Ważne
    Szołtysek o czasie na Śląsku: Latoś czy na bezrok?

    Szołtysek o czasie na Śląsku: Latoś czy na bezrok?

    Marek Szołtysek

    Dziennik Zachodni

    Dziennik Zachodni

    Szołtysek o czasie na Śląsku: Latoś czy na bezrok?
    Ślązoki już od dawna nie liczyły czasu przy pomocy „zdrowasiek”, czyli odcinkami przybliżonymi do trwania modlitwy „Zdrowaś Maryjo”, bowiem uprzemysłowienie tego regionu sprawiło, że najpóźniej w XIX wieku upowszechniły się zegary na kościołach, dworcach kolejowych i fabrykach, a nieco później wielkie wiszące zegary trafiły do domów.
    Szołtysek o czasie na Śląsku: Latoś czy na bezrok?
    Następnie Ślązoki dorobiły się zegarków w kapsach westy, czyli w kieszeniach kamizelek. Zupełnie na koniec zegarki umocowano paskiem na rękach. Współcześnie zaś dzieje zatoczyły pełne koło i zegarki znów tracą się z ręki, bo przecież każdy ma zegarek w telefonie komórkowym.

    Zajmijmy się jednak zegarem sprzed 150 lat, kiedy wytworzył on popularną na Śląsku punktualność i świadomość upływającego czasu liczonego w minutach.
    Dodatkowo chęć bycia punktualnym powodowała częste pytanie o godzinę, a po śląsku robi się to tak: Wiela godzin? Wiela je? Dej pozor na zygor! Luknij wiela na kościele? Wiela tam stoi? Natomiast odpowiadało się: Je dwie! Pizło siedym! Je gynał dwanoście! Bydzie kole trzecij! Bezmała cztyry!

    Jednak najciekawsze w śląskiej kulturze jest nazywanie godzin z kwadransami, czyli ze ćwierciami albo sztwierciami. Dlatego jak upłynie kwadrans po jakiejś godzinie, to się godo, że minęła ćwierć na następną godzinę. Więc godz. 2.15 to jest „ćwierć na trzecio”, zaś godz. 2.45 to „trzi ćwierci na trzecio”.
    1 »

    Czytaj także

      Komentarze (31)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      dlaczego komuniści zwalczali godke-już wiadomo

      . (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      dlaczego wczesniej zwalczali ją niemcy?
      i prali po gymbie Ślunzoków za godke?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      kiej sie gorole

      Tyta (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      ze Ślonska w koncu wyniesom,
      latoś abo na bezrok?


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      już ostatni przedstawiciele obcego, gorolskiego germańskiego etnosu zostali

      . (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3

      długo już nie pociepiom.
      wytrzymamy jeszcze troche.
      za rok za dziyń za chwile i niyymców niy byndzie tuuuu...

      hehehe

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Pan ciarno wytworzył pewien obraz o nie piśmiennych PL

      tylko tak dalej (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      a sami sie wyłożą jak Donald Cooc w incydencie Ostsee czy to nie czasem powtórka niechciana ze Meer
      to dobrze ze tak się stało bo byłyby nowe filmy pt. Helicopter w hajcnoł sie łod iskry ...

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Tysz prowda

      cirano (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 11 / 4

      Przirownujoncym nasz jynzyk do polskigo doniyś śpiesza, że wg wielu rosyjskich naukowcow, j. polski jes odłamym rosyjskigo, jakimś jego dialektym, jak ukrainski, bulgarski, bialoruski i reszta....rozwiń całość

      Przirownujoncym nasz jynzyk do polskigo doniyś śpiesza, że wg wielu rosyjskich naukowcow, j. polski jes odłamym rosyjskigo, jakimś jego dialektym, jak ukrainski, bulgarski, bialoruski i reszta.
      Nasz jynzyk tysz by dziś inaczyj wyglondoł jakby niy wpływ fali (bosych Antkow) - Polokow w pruskich czasach industrializacji Ślonska.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Stary ormowiec

      jork korolik (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 4

      Ludzie pamietają


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @jork korolik

      ty musisz być stary ORMOWIEC (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      JAK rozpoznajesz innych, tylko dlaczego ?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ziranko umysłowy platfusie

      f2 (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 6

      "Tfoje" językoznawcze odkrycia poparte koślawą pisownią świadczą tylko o jednym. Jesteś ciężkim młotkiem, czyli kafarem umysłowym z poważnymi ubytkami spowodowanymi nadmierną eksploatacją. Można...rozwiń całość

      "Tfoje" językoznawcze odkrycia poparte koślawą pisownią świadczą tylko o jednym. Jesteś ciężkim młotkiem, czyli kafarem umysłowym z poważnymi ubytkami spowodowanymi nadmierną eksploatacją. Można tobą spokojnie wbijać w ziemię betonowe słupy. Być może w ORMO było to zaletą, ale dzisiaj jesteś już tylko reliktem przeszłości. Jedyne miejsce gdzie znajdujesz uznanie, to "gliwiytzckie" forum, bo tam też pisują same ciężkie młotki. Ot, taki park "sztywnych kafarów".zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      w poznańskim tak mówiła moja pra babcia. w małopolskim ciotka.o godzinach itd.

      . (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 5

      ale ich dzieci już nie.
      Godka to relikt staropolskiego-ale bardzo potrzebny, bo pokazuje nam jak sie kiedyś mówiło,szkoda tylko ,że zgermanizowano, zfrancuszczyzowano(lub zfrancurzono?) i...rozwiń całość

      ale ich dzieci już nie.
      Godka to relikt staropolskiego-ale bardzo potrzebny, bo pokazuje nam jak sie kiedyś mówiło,szkoda tylko ,że zgermanizowano, zfrancuszczyzowano(lub zfrancurzono?) i zrusyfikowano nam ten ojczysty język staropolski--------wina literatów w tym niemała.zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @.

      relikty to mosz w galotach (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      i na fafelu tam możesz se poślimtać .

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Szołtysek o czasie na Śląsku: Latoś czy na bezrok?

      Stały 59

      Zgłoś naruszenie treści / 5 / 2

      Najwyższy czas aby język śląski stał się językiem pełnoprawnym.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      bez germanizmów-powinien być nawet językiem urzędowym i narodowym

      . (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 7

      bo najwięcej zachował ze STAROPOLSKIEGO!


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @.

      staropolsko to ino (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      Żymła, ale tego określenia w słowniku Polskim nie znajdziesz ?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @(gość) 19.04.16, 18:59:37

      ????? ćwierć na trzecio to 14.45 panie Szołtysek a nie 14.15 (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Moje zdanie to trzycwiercina trecio (pl schreibnioto) - pewnej nomenklaturze j.śląski
      sprawia problemy, aby go osłabić tworzy teorie o Pruskiej kulturze
      Inni stwarzają poszlaki teorii o tym...rozwiń całość

      Moje zdanie to trzycwiercina trecio (pl schreibnioto) - pewnej nomenklaturze j.śląski
      sprawia problemy, aby go osłabić tworzy teorie o Pruskiej kulturze
      Inni stwarzają poszlaki teorii o tym jak Prusacy-Krzyżacy niesli nie ład
      i nieporządek - zastanawiające jest to że wyznawcy jedynej religii w
      post PRL która medialnie zakulisowo walczyła z braćmi SOWIETAMI
      teraz próbuje wtłoczyć zgodnie z nomenklaturą dzisiejszą że prusacy są źli???
      Prusacy to potocznie zakon Krzyżacki najświętszej Maryi panny powstały na ziemiach
      dzisiaj zwanych przez polskie poprawne obywatelstwo - z przymiotu CIAPATYCH!!!
      To warte zastanowienia czym sie określa ciapa-tych dzisiaj i czym są tak zwani
      potoczni siepacze z wyznania Najświętszej Mari Panny uznawani przez dzisiejsze
      wyszkolone społeczeństwo Polskie jako najeźdźcy za przyzwoleniem mniej popularnych
      Polaków ja Konrad MAZOWIECKI.
      Popularni dzisiaj Prusacy znani z powieści Sienkiewicza to nic innego jak ciapaci pod wezwanie
      Najświętszej Mari Panny z autoryzacją dzisiejsze stolicy Piotrowej...
      Te same bestialstwa , które były niegdyś teraz nadchodzą w zakamuflowanej opcji ,
      Czy ktoś może powiedzieć z premedytacją że Ślązacy to zakamuflowana opcja Niemiecka
      Wrzawa o chorobie wściekłych krów odnowiła w śród społeczeństwa mało rozwiniętego
      wielki spadek pogłowia bydła kopytnego odstraszał ciapatych ale teraz koszerne świnki
      mają inne zdanie !!!
      zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Śląska punktualnośćzostała nam wbita przez Prusaków po to, żeby wszyjscy zjechali na dół w jednym cz

      ćwierć na trzecio to 14.45 panie Szołtysek a nie 14.15 (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 7

      Gdzie te czasy, kiedy Ślązacy żyli sobie w rytm pór roku? Obsiewaliśmy nasze pola. Karmili gowiedź. Wtedy byliśmy sobą całą gębą. Prusacy to zmienili. Zmusili nas do zycia w rytm dzwonka,...rozwiń całość

      Gdzie te czasy, kiedy Ślązacy żyli sobie w rytm pór roku? Obsiewaliśmy nasze pola. Karmili gowiedź. Wtedy byliśmy sobą całą gębą. Prusacy to zmienili. Zmusili nas do zycia w rytm dzwonka, fabrycznej syreny, które zwoływały wszyjskich na szychtę. Tak musiało być, bo wszyjscy byli potrzebni w jednym czasie. Na szczęscie terozki się to zmieniło. Pomału odciepujemy ten pruski dryl. Gardzę taką punktualnością, która jest tresurą w istocie. zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Facet to ty jeśteś dojezdny

      jan 43, (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      ćwierć na trzecio to jest piętnaśćie po drugiej a trzićwierci na trzesią to jest za piętnaśćie trzećia

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Skończ faflać

      cirano (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 1

      Mimo że tyn świat taki chaotyczny, gardzi jednak takimi chaotami jak tyn ćwierć na trzecio. Sznanuje sie jednak dali ład i porzondek, punktualność i (choćby ino trocha) prusko dyscyplina.
      Chaos...rozwiń całość

      Mimo że tyn świat taki chaotyczny, gardzi jednak takimi chaotami jak tyn ćwierć na trzecio. Sznanuje sie jednak dali ład i porzondek, punktualność i (choćby ino trocha) prusko dyscyplina.
      Chaos niy mo z demokracjom i wolnościom nic wspólnegozwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @(gość) 19.04.16, 18:59:37

      wasz dzwon Zygmunta już dawno zamilkł (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      zostaliście wy i pustka po was, tyle ws. PRL brata ZSRR?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ślonzoki som u siebie i żodyn gorol niy bydzie nom godoł jak momy godać

      Śląska godka coraz popularniejszo ; ) (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7 / 1

      Znajomość godki jest bramą do wiedzy.lecz jeśli spytać człowieka, posiadającego oba języki, jakiej jest narodowości, zawsze odpowie, że jest ŚlonzokIem O/S

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Szoltysek

      franek (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6

      Jako urodzony Slazak,ciekaw jestem,co p.Szoltysek ,mysli o wyborze do sejmu ty ludzi z PO....? Przeciez,kazdy ma swiadomosc,ze oni dzialaja na szkode kazdego z nas....


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @franek

      Jako urodzony Slazak, z wielkopolski (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      jak jesteś ciekaw to się zgłoś do PiS oni mają wspólne zdanie
      będziesz zadowolony - koniec komentarza !!!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Pieknie i na temat panie Marku. I dodoam ze ta Slaska punktualnosc to delektowanie sie CZAsEM

      otto (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 9

      w jezyku Slaskim to nic innego jak wiekowa przynaleznosc Slaska do kultury europejskiej zachodniej,oraz stosowanie standartow europejskich w zyciu codziennym. U nos zjegarki nie sluzyly jako...rozwiń całość

      w jezyku Slaskim to nic innego jak wiekowa przynaleznosc Slaska do kultury europejskiej zachodniej,oraz stosowanie standartow europejskich w zyciu codziennym. U nos zjegarki nie sluzyly jako bibelot do ancuga . Na Slasku punktualnosc a co za tym idzie AKURATNISC ,okazywanie szacunku drugiemu czlowiekowi przez bycie PUNKTUALNYM to MODA ktora naszczescie nie przemija.zwiń

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      DZ poleca

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama