Pułk Strzelców Bytomskich - dzieje śląskiej jednostki, która...

    Pułk Strzelców Bytomskich - dzieje śląskiej jednostki, która była dumą Wojska Polskiego II RP

    Grażyna Kuźnik

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    Pułk Strzelców Bytomskich - dzieje śląskiej jednostki, która była dumą Wojska Polskiego II RP
    1/3
    przejdź do galerii

    ©CAW

    95 lat temu powstaje Pułk Strzelców Bytomskich. Milczano o nim przez pół wieku. Pułk Górnoślązaków dał do wiwatu Rosjanom i Niemcom
    Tylko piosenka, śpiewana na akademiach i przy ogniskach, stale wspomina o niezwykłym pułku. Kto jej nie zna? "Do bytomskich strzelców wojska zaciągają; niejednej dziewczynie, niejednej kochance, serce zasmucają. Nie płaczże dziewczyno, nie smuć sama siebie, bo za roczek, za dwa, powrócę do ciebie". Ale w szkołach w PRL-u nikt już nie wyjaśniał, co to za strzelcy bytomscy. Po co opowiadać, jak to w Rybczanach zmiatała przed nimi Armia Czerwona.
    Dla Niemców byli solą w oku; mieli bytomiaków na liście w gestapo, głównie za walki z Grenzschutzem. To dywizja piechoty, po I wojnie światowej skierowana z głębi Niemiec na Górny Śląsk. Ma nazwę Grenzschutz-Division, czyli Dywizja Ochrony Pogranicza. Zaciekle walczy ze strzelcami.

    Autor słów piosenki, katowicki dziennikarz Bolesław Palędzki i żołnierz pułku strzelców bytomskich, trafił do Auschwitz. Zginął tam w 1941 roku. Spisał jednak swoje wspomnienia, które w 1929 roku publikuje dziennik "Polonia". To dzieje śląskiego pułku od środka, opisane przez kogoś, kto jest z nim od samego początku. Sierżant Palędzki pełni funkcję kierownika oświatowego.

    Na śląskiej granicy murawa zielona


    Palędzki ma zaledwie 21 lat, kiedy zgłasza się do batalionu strzelców w Częstochowie, złożonego z różnych uciekinierów z terenu Śląska, ale nie tylko. Dowodzi były legionista, major Roman Witorzeniec. Jest 1919 rok. Młody sierżant Palędzki przyznaje, że zbiór tych pierwszych żołnierzy jest bardzo osobliwy. Są tacy, którzy rwą się do walki dla odrodzonej właśnie Polski, inni chcą się mścić za prześladowania, są też zwykli kryminaliści. Pisze: "W tworzącej się w trudnych warunkach śląskiej formacji wojskowej zgłaszali się również rozmaite zbijobruki, indywidua i gałgany. Powinien zaopiekować się nimi prokurator".

    Ale ci, którzy w pułku szukają tylko schronienia, szybko się przekonują, jakie to ryzykowne. Trzeba nadstawiać głowy. Zostają głównie Wielkopolanie i polscy Ślązacy, z własnym porachunkami z Grenzschutzem.

    Może wśród ochotników byli i szpiedzy niemieccy, a na pewno ci, którym dowódcy nie ufali. Pozbywano się ich ciekawie. Palędzki wspomina, że podejrzanego osobnika odsyłano do jednostek Grenzschutzu z następującym listem: "Kochany Grenzschutzcie! Przesyłamy ci niniejszym niepoprawnego gałgana, który swego czasu zbiegł z Niemiec do Polski. Nie wiadomo, czy jest Niemcem, czy Polakiem. Niech was uszczęśliwi. Uprasza się o pokwitowanie. Czołem!"

    Uporządkowana formacja w kwietniu 1919 roku (oficjalnie 12 maja) otrzymuje nazwę Pułk Strzelców Bytomskich. 17 maja tego roku major Witorzeniec po raz pierwszy zwraca się do pułku z rozkazem dziennym. To wyjątkowy dzień w historii jednostki.

    A jak nie powrócę, listy będę pisał


    I już za kilka dni pułk wyrusza na polsko-niemieckie pogranicze. Pierwszy chrzest bojowy przechodzi 23 czerwca pod Wieruszowem. Palędzki: "Małe to miasteczko bardzo wiele ucierpiało wskutek ognia artyleryjskiego niemieckiej baterii". Jak chce jego piosenka: "Na śląskiej granicy murawa zielona", ale są też słowa o Jasieńku: "Zabili, zabili go pruscy wojownicy, i pochowali na śląskiej granicy". Pułk dostaje pochwałę za dzielność, są jednak pierwsze ofiary. Na przykład "podchorąży Józef Babiak swoją odwagę przypłacił życiem". Na tej granicy leje się krew. W dodatku "zbliża się godzina wybuchu I powstania" i nastroje gęstnieją.

    Palędzki wymienia wielu Ślązaków, cennych dla pułku. Lekarzy Nawrotka i Hankego, którzy także douczali żołnierzy, por. Urbana i Potykę, później dyrektora Spółki Brackiej, por. Kocura, potem prezydenta Katowic, ppor. Pawła Gonsiora z Mysłowic. A także lubianego księdza Jana Brandysa z Brzezin koło Piekar.
    1 »

    Czytaj także

      Komentarze (110)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ile tu jak szwabskich czopków na tym forum

      rybniczanin (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 3

      Hahah ile tu jak zwykle szwabskich czopków na tym forum ;) Szkoda, żeście mocni w pyskach na forach, a jak co do czego przyszło na wyborach uzupełniających w Rybniku , to wystawiliście jakiegoś...rozwiń całość

      Hahah ile tu jak zwykle szwabskich czopków na tym forum ;) Szkoda, żeście mocni w pyskach na forach, a jak co do czego przyszło na wyborach uzupełniających w Rybniku , to wystawiliście jakiegoś idiote na furmance, a PIS napluł wam w mordy, bo wygrał ich kandydat Piechazwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      To nieprawda, nie milczano o nich

      Bojtner (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 1

      jw.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Dobry wic.

      merc (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 11 / 4

      Dowódcy:
      kpt./ppłk piech. Władysław Langner (7 VI 1920 – 10 IV 1923)
      ppłk Tadeusz Wołkowicki (1923)
      płk Wacław Klaczyński (1928[7])
      płk dypl. Stanisław Antoni Habowski (1 X 1936 – 20 IX 1939)...rozwiń całość

      Dowódcy:
      kpt./ppłk piech. Władysław Langner (7 VI 1920 – 10 IV 1923)
      ppłk Tadeusz Wołkowicki (1923)
      płk Wacław Klaczyński (1928[7])
      płk dypl. Stanisław Antoni Habowski (1 X 1936 – 20 IX 1939)

      Oficerowie pułku:
      Franciszek Barteczek
      Władysław Marmurowicz
      mjr dypl. Jan Maksymilian Sokołowski
      Józef Wiatr

      Sami "Slazacy", heheeeeeeeeeeee.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Merc bardzo Slaski pulk i bardzo Slaskie nazwiska ktore podales.

      otto (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7 / 6

      Napisz nam gdzie urodzili sie CI Dofudcy i oficiery hehe

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Babiak: made in region Poznan, Paledzki: made in region Gdansk.

      Ali GatoR (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 3

      NC......

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      To ino taki "fastfood" do gupieloków i nacjonalistów. Zero w tych bajeczkach profdy.

      Henry (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 6

      "Potykę, później dyrektora Spółki Brackiej" - Po przepedzeniu nie tylko dotychczasowego kierownictwa, ale tez normalnych, w tym wielce zasluzonych lekarzy ! Jedyny wyjatek: dr Maack.
      Ale potym, po...rozwiń całość

      "Potykę, później dyrektora Spółki Brackiej" - Po przepedzeniu nie tylko dotychczasowego kierownictwa, ale tez normalnych, w tym wielce zasluzonych lekarzy ! Jedyny wyjatek: dr Maack.
      Ale potym, po latach, i tak musiol "odejsc". Wjym, bo borok prawie zwariowol, lotol po miescie i plakol. I ros tysz potym siedziol u mojij omy w kuchni i wajol, bo mu sie swiat zawalolo i bol ofiarom niesprawiedliwosci, polityki i swinskich intryg.

      Dyc tyn lazarett do dzisiej ryczy do slonskiego nieba: patron Mielecki pasuje tam jak Stalin abo Don Carlos. Tyroski dali tabliczka dr Guttmanna (kiery bol wielki, ale w Król.Hucie ino krótko jako mody praktykant, jesze przed studiami) - a zalozyciel, wieloletni szef i przede wszyskich genialny dochtór, "(geheimer) sanitaetsrath" i profesor Wilhelm Wagner nadal "niymo tam wstympu".

      Ukradli mu szpital, ukradli mu dynkmal, wytli go z gszychty, zamilczeli go tam na smierc.
      No ale za to bajery o poznanskim bandycie (m.in. szmuglowol bron) Mieleckim z Katowic - kiery nigdy niy miol nic wspólnygo z K.H. Do mje to megaskandal !!!!!!!!
      zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ja, propaganda, ale tysz parodia !!

      Marta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 9 / 7

      Lo Pan Bocku ! Ale zaklamanie, ale militarno propaganda (3:20):
      http://www.youtube.com/watch?=V6s0SC7NTG0

      I to zaros 3 razy pod rzond, po kolei.

      Najlepszy je tyn Kotala - "my Polacy".
      A jego...rozwiń całość

      Lo Pan Bocku ! Ale zaklamanie, ale militarno propaganda (3:20):
      http://www.youtube.com/watch?=V6s0SC7NTG0

      I to zaros 3 razy pod rzond, po kolei.

      Najlepszy je tyn Kotala - "my Polacy".
      A jego przodek siedziol jako dobry i aktywny niymiecki obywatel Koenigshuette w 1893 w stadtracie (radzie miejskiej), hahahahhaaaaaa. D

      zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Pani Grażyna Kuźnik

      przytoczę panie Beletrystykę PRL od wschodu do zachodu (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 15 / 3

      opis dotyczy niespójnej informacji jaką sie przestawia dzisiaj w III RP
      o około 25 lat poza PRL lecz nie wiem czy tamten fakt jest przeszły czy kontynuacją ,
      wpierw text z dzisiejszej propagandy...rozwiń całość

      opis dotyczy niespójnej informacji jaką sie przestawia dzisiaj w III RP
      o około 25 lat poza PRL lecz nie wiem czy tamten fakt jest przeszły czy kontynuacją ,
      wpierw text z dzisiejszej propagandy III RP zawierający fakty i mity o powstaniach Śląskich

      Zaczynamy.

      Plebiscyt
      Od lutego 1920 roku Polska i Niemcy zaczęły tworzyć własny aparat plebiscytowy na czele z Polskim Komisariatem Plebiscytowym w Bytomiu i niemieckim komisariatem plebiscytowym w Katowicach. Zabezpieczeniu przygotowań plebiscytowych służyły DOP i CWF oraz niemiecka KOOS. Przeciwko trwającemu terrorowi niemieckiemu wybuchło II powstanie śląskie, po którym Komisja Międzysojusznicza przystąpiła do opracowania precyzyjnego regulaminu plebiscytowego. Regulamin plebiscytowy został ogłoszony przez MK w Opolu w trzech częściach: 30 XII 1920 oraz 23 i 28 II 1921 i opublikowany w "Gazecie Urzędowej Górnego Śląska" (nr 12, 14 i 15). Powoływał on organy plebiscytowe, ustalał kalendarz plebiscytowy i określał ostatecznie osoby mające prawo głosowania - w głosowaniu mieli prawo uczestniczyć wszyscy urodzeni na terenie plebiscytowym bez względu na to, gdzie obecnie mieszkają. W ten sposób dopuszczono do głosowania tzw. emigrantów, czyli osoby urodzone wprawdzie na Górnym Śląsku, lecz od dawna przebywające w głębi Rzeszy.

      Teraz moje streszczenie w stosunku co do beletrystyki III RP z wielkim ?
      "" Od lutego 1920 roku Polska i Niemcy zaczęły tworzyć własny aparat plebiscytowy na czele z Polskim Komisariatem Plebiscytowym w Bytomiu i niemieckim komisariatem plebiscytowym w Katowicach.""

      1. Moje spostrzeżenie - po pierwsze od kiedy Polacy tworzyli na ziemi Pruskiej w Bytomiu swoje przygotowania
      2. Moje spostrzeżenie - po drugie, czy Niemcy czy Prusacy musieli tworzyć w 1920 roku komisariaty Plebiscytowe
      na ziemiach swoich w tamtych czasach - Katowice w 1920 należą do Prus - a plebiscyt to odległy termin w 1921
      roku kwiecień ?
      3. Moje spostrzeżenie - text donosi o trwającym terrorze tylko gdzie w Sosnowcu a może w Czeladzi
      po którym wybuchło """" tak zwane II Powstanie na Śląsku """ ja bym to nazwał MAJDAN Śląski z tamtych lat.
      4. Moje spostrzeżenie - "" w głosowaniu mieli prawo uczestniczyć wszyscy urodzeni na terenie plebiscytowym bez względu na to, gdzie obecnie mieszkają ""
      Lecz w teksie możemy odczytać że ... """ W ten sposób dopuszczono do głosowania tzw. emigrantów, czyli osoby urodzone wprawdzie na Górnym Śląsku, lecz od dawna przebywające w głębi Rzeszy. """
      DOPUSZCZONO tzw. emigrantów czyli osoby , czyli osoby urodzone wprawdzie na Górnym Śląsku, lecz od dawna przebywające w głębi Rzeszy"""

      Przepraszam bardzo ale to bardzo czy te osoby żyły w Polsce czy w głębi Niemiec na ziemiach należących
      do Niemiec jak tz. Kattowitz w tamtych czasach...

      Jeżeli pani próbuje przedstawić swój punkt widzenia to on sie nie pokrywa z faktami HISTORII i Śląska.
      Fragment beletrystyki zaczerpnięty z opowiadań o Powstaniach Śląskich - Liceum Ogólnokształcące im. Bohaterów Powstań Śląskich
      Jeżeli ci absolwenci będą wynosić takie tradycje to każdy będzie mógł pisać jak pani -- Grażyna Kuźnik
      w temacie -- Pułk Strzelców Bytomskich - dzieje śląskiej jednostki, która była dumą Wojska Polskiego II RP

      Pułk Strzelców Bytomskich został powołany lub stworzony gdzie i kiedy pani --- Grażyna Kuźnik...
      pani Grażyna Kuźnik to nie wybory do EU !
      zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Od zawsze juz stwarza sie w Polsce takie wrazenie:

      pitdegross (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6 / 2

      Tak jakby Niemcy byly dla Sląska zagranicą

      DOPUSZCZONO tzw. emigrantów czyli osoby , czyli osoby urodzone wprawdzie na Górnym Śląsku, lecz od dawna przebywające w głębi Rzeszy"""


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      pitdegross

      A kolumb Hiszpan z Italii (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      Rdzenny mieszkaniec Ameryki dał na tacy GOLD

      UŚpiony motłoch jest senny dobrobytem MARKETÓW z które musi wnieść opłaty...

      Zadowolony opuszcza wielkie zdobycze cywilizacji nadmiernie hipnotyzując...rozwiń całość

      Rdzenny mieszkaniec Ameryki dał na tacy GOLD

      UŚpiony motłoch jest senny dobrobytem MARKETÓW z które musi wnieść opłaty...

      Zadowolony opuszcza wielkie zdobycze cywilizacji nadmiernie hipnotyzując siebie
      i swoje potomstwo kolorowymi opakowaniami, zdobyczami dzisiejszej cywilizacji.

      Na koniec FAFIK chodź normalnie nie jesteś w szkole ....zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Jak to to polskie pulki byly na Slasku

      hmmm Juzio piolsocki powiedzial gowno interesuje mnie Slask (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 15 / 2

      Przeciez byl zakaz dla obu stron uzywania regularnych odzialow ???


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      hmmm Juzio ...

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 1

      a potym na puloku swojij kobyly zawionzol sznura
      i powiesiol pranie.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Jakto to polskie polki byly na Slasku

      hmmm Juzio piolsocki powiedzial gowno interesuje mnie Slask (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 3

      Przeciez byl zakaz dla obu stron uzywania regularnych odzialow ???

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Strzelcy bytomscy służyli narodowi polskiemu walcząc

      GLIWICZANIN (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 12 / 26

      a za tzw. "naród śląski" nikt nigdy nie chciał walczyć. NIKT, ani razu.
      Nie dziwi to wcale - bo kto przy zdrowych zmysłach chciałby walczyć za coś, co nie istnieje?
      Dlatego obecnie ten cały...rozwiń całość

      a za tzw. "naród śląski" nikt nigdy nie chciał walczyć. NIKT, ani razu.
      Nie dziwi to wcale - bo kto przy zdrowych zmysłach chciałby walczyć za coś, co nie istnieje?
      Dlatego obecnie ten cały ślązakowski kabaret wywołuje w Polsce śmiech, kpiny, szyderstwa.zwiń


      Zdjęcie autora komentarza
      służył to polski chłop panszczyżniany

      Deutsch-Oberschlesier

      Zgłoś naruszenie treści / 15 / 9

      taki jak ty, swojemu szlacheckiemu panu, np. czyścił mu buty

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      GLIWICZANIN

      Deutsche Stadt Mechtal Kreis Beuthen O/S (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 18 / 8

      Smiejymy sie ze ciebie,kpiemy ze ciebie.i szydzymy ze ciebie zes debil do potyngi ze Lwowa.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      no cóż... jaki pan taki sługa...

      na Zaleszczyki biegiem... Marsz!? (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 20 / 3

      ...niech moc Imperium Sławojki i Syrenki będzie ze strzelcami...

      Zdjęcie autora komentarza
      wystarczy że walczył o swój Vaterland czyli Rzeszę

      Deutsch-Oberschlesier

      Zgłoś naruszenie treści / 18 / 7

      podobnie jak naród serbołużycki (np. pod Sedanem albo Verdun)

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama