamykano żydowskie sklepy i warsztaty, odbierano majątki, nakazano noszenie opasek z Gwiazdą Dawida, wprowadzono reglamentację towarów. Niektórych deportowano na przymusowe roboty do Niemiec.

    - Żydzi mieli zakaz odwiedzania aryjskich sklepów, restauracji i kina - kontynuuje Barbara Stanek. - Zabroniono im poruszania się po głównych ulicach i korzystania z publicznych kąpielisk. W Szczakowej nie wolno było im chodzić do parku dworcowego i lasu miejskiego, wzdłuż ulic Królowej Jadwigi, Żwirki i Wigury, Kilińskiego, Sobieskiego, Sportowej, Wąskiej, Kablowej i Cichej. W Jaworznie starozakonnym zakazano wchodzenia do parku przy budynku dyrekcji kopalni i poruszania się ul. Grunwaldzką, Kilińskiego, Szpitalną i Narutowicza.

    Getto w Pasterniku
    W lutym 1942 roku polskie rodziny z Pasternika, między Szczakową a Długoszynem, musiały opuścić swoje domostwa. Hitlerowcy zasiedlili je Żydami z całej okolicy. Tak powstało getto przejściowe, które istniało pięć miesięcy. W zaledwie kilkunastu gospodarstwach w ogromnej ciasnocie mieszkało razem kilkuset Żydów. Panowały głód i choroby, w zimie doskwierał ostry mróz.
    Zobacz galerię
    - Do likwidacji getta doszło 8 czerwca - opowiada Barbara Stanek. - Żydów podzielono na trzy grupy. Około 287 osób wywieziono do Auschwitz, 40 zdolnych do pracy wysłano do getta w Sosnowcu, 240 osób do getta w Chrzanowie. Uratowali się nieliczni - dodaje. Jak napisali Niemcy, jaworznickie ziemie stały się "wolne od Żydów" w lipcu 1942 roku. Ostatnie dwie żydowskie rodziny trafiły do Oświęcimia w 1943 roku.

    "Pozostały po nich fotografie..."
    To tytuł filmu autorstwa Barbary Stanek i Marcina Jani, który można zobaczyć w ramach wystawy "w IPN-ie. Powstała we współpracy z Iwoną Brandys, Sławomirem Śląskim i innymi pracownikami muzeum. Dokument jest warty zobaczenia.


    Czytaj także

      Komentarze (1)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Mat. prasowe, Anna Zielonka 27 stycznia 2017 21:42

      Brak obiektywizmu, graniczy (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      z brakiem Historii

      Jeśli można dodać Demokracja to speluna
      Komunizmu cz Narodowego Socjalizmu

      Ribbentrop + Mołotow podpisali fakt o nieagresjji

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      DZ poleca

      DZIEWCZYNA LATA 2017 | Głosujemy!

      DZIEWCZYNA LATA 2017 | Głosujemy!

      Dopasuj słowa do opisów i sprawdź, czy znasz język śląski

      Dopasuj słowa do opisów i sprawdź, czy znasz język śląski

      Inwestycje zagraniczne: jak są ważne dla polskiej gospodarki?

      Inwestycje zagraniczne: jak są ważne dla polskiej gospodarki?

      Światło i kolor w pokojach dziecięcych

      Światło i kolor w pokojach dziecięcych

      Gry On Line - Zagraj Reklama