Ładuniuk: Polak? Słowak? Węgier? Wszyscy chcą, żeby...

    Ładuniuk: Polak? Słowak? Węgier? Wszyscy chcą, żeby Beniowski był ich

    Dziwny ten świat

    Dziennik Zachodni

    Aktualizacja:

    Dziennik Zachodni

    Ta tablica umieszczona jest na jednej z kamieniczek na rynku w Spiskiej Sobocie
    1/4
    przejdź do galerii

    Ta tablica umieszczona jest na jednej z kamieniczek na rynku w Spiskiej Sobocie ©Anna Ładuniuk

    Dziś ciekawostka, którą znalazłam w miniony weekend na Słowacji, całkiem niedaleko polskiej granicy, koło Popradu (to tam, gdzie jeżdżą Ślązacy moczyć się w aquaparku). Mowa o tablicy poświęconej Beniowskiemu w Spiskiej Sobocie.
    Dziś Spiska Sobota to dzielnica Popradu. Miasteczko z rynkiem i zabytkową zabudową wygląda na kompletnie wyludnione. Trochę knajp i pensjonatów, stałych mieszkańców jak na lekarstwo. Większość wyjechała podobno tuż przed frontem w 1945 roku. Oczywiście do Niemiec, bo w Spiskiej Sobocie, tak jak i w innych miejscach na Spiszu mieszkali kolonizatorzy niemieccy. Pojawili się tu jeszcze w średniowieczu, po tym jak tereny te spustoszyli Tatarzy.
    O zabytkach Spiskiej Soboty można poczytać choćby TUTAJ

    Ale do rzeczy. Ta ciekawostka, którą tam znalazłam, to tablica na jednej z kamieniczek na rynku. Stąd pochodzi żona Maurycego Beniowskiego, słynnego polskiego awanturnika i podróżnika, bohatera poematu "Beniowski" Juliusza Słowackiego. Polskiego awanturnika? No właśnie. W Spiskiej Sobocie dowiedziałam się, że Słowacy uważają go za swojego. Urodził się niedaleko, we Vrbovie u podnóża Karpat. No i miał żonę Słowaczkę, ze Spiskiej Soboty. A Węgrzy twierdzą - że Beniowski był Węgrem. On sam w pamiętnikach określa się jako Polak.
    Jedno jest pewne. Beniowski to postać rzeczywiście nietuzinkowa. Zamieszany w Konfederację Barską, zesłany na Kamczatkę, porwał statek, opłynął pół świata, został królem Madagaskaru...
    Więcej o nim poczytacie
    TUTAJ

    Jeśli będziecie w Spiskiej Sobocie, poszukajcie tej tablicy. A może gdzieś, podróżując po świecie, spotkaliście inne ślady i pamiątki po Beniowskim?

    A tu Kieżmark i kolejna spiska ciekawostka


    BLOG ANNY ŁADUNIUK

    Czytaj także

      Komentarze (24)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Zdjęcie autora komentarza
      Beňovský = Benyovszky = Beniowski

      Euro

      Zgłoś naruszenie treści / 12 / 8

      Red. Anna Ładuniuk dziwi się, że jedna osoba może być wiązana z kilkoma narodami. Przykładowo:
      Móric Beňovský (słowacki), Benyovszky Móric Ágost (węgierski), Maurycy August Beniowski (polski),...rozwiń całość

      Red. Anna Ładuniuk dziwi się, że jedna osoba może być wiązana z kilkoma narodami. Przykładowo:
      Móric Beňovský (słowacki), Benyovszky Móric Ágost (węgierski), Maurycy August Beniowski (polski), Maurice Auguste de Benyowsky (francuski). To jest oczywiste !!!

      Czyżby autorka była wyznawczynią zero-jedynkowej identyfikacji narodowościowej, propagowanej od XVIII/XIX wieku do dziś przez nacjonalistów z różnych krajów. Świat nie jest czarno-biały, o czym dobrze wiedzą ludzie przytomni, odrzucający nacjonalizm etniczny (vide tzw. 100% Polak, Węgier, Ukrainiec, Litwin, etc.).

      Polskim nacjonalistom ciągle należy przypominać, że bardzo wielu wybitnych Polaków miało pochodzenie mieszane, m.in.
      Jan Henryk Dąbrowski - niemiecko-szkockie
      Adam Mickiewicz, pochodzenie białorusko-litewsko-żydowskie
      Juliusz Słowacki - ormiańskie
      Fryderyk Chopin - francuskie
      Samuel Bogumił Linde - szwedzkie
      Joachim Lelewel - niemieckie
      Karol Szajnocha - czeskie
      Jan Matejko - czesko-niemieckie
      Henryk Sienkiewicz - tatarskie
      Romuald Traugutt - niemieckie
      Józef Piłsudski - żmudzkie
      Gabriel Narutowicz - żmudzkie
      Stanisław Szeptycki - ukraińskie
      Władysław Anders - niemieckie
      Stanisław Maczek - chorwackie
      Czesław Miłosz - litewskie
      etc.

      zwiń


      Zdjęcie autora komentarza
      do Euro

      Anna Ładuniuk

      Zgłoś naruszenie treści / 11 / 7

      Witam znowu na moim blogu i spieszę wyjaśnić: Nie jest niczym dziwnym ani niezwykłym, że jedna osoba może być związana z kilkoma narodami. To chyba oczywiste i przykłady można by mnożyć (dzięki za...rozwiń całość

      Witam znowu na moim blogu i spieszę wyjaśnić: Nie jest niczym dziwnym ani niezwykłym, że jedna osoba może być związana z kilkoma narodami. To chyba oczywiste i przykłady można by mnożyć (dzięki za te, które pan podał). Nie taka była moja intencja. Ja po prostu przekazałam dalej ciekawostkę - drobiazg, który znalazłam na Spiszu: słowacką tablicę z Beniowskim. Przyznaję: przed wycieczką do Spiskiej Soboty i napisaniem tego "drobiazgu" za dużo o Beniowskim nie wiedziałąm. A już na pewno nie znałam jego słowackich powiązań.
      I tylko tyle.
      Dziękuję za komentarzezwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      X

      Simcha (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 11

      W polskości nigdy nie było miejsca na nacjonalizm etniczny, wprowadził go do Polski Kościół Katolicki i na trwale część ludzi tutaj podzielił.

      Polskość najlepiej w XX wieku rozumieli obaj...rozwiń całość

      W polskości nigdy nie było miejsca na nacjonalizm etniczny, wprowadził go do Polski Kościół Katolicki i na trwale część ludzi tutaj podzielił.

      Polskość najlepiej w XX wieku rozumieli obaj Mackiewiczowie.

      Rodział na gente i natione w Polsce był bardzo rozpowszechniony na długo wcześniej zanim na ten pomysł wpadła "oświecona Europa" gente Ruthenus; Natione Polonus, gente Prussicus i tak dalej, tak tu było i w gruncie rzeczy nadal jest, ale to podobno, dla niektórych śmiesznych ludzi, azjatyckie pojmowanie świata, co w odniesieniu do osiągnięć Japończyków i Chińczyków i starej Europy wypada na niekorzyść głosicieli twierdzeń o "azjatyckim barbarzyństwie", no ale co tam... byle było głośno, rzetelnie być nie musi. zwiń


      Zdjęcie autora komentarza
      gente, natione

      Euro

      Zgłoś naruszenie treści / 9 / 9

      Panie @Simcha, tym razem w zasadzie się z Panem zgadzam.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      niekapowalne

      prof (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 16 / 12

      Ciekawe, ze Autorka, twierdzac, ze Slowacy i Wegrzy "ukradli" Polaka Bieniowskiego, sama uzywa polskiej nazwy miesjcowosci. Z jakiej racji pytam sie ? Czy tam mieszkali Polacy (akurat to to nie) ?...rozwiń całość

      Ciekawe, ze Autorka, twierdzac, ze Slowacy i Wegrzy "ukradli" Polaka Bieniowskiego, sama uzywa polskiej nazwy miesjcowosci. Z jakiej racji pytam sie ? Czy tam mieszkali Polacy (akurat to to nie) ? Czy to nalezalo do Polski (dluzej niz kilka lat, wypozyczone) ?

      Spišská Sobota (pl. Spiska Sobota, niem. Georgenberg, weg. Szepesszombat, wczesniej Szepesszombathely, lac. Forum Sabathi i Mons-Sancti-Georgii) zwiń


      Zdjęcie autora komentarza
      do prof.

      Anna Ładuniuk

      Zgłoś naruszenie treści / 10 / 12

      Dlaczego polska nazwa Spiskiej Soboty? Z tego samego powodu, z jakiego piszę Praga, Wiedeń, Rzym, Mediolan i tak dalej.
      Pozdrawiam

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      eeeetam

      RRRR! (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 13 / 10

      Mamy naszych wlasnych "Bieniowskich": v.Blandowski, "Emin Pascha", .........

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      jestem beniowskiego skłonny oddać na ukrainę lub białoruś - nic mi do niego

      ślązak (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10 / 13

      nic mnie z nim nie wiąże, jego związki ze śląskiem nie istnieją

      Zdjęcie autora komentarza
      Był film

      Anna Ładuniuk

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 12

      http://www.culture.pl/literatura-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/iCU6/content/maurycy-beniowski-prawdziwa-historia
      pod tym adresem jest fragment filmu z roku 1975,...rozwiń całość

      http://www.culture.pl/literatura-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/iCU6/content/maurycy-beniowski-prawdziwa-historia
      pod tym adresem jest fragment filmu z roku 1975, czechosłowacko-węgierskiego, gdzie bohater (Beniowski oczywiście) na pytanie czy jest Polakiem odpowiada: nie, jestem Słowakiem.
      I takie jest stanowisko Słowaków. zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      troche dystansu !

      Damian F. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 10

      A ja mam w Niemczech dobrego kumpla, jest Wegrem i nazywa sie Lengyel = Polak.

      Osobiscie interesuje sie i utozsamia z Austria, tylko troche z Wegrami.

      Moze dlatego, ze pochodzi z rodziny z(przed...rozwiń całość

      A ja mam w Niemczech dobrego kumpla, jest Wegrem i nazywa sie Lengyel = Polak.

      Osobiscie interesuje sie i utozsamia z Austria, tylko troche z Wegrami.

      Moze dlatego, ze pochodzi z rodziny z(przed 1945) zawodowych wojskowych (oficerów) z dlugimi tradycjami - ale nie wegierskimi, a ("germano"-)austryjackimi.

      Wiec tak to jest. Historia nie jest bialo-czarna, tzn. wg. prostego (bialo-czerwonego) sposobu myslenia(?) i uczenia/nauczania.

      Post Scriptum:
      Mamy wiele wspólnych tematów, glównie historia Europy Srodkowej (oraz Rosji, Balkanu itd.), w tym wspólpraca austryjackiego i niemieckiego wojska - jego krewny, austryjacki oficer, byl regularnie u nas na Górnym Slasku, w ramach manewrów i róznych goscinnych i "roboczych" wizyt, np. w Raciborzu.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Koppernigk to (najbardziej) SLONZOK !! D

      Damian F. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 17 / 9

      Przypominam, ze autorem polskiego hymnu jest Polak, saksonczyk w pruskiej armii (w drugim pokoleniu - ojciec tez juz takim byl). :-))))

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Baju-baju

      PodPiS (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 9

      Za życia Beniowskiego Słowakiem to sobie mógł być niepiśmienny prosty chłop, a nie szlachcic. Etnos miał najbliższy Madziarom, Polakiem był politycznie, za co zapłacił sporo, Słowacja to był tylko...rozwiń całość

      Za życia Beniowskiego Słowakiem to sobie mógł być niepiśmienny prosty chłop, a nie szlachcic. Etnos miał najbliższy Madziarom, Polakiem był politycznie, za co zapłacił sporo, Słowacja to był tylko region wtedy, a tożsamośc narodowa obecnych Słowaków była w powijakach- bez propagandy.

      Joseph Conrad też nie jest polskim pisarzem, a angielskim, choć etnos ma 100 procentowo polski i angażował się politycznie w polskie sprawy.

      Kim więc był?

      Polakiem na pewno, polskim pisarzem- na pewno nie.

      Co więcej waży?

      Udział Beniowskiego w polskim ruchu szlacheckim, za który zapłacił zsyłką czy miejsce urodzenia?

      Dla mnie odpowiedź jest jasna, gdyby był tak bardzo Słowakiem jak mówią obecni Słowacy to po co było mu by się mieszać w konfederację polskiej szlachty? zwiń


      Zdjęcie autora komentarza
      jeszcze to

      Anna Ładuniuk

      Zgłoś naruszenie treści / 10 / 14

      Na stronie http://www.ahojslovakia.com/pl/component/k2/item/90-maurycy-beniowski-obywatel-%C5%9Bwiata-kt%C3%B3ry-inspiruje.html znalazłam m.in. taką informację: "Młody Maurycy edukację pobierał w...rozwiń całość

      Na stronie http://www.ahojslovakia.com/pl/component/k2/item/90-maurycy-beniowski-obywatel-%C5%9Bwiata-kt%C3%B3ry-inspiruje.html znalazłam m.in. taką informację: "Młody Maurycy edukację pobierał w gimnazjum Ojców Pijarów w Świętym Jurze, niedaleko Bratysławy. W księgach gimnazjalnych zachował się wpis z 1760 r., gdzie Beniowski zapisany został jako praenobilis Slavus, co świadczy o jego przynależności etnicznej, która do dziś bywa różnie interpretowana. W tym miejscu należy odnieść się do powszechnych w Polsce twierdzeń, że Beniowski był Polakiem. Budowano je przede wszystkim na podstawie przekazu generała Józefa Kopcia, uczestnika Insurekcji Kościuszkowskiej, który w 1794 r. został ranny w bitwie pod Maciejowicami i trafił do niewoli rosyjskiej na Kamczatce. Przez ponad dwa lata zesłania zajmował się m.in. kolekcjonowaniem artefaktów i opisywaniem kultury ludów dalekiej północy. Spisał też zeznania naocznych świadków buntu i brawurowej ucieczki Beniowskiego z Kamczatki. W swoim niezwykłym Dzienniku podróży napisał m.in.: Skoro się tylko mieszkańcy dowiedzieli, żem Polak, zaczęli mi opowiadać całą historię naszego Beniowskiego, którego w tym miejscu nazywają Augustem Polakiem. Za jego polskością miały też świadczyć fakty opisane w Pamiętnikach, że uciekając z Kamczatki wywiesił na statku Św. Piotr i Paweł biało-czerwone barwy Konfederacji Barskiej. Ponadto w kilku dokumentach wskazywał na swoją polską narodowość stwierdzając m.in.: że Polska za którą przelewał krew, walcząc w szeregach Konfederacji Barskiej, była jego “ojczyzną z wyboru”. Wydaje się, że właśnie to stwierdzenie jest dziś najbliższe prawdy. Beniowski z pewnością odczuwał sentyment do Polski, bądź silny związek z Rzeczpospolitą Polską, ale raczej na pewno nie można go uznać za Polaka w XIX-wiecznym sensie."

      Tyle cytatu. Pochodzi on z tekstu, opublikowanego w katalogu wystawy organizowanej w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie. O tej wystawie mówił mi też w Spiskiej Sobocie słowacki przewodnik.

      Oczywiście mówienie o słowackiej tożsamości narodowej słowackiej w XVIII wieku to gruba przesada, ale Słowakom ten bohater pasuje, i co wydawało mi się zabawne, byli gotowi walczyć o niego do upadłego.

      Ale swoją drogą, ciekawe, w jakim języku napisał Beniowski swoje pamiętniki. Nie wiem tego. Pierwsze wydanie było chyba angielskie, ale to zdaje się było tłumaczenie. zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ble

      Norbi (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 12 / 12

      Ale swoją drogą, ciekawe, w jakim języku napisał Beniowski swoje pamiętniki. - A Copernicus pisal moze po polsku ?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Proszę przyjrzeć się nazwisku matki

      PodPiS (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 15 / 11

      Révay, to nazwisko węgierskie, była taka rodzina węgierska, która posiadała do początków XX wieku spore włości na dzisiejszej Słowacji. Dlatego uważam, że etnicznie mu najbliżej, bo na pewno po...rozwiń całość

      Révay, to nazwisko węgierskie, była taka rodzina węgierska, która posiadała do początków XX wieku spore włości na dzisiejszej Słowacji. Dlatego uważam, że etnicznie mu najbliżej, bo na pewno po kądzieli do Węgrów i osobiście tego się trzymam. Rzecz jasna należałoby sprawdzić czy Anna Róża Révay to z tych, ale raczej tak, bo z tego co wiemy Maurycy Beniowski prowadził ze swoimi siostrami przyrodnimi spór o spadek po swojej matce.

      Także ja uważam- etnicznie- Węgier. Politycznie- Polak. Taki z niego Słowak jak z Mickiewicza Litwin- tak myślę, pozdrawiam i dziękuję za ciekawy artykuł. zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      przeciez Mickiewicz byl ZYDEM

      abc-z (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 9

      jw.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Babka powiadają, że była Żydówką.

      Simcha (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 11 / 12

      Z Frankistów uszlachconych, to w tamtym czasie nie przeszkadzało być Polakiem, czego rzecz jasna gorzelikowcy nie pojmują, bo dla nich wszystko co nie-śląskie to zauralskie i barbarzyńskie....rozwiń całość

      Z Frankistów uszlachconych, to w tamtym czasie nie przeszkadzało być Polakiem, czego rzecz jasna gorzelikowcy nie pojmują, bo dla nich wszystko co nie-śląskie to zauralskie i barbarzyńskie.

      Tymczasem słowo "polskie" miało takie samo znaczenie jak dziś "brytyjskie"zwiń


      Zdjęcie autora komentarza
      Matka Adama Mickiewicza była pochodzenia żydowskiego

      Euro

      Zgłoś naruszenie treści / 13 / 9

      1. Barbara Majewska, matka Adama Mickiewicza, pochodziła z rodziny frankistów, czyli Żydów, którzy w XVIII wieku przeszli na chrześcijaństwo.

      2. Niestety słowo "polskie" nie ma takiego samego...rozwiń całość

      1. Barbara Majewska, matka Adama Mickiewicza, pochodziła z rodziny frankistów, czyli Żydów, którzy w XVIII wieku przeszli na chrześcijaństwo.

      2. Niestety słowo "polskie" nie ma takiego samego znaczenia, jak "brytyjskie". Kiedy Anglia podbiła ostatecznie Szkocję w 1707 roku, to Anglicy przytomnie nazwali nowe państwo Wielką Brytanią.

      Natomiast, gdy Polacy likwidowali Rzeczpospolitą Obojga Narodów (Korona Królestwa Polskiego + Wielkie Księstwo Litewskie) w Konstytucji 3 Maja 1791 roku, to nadali państwu nazwę Rzeczpospolita Polska.

      W dobie narastającej ideologii nacjonalistycznej na przełomie XVIII/XIX w., a zwłaszcza sto lat później, miało to fatalne następstwa - zresztą odczuwane do dnia dzisiejszego. zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      M. byl "Izraelita"

      specmanka (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 8 / 8

      M. zakladal Legiony Zydowskie - przypadek ?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Maurycy Beniowski

      PodPiS (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 15 / 25

      polski szlachcic pochodzenia węgierskiego, uczestnik konfederacji barskiej, czyli politycznie jak najbardziej Polonus.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      znaczy sie Europejczyk

      kosmopolita (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 17 / 9

      jak sie rodził, miejscowy, w monarchii austriackiej, koło vrbowa, pewnie czuł sie jak ślązak w polsce (jesli był slowakiem), jak był węgrem - to był jak gorol na śląsku. a potem, jak go zesłali na...rozwiń całość

      jak sie rodził, miejscowy, w monarchii austriackiej, koło vrbowa, pewnie czuł sie jak ślązak w polsce (jesli był slowakiem), jak był węgrem - to był jak gorol na śląsku. a potem, jak go zesłali na kamczatkę to za polskość przecież. A potem? Trochę chłop pojeździł i chyba był taki europejczyk na saksach zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Jasne, tak "globalnie" trzeba myslec.

      aligatoR (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 12 / 10

      Bo inaczej to bedzie klopot z Katarzyna Wielka, rodzina v.Donnersmarck, Kopernikiem, Matejka, Wierzynkiem, panem Twardowskim, a nawet Tuwimem.

      Ciekawe, ze urodzeni w Polsce zydowscy...rozwiń całość

      Bo inaczej to bedzie klopot z Katarzyna Wielka, rodzina v.Donnersmarck, Kopernikiem, Matejka, Wierzynkiem, panem Twardowskim, a nawet Tuwimem.

      Ciekawe, ze urodzeni w Polsce zydowscy Amerykanie-noblisci sa "Polakami".
      A greccy imigranci-muzycy takze. "Polak potrafi" - "adaptowac" OBCY sukces. :-)zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Bicie piany.

      Simcha (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 14 / 10

      W Polsce jest i zawsze było miejsce dla każdego.

      Rozumiem, że nie potrafisz tego pojąć, wy tak macie.

      Poza tym każdy jeden Niemiec czy Ż**, nawet taki który by wam ręki nie podał, wystarczy że...rozwiń całość

      W Polsce jest i zawsze było miejsce dla każdego.

      Rozumiem, że nie potrafisz tego pojąć, wy tak macie.

      Poza tym każdy jeden Niemiec czy Ż**, nawet taki który by wam ręki nie podał, wystarczy że urodził się na Śląsku już jest Ślązakiem i to koniecznie w waszym śmiesznym rozumieniu.

      Wszyscy ludzie, których wymieniłeś po pierwsze deklarują się jako Polacy sensu largo, zrobił to także Tuwim nie raz. Polskość to szeroka sprawa i miejsce w niej znajdzie każdy kto tego chce, a jak ktoś nie chce, to jego problem, a nie nasz. zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      dezinformujesz, bredzisz+majaczysz

      Henry (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 13 / 11

      "miejsce dla kazdego" - i dlatego Grazynski tak zwalczal Niemców ? i dlatego Korpus Ochrony Pogranicza napadal przy wschodniej granicy na (polskich) Ukrainców, Litwinów, Bialorusinów itp. ? I...rozwiń całość

      "miejsce dla kazdego" - i dlatego Grazynski tak zwalczal Niemców ? i dlatego Korpus Ochrony Pogranicza napadal przy wschodniej granicy na (polskich) Ukrainców, Litwinów, Bialorusinów itp. ? I dlatego na polskich uczelniach byl numerus clausus, co do miejscy na uniwersytecie, co do dni i wykladów, ale tez co do lawek, a polscy studenci-"patryjoci", po(d)piertani przez czesc profesorów, atakowala swoich zydowskich komilitonów, m.in za pomoca kijów/lasek z zamontowanymi na koncu.....zyletkami ? i dlatego nawet na Powstaniu warszawskich zydowscy kom-batanci byli nieraz ostrzeliwani, czesto do tylu, ze stronu "swoich towarzyszy broni" ? i dlatego ok. 1935 w centrum (!) Katowic wiasialy przez wiele dni (!) polskojezyczne transparenty "Nie kupujcie u Niemców, bijkotujcie zydów !" (nad glównymi ulicami!!!!!!) ? itd.zwiń

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama